Putin, tarihi Xi-Trump zirvesinin ardından gelecek hafta Çin’e gidiyor

Rusya lideri Vladimir Putin, Başkan Xi Jinping’in Amerikalı mevkidaşı Donald Trump ile dikkatle izlenen zirvesini tamamlamasından sadece günler sonra Pekin’e bir günlük bir ziyaret gerçekleştirecek.

Kaynaklar, South China Morning Post’a ziyaretin gelecek haftanın ilerleyen günlerinde, 20 Mayıs’ta gerçekleşmesinin beklendiğini söyledi. Aynı kaynaklar, ziyaretin Moskova’nın Pekin’le rutin temaslarının bir parçası olduğunu ve kapsamlı bir geçit töreni ya da karşılama yapılmasına dair pek bir beklenti bulunmadığını da belirtti.

Bu, Çin’in çok taraflı etkinlikler dışında aynı ay içinde iki büyük gücün liderlerini ilk kez ağırlaması olacak; bu da Pekin’in her iki tarafla ilişkilerini yönetme ve giderek daha parçalı hâle gelen dünya düzeninde kendisini kilit bir güç olarak konumlandırma çabalarının bir yansıması niteliğinde görülüyor.

Putin’in ziyaretinin ardından Çin, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin diğer daimî üyelerinin dört liderini de birkaç ay arayla ağırlayan ilk ülke olacak. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron aralık ayında Pekin’i ziyaret etmiş, onu ocak ayında Britanya Başbakanı Keir Starmer izlemişti.

Trump, İran savaşı nedeniyle birkaç hafta ertelenen gezisinin ardından, cuma günü Çin ziyaretini tamamladı. Bu ziyaret, yaklaşık on yıldır bir ABD liderinin Çin’e yaptığı ilk ziyaret oldu. Pekin, onlarca coşkulu okul çocuğu ve 21 pare top atışının da yer aldığı özenli bir karşılama töreniyle Trump’a kırmızı halı serdi.

Kaynaklar, Çinli yetkililerin Trump ziyaretiyle meşgul olmaları nedeniyle Putin ziyaretinde bu ölçekte bir ihtişamın görülmesinin beklenmediğini söyledi.

Kremlin, şubat ayında Rus liderin 2026’nın ilk yarısında Çin’i ziyaret edeceğini açıklamış, Dışişleri Bakan Yardımcısı Andrey Rudenko ise mart ayında gazetecilere tarihlerin kesinleştirilmekte olduğunu söylemişti.

Perşembe günü Kremlin, Putin’in “çok yakında” Çin’e gideceğini ve ziyaret hazırlıklarının tamamlandığını duyurdu; ancak belirli bir tarih vermedi.

Arka arkaya gerçekleşecek ziyaretler, Washington ve Moskova liderlerinin neredeyse birbirini izleyen ikili ziyaretlerde bulunmasının nadir örneklerinden biri olacak. Çin, 2001 ve 2014 yıllarında Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği zirvelerine ev sahipliği yaptığında, başka devlet liderlerinin yanı sıra her iki ülkenin liderlerini de ağırlamıştı.

Rusya’nın 2022’de Ukrayna müdahalesinden bu yana Pekin, Moskova ile bağlarını derinleştirmeye çalıştı ve ilişkilerini sürekli olarak “kaya gibi sağlam” diye nitelendirdi. İki ekonomi arasındaki ticaret büyümeye devam ediyor ve Batı yaptırımları etkisini gösterirken Moskova’ya kritik bir ekonomik can damarı sağlıyor.

Aynı zamanda Pekin, Washington ile ilişkilerini istikrara kavuşturmaya çalıştı. Xi, perşembe günü Trump’a iki ülkenin rakip değil ortak olması gerektiğini söyledi ve ABD lideriyle birlikte “Çin-ABD ilişkileri gemisini iyi yönlendirmeye ve 2026’yı Çin-ABD ilişkileri için tarihi ve dönüm noktası niteliğinde bir yıl hâline getirmeye” istekli olduğunu ekledi.

Xi ayrıca ABD ile “stratejik istikrara sahip yapıcı bir Çin-ABD ilişkisi” kurma sözü verdi.

Putin, Çinli mevkidaşıyla düzenli temasını sürdürüyor ve Çin’e düzenli ziyaretlerde bulunuyor.

Son olarak eylül ayında Tianjin’de düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesi için Çin’i ziyaret etmiş ve aynı ay Çin’in II. Dünya Savaşı’nın sona ermesinin 80. yıl dönümü dolayısıyla düzenlediği büyük askerî geçit töreninde de hazır bulunmuştu.