Politico: Asyalı müttefikler ABD şemsiyesinden uzaklaşma arayışında

ABD Başkanı Donald Trump’ın tatbikatları daraltma kararı ve Kuzey Kore ile temasları, Washington’ın Asyalı müttefiklerini savunma harcamalarını artırmaya ve yeni ortaklıklar aramaya itti. Bölge ülkeleri, uzun vadede Amerikan güvenlik şemsiyesine bağımlılığı azaltmayı ve askeri işbirliklerini çeşitlendirmeyi hedefliyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın Güney Kore ile düzenlenen ortak askeri tatbikatların kapsamını daraltacağını açıklaması ve Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile temaslarda bulunması, Washington’ın Asya’daki müttefiklerini savunma alanında ABD’ye olan bağımlılıklarını yeniden gözden geçirmeye, askeri harcamalarını artırmaya ve alternatif ortaklıklar kurmaya yöneltti.

Politico’ya konuşan Asyalı bir diplomat, “Amerikan savunma teknolojileri halen en iyisi. Bu sisteme halihazırda entegre olmuş ülkeler için uyumluluk ve bakım sorunları sebebiyle yön değiştirmek ya da çeşitlendirmeye gitmek ne makul ne de mantıklı” dedi.

Diplomat sözlerini şöyle sürdürdü: “Ancak imkanı olanların, uzun vadede ‘Amerikan şemsiyesine’ olan bağımlılığı azaltmak için kendi savunmalarına daha fazla yatırım yapacağını düşünüyorum.”

George W. Bush yönetiminde 2001-2005 yılları arasında ABD Savaş Bakanı’nın Avrupa ve NATO’dan Sorumlu Yardımcısı olarak görev yapan ve Asya ülkeleriyle düzenli temaslarını sürdüren Ian Brzezinski, yalnızca Güney Kore’de değil, tüm Hint-Pasifik bölgesinde ABD ile ilişkilerin istikrarının sorgulandığını kaydetti.

ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth daha geçen aralık ayında Güney Kore’yi “özel muameleyi” hak eden “örnek bir müttefik” olarak nitelendirmişti.

Trump ise ağustos ayında Seul ile ortak tatbikatların kapsamının ciddi oranda daraltılacağını duyurdu.

Tatbikatların yüksek maliyetli olduğunu savunan Trump, bu faaliyetlerin Kuzey Kore’ye “tamamen yersiz ve düşmanca bir mesaj ilettiğini” belirtti.

ABD Başkanı bu kararını, Güney Kore’nin İran’ın nükleerden arındırılması çalışmalarında ABD’ye yardım etmeyi kısa süre önce reddetmesiyle de ilişkilendirdi. Trump, önceki gün de Kim Jong-un ile bu yıl içinde bir araya geleceğini ilan etti.

Güney Kore Dışişleri Bakanı Cho Hyun, parlamentoda yaptığı konuşmada hükümetin Trump’ın tatbikat kararı konusunda önceden bilgilendirilmediğini açıkladı.

Cho, Devlet Başkanı Lee Jae-myung’un müzakereler yoluyla ABD ile askeri işbirliğinin normal seyrini yeniden tesis etmeye çalıştığını ifade etti.

Ancak Politico’ya konuşan kaynak, Güney Kore’deki Amerikan kuvvetleri komutanlığı ile askeri yönetimin “şaşkınlık içinde olduğunu ve henüz somut bir planlarının bulunmadığını” aktardı.

Joe Biden yönetiminde Kuzey Kore ve bölgeye ilişkin dosyaları yöneten Jung Pak ise Lee’nin Afrika ülkeleri, Körfez devletleri ve Japonya ile temaslar yürüterek başka aktörlerle ortaklıklar kurma fırsatlarını araştırdığını söyledi.

Güney Kore Devlet Başkanı, Trump’ın tatbikatları azaltma kararını destekledi.

Asyalı bir diplomat, Asya’da konuşlu yegane Amerikan uçak gemisinin Ortadoğu’ya gönderilmesinin ardından müttefiklerin Washington’ın “vaat edilen düzeydeki askeri varlığını sürdürme” kabiliyetini sorgulamaya başladığını ifade etti.

Yetkililerden biri, Asya ülkelerinin savunma kabiliyetlerini güvenceye almak için hava ve füze savunma sistemlerine yatırım yapma, askeri tesisleri saldırılara karşı güçlendirme ve Avustralya ile Avrupa ülkelerinin silahlı kuvvetleriyle işbirliğini genişletme imkanlarına sahip olduğunu belirtti.

Japonya’nın Washington Büyükelçiliği’nin eski siyasi işler özel danışmanı Yuki Tatsumi konuya ilişkin şu değerlendirmede bulundu:

“Tokyo, ABD-Japonya ittifakının kendi savunma politikasının temel taşı olduğunu savunuyor; ancak bu yaklaşım pratikte içi boş bir söyleme dönüştü. Japonya, Washington’ın bölge güvenliğini sağlama konusundaki uzun vadeli taahhütlerinden ciddi endişe duyan ABD müttefikleri koalisyonunda liderlik rolünü giderek daha fazla üstleniyor.”

Biden yönetiminde ABD’nin Çin Büyükelçisi olarak görev yapan Nicholas Burns ise Pekin’in uzun süredir ABD ile bölgedeki en önemli iki müttefiki olan Güney Kore ve Japonya’nın “arasını açmak” için fırsat kolladığını vurguladı.

Burns, “Başkanın Güney Kore yönetimine yönelik eleştirileri, [Çin Dışişleri Bakanı] Wang Yi’ye Washington ile Seul arasındaki ayrışmayı daha da derinleştirme şansı veriyor” dedi.