Powell’dan faiz indirimi sinyali

Fed Başkanı Jay Powell, eylül ayında faiz indirimine kapıyı açtı ve ABD işgücü piyasasındaki yumuşamanın Trump’ın gümrük vergilerinin enflasyonu kötüleştirme riskini dengeleyebileceğini söyledi.

Powell, cuma sabahı Wyoming’in Jackson Hole kentinde düzenlenen Kansas City Fed ekonomi zirvesinde yaptığı açıklamada, “Sıkı para politikası, temel görünüm ve risk dengesindeki değişiklikler, politika duruşumuzu ayarlamayı gerektirebilir,” dedi.

Bu açıklamalar, Powell’ı faiz belirleyen Federal Açık Piyasa Komitesinin “güvercin” kanadına yerleştirdi ve merkez bankasının eylül ayındaki bir sonraki toplantısında çeyrek puanlık bir indirim yapabileceğinin sinyalini verdi.

Powell’ın konuşmasının ardından ABD hükümet tahvillerinde yükseliş yaşandı. Para politikasına ilişkin beklentilere duyarlı olan iki yıllık Hazine tahvillerinin faizi 0,1 puan düşüşle yüzde 3,69’a geriledi.

Wall Street’in S&P 500 hisse senedi endeksi yüzde 1,5 sıçradı. Dolar, altı para biriminden oluşan sepet karşısında yaklaşık yüzde 0,9 değer kaybetti.

Konuşma, Fed için önemli bir dönemde geldi. ABD başkanı ve müttefikleri, merkez bankasının faizleri önemli ölçüde indirmesi gerektiğini savunarak Powell ve diğer üst düzey Fed yetkililerine karşı şiddetli bir kampanya başlatmıştı.

Bunun yerine Fed, bazı yetkililerin Trump’ın ABD’nin ticaret ortaklarına uyguladığı gümrük vergilerinin enflasyonda yeni bir dalgalanmaya yol açacağından endişe etmesi üzerine, 2024’te yüzde 1’lik indirimlerin ardından bu yıl ana faiz oranını yüzde 4,25-4,5 aralığında tuttu.

Powell, yönetimin ticaret savaşının tüketici fiyatları üzerindeki etkilerinin artık “açıkça görüldüğünü” kabul etse de, bu etkilerin kalıcı olmayacağını ve bunun yerine merkez bankasının göz ardı edebileceği tek seferlik bir şok olacağını işaret etti.

Fed Başkanı, “İşgücü piyasasının özellikle sıkı olmadığı ve aşağı yönlü risklerin arttığı göz önüne alındığında, bu sonucun olasılığı düşük görünüyor. Enflasyon riskleri yukarı yönlü, istihdam riskleri ise aşağı yönlü; bu zorlu bir durum,” diye ekledi.

Powell, işgücü piyasasının hem arzın yavaşlaması hem de işgücü talebinin azalması sonucu “ilginç bir denge” içinde olduğunu belirtti ve “Bu olağandışı durum, istihdamdaki aşağı yönlü risklerin arttığını gösteriyor. Ve bu riskler gerçekleşirse, keskin bir şekilde artan işten çıkarmalar ve yükselen işsizlik şeklinde hızlı bir şekilde ortaya çıkabilir,” dedi.

Powell, işsizlik oranının düşük olması nedeniyle iş piyasasının şimdilik büyük ölçüde sağlıklı olduğunu, fakat mayıs ve haziran aylarında görülen zayıf istihdam artışının, daha sıkı göçmenlik politikası nedeniyle ABD’de çalışan yabancı işçi sayısının azalmasından kaynaklandığını belirtti.

Powell ayrıca, “gümrük tarifelerinin tüketici fiyatları üzerindeki etkilerinin artık açıkça görüldüğünü” belirtti. Bu etkilerin önümüzdeki aylarda artmasını beklediklerini, ancak zamanlaması ve miktarı konusunda büyük belirsizlik olduğunu da ekledi.

Bu durum enflasyonu yüksek tutuyor, fakat “makul bir temel senaryo, etkilerin nispeten kısa süreli olacağı” yönünde, zira bu etkiler devam eden bir enflasyon süreci değil, fiyatlara tek seferlik bir ayarlama niteliğinde.

Powell, Trump’ın kendisine ve meslektaşlarına yönelttiği sert eleştirilere en yakın yanıtını, Fed yetkililerinin faiz kararlarını “sadece verilere ve bunların ekonomik görünüm ve risk dengesi üzerindeki etkilerine dayalı olarak” vereceklerini söyleyerek verdi.

Bu, Trump’ın hükümetin tasarruf etmesi için faizlerin düşürülmesi yönündeki çağrılarını dolaylı olarak reddettiği anlamına geliyor. Fed başkanı, “Bu yaklaşımdan asla sapmayacağız,” diye ekledi.

Bu yaz istihdam artışında keskin bir yavaşlama olduğunu gösteren kasım ayı istihdam raporu, birçok Wall Street bankası ve yatırımcısını eylül ayında faiz indirimi öngörmeye sevk etmişti.

CME Group verilerine göre, fed fonları vadeli işlemlerinde eylül ayında çeyrek puanlık faiz indirimi olasılığı perşembe günkü %75’ten %81’e yükseldi.

JPMorgan Asset Management’ın küresel sabit getirili menkul kıymetler baş yatırım sorumlusu Kay Herr, “Powell, enflasyondan çok ikili görevin işgücü piyasası tarafını daha fazla endişelendiriyor gibi görünüyor,” dedi.

Güçlü bir ekonomiye yönelik umutlarla birlikte yükselme eğiliminde olan döngüsel ve sanayi hisseleri, cuma günü S&P 500’ün kazançlarına öncülük ederek, faiz indirimine yönelik artan beklentilere olumlu tepki verildiğini vurguladı.

Tüketici diskresyoner hisse senetleri sepeti yüzde 3,1, sanayi hisse senetleri ise yüzde 2,2 değer kazandı.

Benzer şekilde ekonominin bir göstergesi olarak görülen ve büyük şirketlere kıyasla faiz oranlarındaki dalgalanmalara daha duyarlı olduğu düşünülen küçük sermayeli şirketlerin hisseleri de yükseldi ve Russell 2000 endeksi yaklaşık yüzde 4 değer kazandı.

Yine de, bazı üst düzey Fed yetkilileri, tüketici fiyatlarının henüz gümrük vergilerinin etkisini pek göstermediği halde, önümüzdeki aylarda yükselebileceğinden endişeli olmaya devam ediyor.

Dünyanın en büyük perakendeci Walmart, bu hafta, gümrük vergilerinin, vergiler yürürlüğe girmeden önce satın alınan stokların satışı sırasında maliyetlerini artırmaya başladığını uyardı. Üretici fiyatlarındaki artış da enflasyonda gelecekte potansiyel bir artışa işaret ediyor.

Wall Street ekonomistleri, Fed’in 16-17 Eylül toplantısı öncesinde açıklanacak aylık istihdam ve tüketici fiyat endeksi raporlarının da merkez bankasının bir sonraki politika adımlarını belirlemede çok önemli olacağını belirtti.

Fed yöneticileri Michelle Bowman ve Christopher Waller, merkez bankasının temmuz ayında faiz oranlarını sabit tutma kararını eleştirerek, kısıtlayıcı seviyelerden borçlanma maliyetlerini düşürmeye başlaması gerektiğini savunmuştu.

Adriana Kugler’in bu ayın başlarında Fed başkanlığından istifa etme kararı, Trump’ın faiz oranları konusunda başkanın görüşlerini paylaşan Beyaz Saray ekonomi danışmanı Stephen Miran’ı merkez bankası yönetim kuruluna aday göstermesinin önünü açtı.

Senato tarafından onaylanması halinde Miran, eylül ayında yapılacak Federal Açık Piyasa Komitesi toplantısına katılabilir.