Ortadoğu
Pentagon’un İran ikilemi: Trump ‘seçenek çok’ diyor, sahadaki gerçekler aksini söylüyor
Trump yönetimi, İran’a devreye sokabileceği çok sayıda askeri seçeneği bulunduğunda ısrarcı. Ancak bu menü, bir yıl öncesine kıyasla çok daha sınırlı.
Bir zamanlar Başkan’ın emrine amade olan Amerikan birlikleri ve gemileri Karayipler’e kaydırılmış durumda. Geçen yıl Orta Doğu’ya gönderilen kritik bir Amerikan savunma sistemi ise Güney Kore’ye geri döndü. Yönetimden yetkililer, büyük askeri varlıkların bölgeye sevkiyatına dair bir plan bulunmadığını belirtiyor.
Trump, İran liderliğini veya askeri tesisleri hedef alan hava saldırıları emrini hâlâ verebilir. Fakat seçenekleri, ABD’nin İran’ın nükleer tesislerini vurduğu Haziran ayına göre bile daha azalmış durumda.
Üstelik Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’nun kaçırılması emrini verdikten sadece bir hafta sonra, yeni bir saldırının ABD’yi bölgede başka bir savaşa sürükleyip sürüklemeyeceğini sorgulayan yasa yapıcılarla da mücadele etmek zorunda.
“Amaç ne? Askeri güç sizi bu amaca nasıl ulaştıracak?”
Politico’ya konuşan Senato Silahlı Hizmetler Komisyonunun en kıdemli Demokrat üyesi Rhode Island Senatörü Jack Reed, yönetimin stratejisini sorgularken şu ifadeleri kullandı:
“Amaç ne? Askeri güç sizi bu amaca nasıl ulaştıracak? Halklarını baskı altına aldıkları kesin, ancak Başkan, askeri bir saldırının halka yardım edeceğini veya hükümetin tutumunu dramatik bir şekilde değiştireceğini henüz kanıtlayabilmiş değil.”
Trump yönetimi, Kızıldeniz, İran ve Venezuela’daki askeri operasyonların yüksek temposu nedeniyle giderek azalan ABD silah stoklarını tüketiyor.
Bu darboğaz, özellikle İran silahlarının menzili içindeki ABD güçlerini koruyan hava savunma sistemleri için belirgin hale geldi.
Washington’un bir saldırı düzenlemesi ve İran’ın buna güçlü bir karşılık vermesi durumunda, ABD’nin elinde Amerikan güçlerini Tahran’ın roket ve füze cephaneliğine karşı savunacak sınırlı sayıda önleyici füze kalabilir.
Pentagon, Katar’daki el-Udeyd Hava Üssü’nde 10 bin asker bulundururken, Irak, Suriye ve Ürdün’de daha küçük birlikler konuşlandırıyor.
Ulusal güvenlik konularını konuşmak üzere isminin gizli kalması koşuluyla konuşan eski bir savunma yetkilisi, “Eğer bu uzun vadeli bir karşılıklı saldırı silsilesine dönüşürse, önleyici kapasiteniz çok daha önemli hale gelir. Bu cephede çok hızlı bir şekilde zor bir duruma düşebiliriz” uyarısında bulundu.
Beyaz Saray: “Başkan’ın elinde tam bir menü var”
Beyaz Saray ise Başkan’ın elinde çok sayıda seçenek olduğu konusunda ısrarlı. Sözcü Anna Kelly, “Başkan Trump’ın elinde İran ile ilgili tam bir seçenekler menüsü var” dedi.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, gazetecilere yaptığı açıklamada, üst düzey yetkililerin Salı günü ABD’nin vereceği yanıtı görüşmek üzere toplandığını, ancak Trump’ın toplantıya katılmadığını aktardı.
Dün Truth Social üzerinden bir paylaşım yapan Trump, İran yönetiminin “büyük bir bedel ödeyeceğini” savundu. Trump, açıktan darbe çağrısı yaparak “Protestocuların anlamsızca öldürülmesi DURANA kadar İranlı yetkililerle tüm görüşmeleri iptal ettim. YARDIM YOLDA” ifadelerini kullandı.
Donanma Karayipler’de, Patriotlar Kore’de
Ancak Politico’ya konuşan bir yönetim yetkilisi, ABD birlikleri veya varlıkları için büyük bir sevkiyat hazırlığı olmadığını belirtti.
Geçen yıl Orta Doğu’dan rotası değiştirilen USS Ford, Venezuela operasyonunun ardından Karayipler’de kalmaya devam ediyor. Trump’ın Haziran ayında Orta Doğu’ya gönderdiği iki uçak gemisi USS Vinson ve USS Nimitz ise bölgeden çoktan ayrıldı.
Honolulu Savunma Forumu’nda konuşan General Xavier Brunson, geçen yıl Güney Kore’den Orta Doğu’ya gönderilen Patriot füze savunma sisteminin Kasım ayında geri döndüğünü açıkladı. Brunson, “Şu anda yarımadadalar” dedi.
Pentagon Sözcüsü Kingsley Wilson ise yaptığı açıklamada, “Savunma Bakanlığı, Başkomutan’ın emirlerini her zaman ve her yerde yerine getirmeye hazırdır” diyerek kurumun Başkan’ın kararlarına desteğini vurguladı.
ABD, haziran ayında Trump’ın Amerikan bombardıman uçaklarına Atlantik’i geçip İran’ın nükleer tesislerini vurma emri verdiği operasyonda olduğu gibi, asker, gemi ve uçak yığmak yerine bölgeye hızla varlık sokup çıkarabilir.
Yetkililer, diplomasinin başarısız olması durumunda şiddetli siber saldırıların da bir ihtimal olduğunu belirtiyor.
“Büyük bir yığınak beklemeyin”
Deniz Kuvvetleri’nin Orta Doğu’daki güçlerinin son komutanı olan emekli Koramiral John Miller, “Körfez bölgesinde büyük bir askeri yığınak görmeyi beklememeniz gerektiğini düşünüyorum, buna gerçekten ihtiyacımız da yok” değerlendirmesinde bulundu.
Miller, “Göreceğimiz şey, ya Körfez’deki üslerimizden gelen ya da Amerika Birleşik Devletleri’nden kalkan küresel bir saldırı görevi olacaktır” dedi.
Miller, yönetimin hava saldırılarını tercih etmesi halinde, komuta sığınakları, askeri alanlar ve kilit iletişim noktaları dahil olmak üzere “İran yönetiminin ağırlık merkezlerine” odaklanmasını beklediğini ifade etti.
Fakat Kongre’deki en sıkı Trump müttefikleri bile ABD askerlerini içeren bir İran operasyonuna destek verme konusunda isteksiz görünüyor.
Oklahoma Senatörü Cumhuriyetçi Markwayne Mullin, “İran’ı işgal etmek bize düşmez, görevimiz İran halkını korumak. Oraya kara gücü göndermeyeceğiz” diye konuştu.
Kuzey Dakota Senatörü Kevin Cramer, müttefiklerle koordine edilebilecek ek yaptırımlar ve ekonomik baskı gibi “kinetik olmayan çözümleri” tercih ettiğini söyledi.
Hem Senato Çoğunluk Lideri John Thune hem de Senato Silahlı Hizmetler Komisyonu Başkanı Roger Wicker, İran’a yönelik olası saldırılar konusunda kendilerine brifing verilmediğini belirtti.
Böylesi bir hamle, Kongre’den yeni bir uyarıyı da beraberinde getirme riski taşıyor. Geçen hafta beş Cumhuriyetçi senatör, Başkan’ın ABD silahlı kuvvetlerini Venezuela’da kullanmasını engellemeyi öngören tasarıyı ilerletmek için Demokratlarla birlikte hareket etti. Bu oylama, Trump’a yönelik en güçlü itirazlardan biri olarak kayıtlara geçti.
Trump’ın yetkilerini sınırlama yönünde oy kullanan Kentucky Senatörü Rand Paul, “Eğer askeri olarak başka bir ülkeye agresif bir şekilde girecekseniz, Anayasa gereği Kongre’den izin istemek zorundasınız” uyarısında bulundu.
