Rusya
Putin ve Trump’ın görüşmesi için yer belli oldu, tarih bekleniyor
Kremlin, Putin ile eski Trump arasında bir görüşme için mutabakata varıldığını ve yerin belirlendiğini açıkladı. ABD’nin Ukrayna’da ateşkes, Rusya’nın toprak kazanımlarının tanınması ve yaptırımların kaldırılmasını içeren bir teklif sunduğu iddia edilirken, üçlü zirve ihtimali de gündemde.
Kremlin, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump arasında bir görüşme yapılması konusunda mutabakata varıldığını ve görüşme yerinin belirlendiğini açıkladı.
Putin’in dış politika danışmanı Yuriy Uşakov, görüşme için hedeflenen tarihin gelecek hafta olduğunu, ancak kesin günün henüz netleşmediğini bildirdi.
Uşakov, hazırlıkların ne kadar süreceğini “şimdilik söylemek zor” sözleriyle ifade ederken, görüşme yeri üzerinde uzlaşı sağlandığını ancak Kremlin’in bunu daha sonra açıklayacağını belirtti.
Görüşme yeri için BAE ve Türkiye devrede
Putin, Birleşik Arap Emirlikleri’ni (BAE) bu görüşme için uygun ülkelerden biri olarak göstererek, “Bize bu tür bir organizasyonda yardımcı olmaya hazır çok sayıda dostumuz var. Bu, gayet uygun bir yer olur,” diye konuştu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da görüşmeye ev sahipliği yapabilecek yerlerden biri olarak İstanbul’u önermişti. Bu yıl Rusya-Ukrayna heyetleri arasında üç tur görüşme İstanbul’da gerçekleşmişti.
7 Ağustos’ta Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile Dışişleri Bakanı Hakan Fidan arasında yapılan telefon görüşmesinde de Moskova-Kiev müzakerelerine ilişkin son durum ele alınmıştı.
Masadaki teklif: Ateşkes ve toprak tanıma
Görüşmelerin merkezinde, ABD’nin Ukrayna’daki ihtilafın çözümü için sunduğu bir teklif bulunuyor. Uşakov, ABD’den “kabul edilebilir” bir teklif aldıklarını doğruladı.
Polonya basınından Onet‘in iddiasına göre teklif, ateşkes anlaşması, Rusya’nın toprak kazanımlarının tanınması ve yaptırımların büyük bir bölümünün kaldırılmasını içeriyor. Ancak teklifte NATO’nun genişlemesinin durdurulması veya Ukrayna’ya askeri yardımın kesilmesi gibi maddelerin yer almadığı belirtildi.
6 Ağustos’ta Kremlin’de yapılan görüşmelerde, ABD’nin özel temsilcisi Steve Witkoff, Putin, Trump ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy arasında üçlü bir zirve ihtimalini de gündeme getirdi.
Ancak Uşakov, bu seçeneğin detaylı biçimde ele alınmadığını ve Rus tarafının bu konuda yorum yapmadığını vurguladı.
Trump’tan yaptırım tehditleri
Planlanan zirve, Trump’ın Rusya’ya yönelik sert adımlarının gölgesinde gerçekleşiyor. Trump, 14 Temmuz’da Rusya’nın Ukrayna’daki faaliyetlerinden memnun olmadığını belirterek, 50 gün içinde ateşkes sağlanmazsa Moskova ve ticaret ortaklarına yüzde 100 ek gümrük vergisi getireceğini açıklamıştı.
Daha sonra bu süreyi 10 güne indiren Trump’ın ardından Beyaz Saray, yaptırımların 8 Ağustos’ta devreye gireceğini duyurdu.
Trump ayrıca, Rusya’dan petrol ithal ettiği gerekçesiyle Hindistan’a yüzde 25 gümrük vergisi uyguladı ve benzer tedbirleri Çin’in de aralarında bulunduğu birkaç ülke için planladığını söyledi. Bu açıklamaların ardından Trump, “ilgili bölgelere” iki nükleer denizaltı konuşlandırılması talimatı verdi.
Kremlin temkinli, piyasalar olumlu
Kremlin ise ABD’nin adımlarını bir “tansiyon yükseltme” olarak görmediğini ve Rus ekonomisinin yaptırımlara karşı “belirli bir bağışıklık” geliştirdiğini belirtti.
Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev, ne Trump’ın ne de ABD’li senatör Lindsey Graham’ın, Ukrayna’daki ihtilaflarla ilgili ne zaman masaya oturulacağına karar verme hakkı olmadığını ifade etti.
Bu gelişmelere rağmen dün Moskova Borsası endeksi, 6 Haziran’dan beri ilk kez 2900 puanı aştı ve 11.54’te (TSİ 11.54) 2909,74 seviyesinden işlem gördü.
Putin ile Trump en son 2019’da Japonya’daki G20 Zirvesi’nde bir araya gelmişti. İki lider arasındaki son tam kapsamlı zirve ise 2018’de Helsinki’de yapılmıştı.
Öte yandan, Putin-Witkoff görüşmesinin ardından Trump ile Zelenskiy’nin bir telefon görüşmesi yaptığı ve Moskova’da gündeme gelen konuları ele aldıkları öğrenildi. Bloomberg‘in haberine göre Trump, Ukrayna’da ateşkes görüşmelerinin “toprak takası” konusunun masaya gelmesi hâlinde başlayabileceğini dile getirdi.