Pentagon’un Anthropic hamlesi küçük rakiplere kapı açtı

ABD Savaş Bakanlığı’nın eski gözde tedarikçisi Anthropic ile bağlarını koparması, silah sanayiindeki küçük yapay zeka girişimleri için yatırımcı ve general ilgisini artıran yeni bir dönemi başlattı. Smack Technologies ve EdgeRunner AI gibi şirketler, ordunun tek bir sağlayıcıya bağımlılığı azaltma stratejisi doğrultusunda sözleşme süreçlerinde ve güvenlik yetkilendirmelerinde olağan dışı bir hızlanma yaşıyor.

Pentagon ile bir dönemin gözde yapay zeka tedarikçisi Anthropic arasındaki ilişkilerin bozulması, silah sanayiindeki küçük ölçekli girişimlere generallerden, muharip komutanlardan ve varlıklı yatırımcılardan gelen talepleri artırdı.

ABD ordusunun yapay zeka sağlayıcılarının sayısını artırma ve çeşitlendirme ihtiyacı, Anthropic’in saf dışı bırakılmasıyla daha stratejik bir boyuta taşındı.

Savaş Bakanlığı ile Anthropic arasındaki sorunların kamuoyuna yansıması ve şirketin ordu dışına çıkarılmasını takip eden haftalarda; Smack Technologies ve EdgeRunner AI gibi savunma odaklı yeni yapay zeka şirketleri, aylar önce hayal dahi edilemeyecek bir ilgi artışı yaşadıklarını bildirdi.

Bu şirketlere yönelik olası sözleşmeler, toplantı talepleri ve daha önce ilgi göstermeyen yatırımcıların yaklaşımlarında büyük bir artış gözlemleniyor.

Pentagon’un ana yapay zeka sağlayıcısına yönelik artan mesafesi, dünyanın en kazançlı hükümet yüklenicisiyle işbirliği yapmak isteyen küçük rakipler için fırsat alanları yarattı.

Bir savunma sözleşmesinin elde edilmesi, ABD hükümetinin diğer birimleriyle yeni iş imkanlarının önünü açarken, potansiyel ticari müşteriler için de önemli bir güven ve emniyet sinyali niteliği taşıyor.

Teknoloji firmalarının güvenli Pentagon ağlarında faaliyet gösterebilmesi için gereken şartları karşılamalarına yardımcı olan Second Front şirketinin CEO’su Tyler Sweatt, Reuters ajansına verdiği demeçte, Anthropic’in “tedarik zinciri riski” ilan edilmesinden bu yana müşterilerden ve hükümetten gelen yapay zeka çözümleri talebinde devasa bir artış gördüklerini belirtti.

Sweatt, müşterilerinin, Anthropic krizinin ardından hızlıca konuşlanma yapmak isteyen Pentagon’un yönelimiyle kendilerine başvurduğunu kaydetti.

Pentagon’un Mart ayında Anthropic ürünlerini “tedarik zinciri riski” olarak nitelendirmesi ve tarafların davalık olmasından bu yana ordu, Smack Technologies gibi yapay zeka girişimlerine yönelik ilgisini artırdı.

Kaliforniya merkezli ve 19 çalışanı bulunan bu girişimin kurucu ortağı ve CEO’su Andrew Markoff, ordunun kendilerine “Daha fazlasını istiyoruz, demolar istiyoruz, nasıl daha hızlı hareket edebileceğimizi konuşalım” dediğini aktardı. Mart ayı sonunda bir hakim, Pentagon’un Anthropic’i kara listeye alma kararını geçici olarak durdurmuştu.

EdgeRunner AI kurucu ortağı ve CEO’su Tyler Saltsman da benzer bir süreci tarif etti. Saltsman, şirketinin bir Space Force sözleşmesinin Pentagon tedarik mekanizmasından geçmesi için bir yıldan fazla süredir beklediğini, ancak Anthropic vakasının patlak vermesini izleyen haftalar içinde imzanın atıldığını bildirdi.

Saltsman, “Anthropic dramasının süreci hızlandırdığını kanıtlayamam ama buna dair güçlü bir şüphem var” ifadesini kullandı.

Bir Pentagon yetkilisi, Savaş Bakanlığı’nın güçlü endüstri ortaklıkları yoluyla tüm gizlilik seviyelerinde öncü yapay zeka kabiliyetlerini savaşçılara hızla ulaştırmaya devam edeceğini belirtti.

Öte yandan, bir Pentagon teknoloji uzmanı daha önce Reuters’a yaptığı açıklamada, Anthropic ile yaşanan kopuşun ve ordunun tek bir sağlayıcıya olan aşırı bağımlılığının fark edilmesinin, kurumu tedarikçileri çeşitlendirmeye zorladığını söylemişti.

Smack’in Deniz Piyadeleri sözleşmesi hız kazandı

Smack Technologies için Anthropic sonrası dönemin en somut örneği Deniz Piyadeleri ile yürütülen projede görüldü. Şirket, Mart 2025’te Deniz Piyadeleri ile bir sözleşme kazanmış ve Ekim ayına kadar başarılı bir prototip teslim etmişti. Söz konusu yazılım, normal şartlarda aylar süren operasyonel planlama sürecini yaklaşık 15 dakikaya indiriyor.

Başarılı prototipe rağmen süreç bir noktada yavaşlamış; tam üretim planı 2027 mali yılı için, yani en erken Ekim 2027 olarak bütçelenmişti. 2025 yıl sonu tatil dönemi ve 2026 başlarına kadar projede net bir yön tayin edilememişti.

Ancak Anthropic krizinin ardından, Smack birkaç hafta içinde Deniz Piyadeleri tarafından düzenlenen ve “bu yıl üretime ne kadar hızlı geçilebileceğine” odaklanan çok sayıda toplantıya davet edildi.

Markoff, prototipin 2026 yılındaki muharebe operasyonlarına hazır hale getirilmesi yönünde “çok spesifik bir rehberlik, hareketlilik ve enerji” oluştuğunu belirterek sürece dair bir yıldan fazla bir hızlanma yaşandığını ifade etti.

Bu değişim Deniz Piyadeleri ile sınırlı kalmadı. Deniz ve Hava Kuvvetleri ile de sözleşmeleri bulunan Smack’e, ABD Özel Harekat Komutanlığı ve diğer birimlerden neredeyse anında ilgi geldiği bildirildi.

Ordu Özel Kuvvetler gruplarıyla birlikte konuşlanan ve Space Force ile sözleşmesi bulunan EdgeRunner da Deniz Kuvvetleri ile olan temasların dramatik şekilde hızlandığını açıkladı. Daha önce iki haftada bir veya ayda bir yapılan toplantıların artık haftada birkaç kez gerçekleştirildiği belirtildi.

Hem EdgeRunner hem de Smack, sistemlerini daha yüksek güvenlik sınıflandırma seviyelerinde çalıştırmak için bir yarış içine girdi. Bu seviye, operasyonel açıdan en kritik kullanım durumlarına ve en büyük askeri sözleşmelere erişim kapısı niteliği taşıyor.

EdgeRunner yetkilileri, ordunun kendilerine gizli ve çok gizli verilere erişim imkanı tanıyan IL-6 güvenlik yetkilendirmesine üç ay içinde ulaşabileceklerini söylediğini aktardı.

Saltsman, normalde 18 ay veya daha uzun süren bu süreç için verilen takvimi “olağanüstü” olarak nitelendirdi. Saltsman’a göre bu hızlanma, kısmen Pentagon liderliğinin tedarik bürokrasisini aşma yönündeki baskısından, kısmen de Anthropic durumunun kurumun yapay zeka stratejisine kattığı aciliyetten kaynaklanıyor.