Bizi Takip Edin

Diplomasi

Petrol fiyatları 110 doları aştı

Yayınlanma

ABD ile İran arasındaki müzakerelerde ilerleme sağlanamaması ve Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizliğin sürmesi üzerine petrol fiyatları varil başına 110 dolar sınırını geçti. Washington yönetimi Tahran’dan gelen yeni öneriyi değerlendirirken, analistler küresel enerji arzı üzerindeki baskının ve fiyatlardaki yukarı yönlü risklerin artacağı uyarısında bulunuyor.

BD ile İran arasında hafta sonu yapılması planlanan müzakerelerde ilerleme kaydedilememesi, petrol fiyatlarının salı sabahı varil başına 110 doların üzerine çıkmasına neden oldu.

Washington, Tahran tarafından sunulan yeni öneriyi inceleme aşamasındayken, küresel enerji sevkiyatı için kritik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı büyük oranda kapalı kalmaya devam ediyor.

Dünya genelindeki petrol arzının üçte ikisi için referans kabul edilen Brent petrol, Türkiye saati ile 10.00 sularında yüzde 2,28 değer kazanarak varil başına 110,70 dolara ulaştı.

ABD ham petrolünün göstergesi olan Batı Teksas petrolü (WTI) ise yüzde 2,01 oranında bir artışla varil başına 98,31 dolardan işlem gördü.

Singapur merkezli Vanda Insights’ın CEO’su Vandana Hari, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın sunduğu teklife şüpheyle yaklaştığını ifade etti.

Söz konusu teklif, Hürmüz Boğazı’nın yeniden deniz trafiğine açılmasını, buna karşılık İran’ın nükleer programına dair görüşmelerin ileri bir tarihe ertelenmesini içeriyor. Hari ayrıca, sigorta şirketlerinin boğazdan geçiş yapacak gemiler için poliçe şartlarını ağırlaştırdığına dikkat çekti.

Ham petrol piyasalarında son günlerde yaşanan sert dalgalanmalar sürerken, Goldman Sachs pazartesi günü yayımladığı değerlendirme raporunda önemli uyarılarda bulundu.

Banka, ABD ile İran arasındaki barış görüşmelerindeki tıkanıklığın sürmesi ve Körfez bölgesindeki sevkiyat belirsizliğinin uzaması durumunda, petrol fiyatlarının bu yılın ilerleyen dönemlerinde 120 dolara yaklaşabileceğini bildirdi.

Küresel yatırım bankası, 2026 yılının dördüncü çeyreğine yönelik fiyat tahminlerini de yukarı yönlü revize ederek Brent petrol beklentisini 90 dolara, WTI tahminini ise 83 dolara yükseltti. Goldman Sachs raporunda, Ortadoğu bölgesindeki büyük ölçekli üretim kayıplarının küresel petrol stoklarında azalmaya yol açtığı vurgulandı.

Daan Struyven liderliğindeki Goldman Sachs analistleri tarafından hazırlanan araştırma notunda, ekonomik risklerin temel senaryolardaki öngörüleri aştığı belirtildi.

Analistler, petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü risklerin yanı sıra olağanüstü yüksek rafine ürün fiyatları, ürün kıtlığı ihtimali ve yaşanan şokun benzeri görülmemiş ölçeğine işaret etti.

Swissquote Bank Kıdemli Analisti İpek Özkardeşkaya, petrolün mevcut durumda çatışma öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 50 üzerinde işlem gördüğünü ve bu tablonun yatırımcıların risk algısında değişikliğe yol açtığını dile getirdi.

Özkardeşkaya, merkez bankacıları dahil hiç kimsenin gerilimin enerji akışını sekteye uğratmaya devam etmesi halindeki sonuçları tam olarak öngöremediğini belirterek, “Hürmüz Boğazı üzerindeki baskı ne kadar uzun sürerse, piyasalara etkisi de o kadar güçlü olur” dedi.

Normal şartlarda küresel petrol ve gaz arzının yaklaşık beşte birinin rotasında bulunan Hürmüz Boğazı, ABD ablukası ve İran’ın tanker geçişlerini fiilen durdurmasıyla müzakerelerin en kritik başlığı haline geldi.

Boğazın statüsü, Tahran’ın nükleer faaliyetlerine yönelik kısıtlamalarla birlikte ana gündem maddesi olarak masada duruyor.

İran’ın 28 Şubat’ta başlayan savaşla birlikte boğazı kapatması ve ABD’nin İran limanlarına abluka uygulaması süreci çıkmaza sürükleyen temel hamleler oldu.

Tahran yönetimi, kalıcı bir barış anlaşmasının şartı olarak boğazdan geçen gemilerden transit geçiş ücreti talep ediyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Fox News’e yaptığı açıklamada, Washington’ın İran’ın boğaz üzerindeki kontrolünü korumasını veya geçiş ücreti almasını kabul etmeyeceklerini vurguladı.

Başta Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Bahreyn, Irak ve Kuveyt olmak üzere bölgedeki büyük üreticilerin ihracatı büyük ölçüde Hürmüz Boğazı’na dayanıyor. İran, boğazın kuzey kıyısındaki konumuyla bu deniz trafiği üzerinde stratejik bir etkiye sahip bulunuyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) tarafından hazırlanan üç aylık raporda, Batı Asya’da, özellikle Suudi Arabistan, Irak ve Kuveyt’teki petrol üretim kesintilerinin, petrolle ilişkili doğalgaz üretimini de olumsuz etkilediği kaydedildi.

Ajansın verilerine göre bölge, küresel petrol üretiminin yaklaşık yüzde 30’unu, gaz üretiminin ise yüzde 18’ini karşılıyor. UEA analistleri, yüksek petrol fiyatlarının gaz üretimi üzerindeki baskısının yılın ikinci yarısında daha belirgin hale gelmesinin beklendiğini ifade etti.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English