Diplomasi
Pentagon, İran için dört işgal senaryosu hazırladı

Pentagon, İran için kara kuvvetlerinin kullanımı ve geniş çaplı bir bombardıman harekâtını da içerebilecek bir “son darbe” için askeri seçenekler geliştiriyor.
Axios’a konuşan ABD’li kaynaklara göre diplomatik görüşmelerde ilerleme kaydedilmezse ve özellikle Hürmüz Boğazı kapalı kalırsa, askeri gerginliğin dramatik bir şekilde tırmanması ihtimali artacak.
Bazı ABD’li yetkililer, çatışmayı sona erdirmek için ezici bir güç gösterisinin barış görüşmelerinde daha fazla baskı yaratacağını veya Donald Trump’a zafer ilan etmek için bir gerekçe sağlayacağını düşünüyor.
Axios’a verdikleri röportajlarda, iç tartışmalara aşina olan yetkililer ve kaynaklar, Trump’ın seçebileceği dört ana “son darbe” seçeneğini anlattı.
ABD ordusu, nükleer tesislerin içine gömülü yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumu ele geçirmek için İran’ın iç kesimlerinde derinlemesine kara harekatı planları da hazırladı.
Trump henüz bu senaryolardan herhangi birini uygulamaya koyma konusunda bir karar vermedi ve Beyaz Saray yetkilileri, olası kara harekatlarını “varsayımsal” olarak nitelendiriyor:
- İran’ın ana petrol ihracat merkezi olan Hark Adası’nı işgal etmek veya ablukaya almak.
- İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sağlamlaştırmasına yardımcı olan Lark Adası’nı işgal etmek. Bu stratejik karakol, İran’a ait sığınaklara, kargo gemilerini havaya uçurabilecek saldırı gemilerine ve boğazdaki hareketleri izleyen radarlara ev sahipliği yapıyor.
- Boğazın batı girişinin yakınında bulunan ve İran tarafından kontrol edilen ancak BAE’nin de hak iddia ettiği stratejik Ebu Musa Adası ile iki küçük adayı ele geçirmek.
- Hürmüz Boğazı’nın doğu tarafında İran petrolünü ihraç eden gemileri durdurmak veya ele geçirmek.
Böylesine karmaşık ve riskli bir operasyon yürütmek yerine, ABD, İran’ın bu malzemeye erişmesini engellemek amacıyla tesislere yönelik geniş çaplı hava saldırıları düzenleyebilir.
Fakat kaynaklar, İran ile görüşmelerin yakında somut sonuçlar vermemesi halinde, Trump’ın gerilimi tırmandırmaya hazır olduğunu söylüyor.
Trump, ilk olarak İran’daki elektrik santrallerini ve enerji tesislerini bombalama tehdidini hayata geçirebilir.
Tahran ise buna karşılık Körfez genelinde büyük çaplı misilleme yapma tehdidinde bulunmuştu.
Leavitt, “Başkan blöf yapmaz ve cehennemi yaşatmaya hazırdır. İran bir daha yanlış hesap yapmamalı… bu noktadan sonra yaşanacak herhangi bir şiddet, İran rejiminin… bir anlaşmaya varmayı reddetmesinden kaynaklanacaktır,” dedi.
Bir deniz piyade birliği bu hafta varacak, bir diğeri ise şu anda sevk ediliyor. 82. Hava İndirme Tümeninin komuta birimi, birkaç bin askerden oluşan bir piyade tugayıyla birlikte Orta Doğu’ya konuşlandırılmak üzere talimat aldı.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf çarşamba günü X’te, İran istihbaratının “İran’ın düşmanlarının, bölgedeki bir ülkenin desteğiyle İran’ın adalarından birini işgal etmek için bir operasyon hazırladığını” öne sürdüğünü yazdı:
“Tüm düşman hareketleri silahlı kuvvetlerimizin gözetimi altında. Herhangi bir harekete geçerlerse, o bölge ülkesinin tüm hayati altyapısı sınırsız ve amansız saldırıların hedefi olacak.”
Galibaf muhtemelen BAE’ye ve Ebu Musa üzerindeki hak iddiasına atıfta bulunuyordu.
Kaynak, İran’ın ABD’nin ilk talep listesini reddettiğini, fakat müzakereleri tamamen dışlamadığını söyledi.
Kaynak, “Fakat sorun güvensizlik. Devrim Muhafızları komutanları çok şüpheci. Ama arabulucular pes etmedi,” dedi.
Beyaz Saray basın sekreteri Karoline Leavitt Çarşamba günü İran’ı, bir anlaşmaya varılamaması halinde Trump’ın “hiç olmadığı kadar sert” bir darbe vurmaya hazır olduğu konusunda uyardı.
Birkaç savaş uçağı filosu ve binlerce asker dahil olmak üzere daha fazla takviye gücünün önümüzdeki günler ve haftalarda Orta Doğu’ya ulaşması bekleniyor.
İranlı yetkililer, Trump’ın müzakere çabalarına güvenmediklerini ve bunu gizli saldırılar başlatmak için bir hile olarak gördüklerini söylediler.
ABD ile İran arasında müzakereleri başlatma çabalarına dahil olan bir kaynak, Pakistan, Mısır ve Türkiye’nin taraflar arasında bir toplantı düzenlemeye çalıştığını söyledi.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’











