Polonya ve Baltık ülkelerinden ortak savunma koalisyonu

Polonya, Litvanya, Letonya ve Estonya ile birlikte savunma finansmanı alanında koordinasyonu artırarak Avrupa Birliği düzeyinde ek kaynak sağlamak için koalisyon kuruyor. Polonya Maliye Bakanı Andrzej Domanski, savunma harcamalarının bütçe üzerindeki baskısına dikkat çekerek, AB yardımları ve düşük maliyetli krediler için ortak lobi faaliyeti yürüteceklerini açıkladı.

Polonya, savunma finansmanı alanında koordinasyonu güçlendirmek ve Avrupa Birliği (AB) düzeyinde ek kaynak sağlamak amacıyla Litvanya, Letonya ve Estonya ile birlikte hareket etme kararı aldı.

Polonya Maliye Bakanı Andrzej Domanski, Bloomberg’e verdiği mülakatta, bu ülkelerle AB’den ek yardım alınması ve birlik dışı kaynaklar da dahil olmak üzere düşük maliyetli kredi arayışı konularında daha yakın işbirliği üzerinde mutabık kaldıklarını bildirdi.

Yeni kaynak ve araçlara ihtiyaç duyulduğunu belirten Domanski, “Geniş bir koalisyon oluşturuyoruz çünkü yeni paraya ve kaynaklara ihtiyacımız var. Savunma harcamalarımız muazzam düzeyde. Bu nedenle daha fazla Avrupa dayanışmasına ve yeni araçlara ihtiyacımız bulunuyor” ifadelerini kullandı.

Polonya’nın bütçe açığının GSYH’nin yüzde 7,3’üne yükselmesine rağmen savunma harcamalarının Varşova için öncelik olmaya devam ettiğini kaydeden Bakan, ülkenin bu amaçla GSYH’nin yüzde 5’ini ayırdığını vurguladı.

Bu oranın NATO ülkeleri arasındaki en yüksek göstergelerden biri olduğuna dikkat çeken Domanski, Polonya’nın AB’nin 150 milyar avroluk Avrupa için Güvenlik Eylemi (SAFE) programından en fazla pay alan ülke olduğunu ancak mevcut mekanizmaların yetersiz kaldığını ifade etti.

Domanski, askeri harcamalardaki artışa sosyal harcamalardaki yükselişin eşlik ettiğini ve bu durumun bütçe üzerindeki baskıyı artırdığını ekledi.

Polonya makamları, 2026 yılında yüzde 3,5 ile 3,7 seviyesinde gerçekleşmesi beklenen ekonomik büyüme ile bütçe açığını dengelemeyi hedeflese de bu gösterge AB hedeflerinin üzerinde kalmaya devam ediyor.

Yeni finansman araçlarının borçlanma maliyetlerini düşüreceğini savunan Domanski, bu sayede savunma programlarının uzun vadeli sürdürülebilirliğinin sağlanacağını vurguladı.

Öte yandan Maliye Bakanı Domanski, Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’nin orduyu finanse etmek için Merkez Bankası’nın altın rezervlerini satma planını “serap” olarak nitelendirdi.

Domanski, bu amaçla tahsis edilen düşük maliyetli AB kredilerinin kullanılması gerektiğini savunurken, askeri olmayan amaçlar için esnekliğin azalması anlamına gelse dahi 150 milyar avroluk AB savunma fonuna erişim için çalışacaklarını belirtti.

Fitch verilerine dayanan Reuters haberine göre Polonya, kamu borcu durumunun istikrara kavuşturulmaması halinde kredi notunun düşürülmesi riskiyle karşı karşıya bulunuyor.

Ajans, geçen yıl sonbaharda savunma, sosyal harcamalar ve kamu borcu servis maliyetlerindeki artış nedeniyle ülkenin kredi notu görünümünü “durağan”dan “negatif”e çekmişti.

Sürece ilişkin değerlendirmelerde bulunan Polonya Başbakanı Donald Tusk, Rusya’nın NATO’ya yönelik yakın bir saldırı riski taşıdığını ifade etti. Tusk, durumun ciddi olduğunu belirterek, “Yıllardan ziyade aylarla ifade edilebilecek kısa vadeli perspektiflerden bahsediyorum” dedi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise Rusya’nın NATO’ya saldırma planları olduğuna dair iddiaları “inanılmaz bir yalan” olarak nitelendirmiş, ancak Avrupa ülkelerinin askerileşmesine yanıt vermeye hazır olduklarını belirtmişti.

Rusya lideri, olası bir yanıtın “çok ikna edici” olacağını kaydetmişti.