Romanya, ABD askerlerinin masraflarını karşılamayı teklif etti

Romanya Cumhurbaşkanı Nicușor Dan, ABD’ye ülkesinde konuşlanmış birliklerini tutması için ödeme yapmayı teklif etti.

Karadeniz bölgesinde güvenlik endişeleri artar ve Trump yönetimi Avrupa’daki Amerikan asker sayısını azaltma yönünde adımlar atarken Rumen liderin teklifi dikkat çekti. 

Financial Times’a (FT) konuşan Dan, Polonya’nın daha önce yaptığı teklifi yineleyerek, “askerler ve maliyet paylaşımı konusunda bazı rakamlar . . . ” önerdiğini söyledi.

Varşova, Eylül ayında “Fort Trump” olarak adlandırılan planlanan askeri üssünde konuşlandırılan her ABD askeri için Washington’a yıllık 15.000 dolar ödemeyi teklif etmişti.

Rumen lider, “Daha fazla Amerikan askeri ve daha fazla ölümcül yetenek istiyoruz,” dedi.

Dan’ın ofisi, Romanya’daki ABD birliklerinin sayısının önceki 1.700 kişilik kontenjandan düşerek şu anda 1.172 askere indiğini belirtti. Ofis, Polonya’nın teklifine benzer bir rakam üzerinde düşündüklerini ima etti.

Dan’ın açıklamaları, bölgedeki güvenlik sorunlarını değerlendirmek üzere NATO’nun doğu kanadındaki en kalabalık iki ülke olan Polonya ve Romanya’yı ziyaret eden ABD Savunma Bakanlığı Müsteşarı Elbridge Colby’ye teklifini sunmasından sadece birkaç gün sonra geldi.

Colby daha önce Avrupa’da “daha sınırlı ve odaklanmış” bir ABD askeri varlığını savunmuştu. Pete Hegseth yönetimindeki Savunma Bakanlığı da kıtadaki varlığını önemli ölçüde azaltmak istediğini defalarca söylemişti.

Rumen medyasında yer alan habere göre Colby, ABD’nin Romanya’daki mevcut asker varlığını sürdürüp sürdürmeyeceği konusunda kesin bir yanıt vermedi.

Bunun yerine, G4media.ro’nun haberine göre, Hegseth’e birkaç olası senaryo sunacak ve Hegseth’in de bu seçenekleri nihai karar için Başkan Donald Trump’a iletecek. Colby, Trump’ın Aralık ayı başında bir karar vermesinin beklendiğini söyledi.

ABD’nin şu anda Polonya’da bir düzine üsse yayılmış yaklaşık 10.000 askeri bulunuyor. Varşova, Donald Trump’ın adını taşıyan kalıcı bir üssün inşası için baskı yapıyor.

Salı günü Hegseth ile görüşen Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz, ABD’li yetkilinin kendisine “her şeyin doğru yönde ilerlediğini” söylediğini aktardı ve bunu Pentagon’un “Polonya’da kalıcı bir ABD askeri üssü kurulmasına yeşil ışık yaktığı” şeklinde yorumladı.

Dan, ülkesinin Rusya’ya karşı sert bir tutum sergileyen Polonya’nın dış politikasına “çok, çok benzer” bir dış politikaya sahip olduğunu söyledi.

Romanya Cumhurbaşkanı, “Rusya’nın oluşturduğu tehdidi ve Ukrayna’daki savaşın güvenliğimizi nasıl [tehdit ettiğini] anlıyoruz,” dedi.

Komşu ülke Ukrayna’daki savaş, Karadeniz ülkesini de etkiledi; Rus insansız hava araçları, ülke topraklarında defalarca düştü ve ticari gemiler kıyı açıklarında vuruldu.

Dan şöyle devam etti:

“Ruslar… Ukrayna’yı destekleyen Avrupa ülkelerinin zihniyetini değiştirmeye çalışıyor. Topraklarımıza gelen hava insansız hava araçları konusunda olduğu gibi, [yardım] aldık ve artık çok daha iyi korunuyoruz. Karadeniz’de de aynısını yapmayı, ekipmanımızı güçlendirmeyi ve daha hazırlıklı olmayı planlıyoruz ama durumu tırmandırmayacağız.”

Dan, Romanya’nın savunma bütçesini kademeli olarak artırdığını belirtti. Fakat devasa kamu açığı, Bükreş’in halihazırda GSYİH’nın yüzde 5’ine yakın olan Polonya’nın askeri harcamalarına yetişmesini engelliyor.

Bu, NATO müttefiklerinin 2035 yılına kadar karşılamayı kabul ettikleri bir Trump hedefi.

Dan, Karadeniz kıyısı yakınlarındaki Mihail Kogălniceanu’daki Amerikan hava üssü ile Köstence limanının ABD için önemli stratejik öneme sahip olduğunu söyledi.

Romanya Cumhurbaşkanı, diğer AB başkentlerinin ABD’ye tesislerini kullanma izni vermediği bu yıl, Trump’ın İran’a karşı yürüttüğü savaşta Bükreş’in Amerikan kuvvetlerinin hava üssünü kullanmasına izin verdiğini kaydetti.

Eski Romanya donanma komutanı ve askeri uzman Sandu-Valentin Mateiu, ülkede konuşlanmış mevcut ABD askeri personelinin öncelikle Amerikan üslerinin “işlevselliğini sağlamak” amacıyla orada bulunduğunu vurguladı.

Hava üssünün yanı sıra ABD, Romanya’nın güneyinde Bulgaristan sınırına yakın Deveselu’daki ikinci bir üssünde de personel ve balistik füze savunma sistemleri konuşlandırmış durumda.

Mateiu, ABD’nin Romanya’ya muharebe birimleri göndermeye istekli olup olmadığının henüz belli olmadığını söyledi.

Dan, Rus müdahalesi iddiaları nedeniyle iptal edilen 2024 Romanya cumhurbaşkanlığı seçimlerinin hemen ardından Trump yönetimi ile ilişkilerin iyileştiğini belirtti.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, 2025 yılında Romanya’yı, Avrupa’nın sağcı politikacılara yönelik sözde baskı uygulamasının bir örneği olarak göstermiş ve Rusya’nın müdahalesine dair kanıtları “zayıf” olarak nitelendirmişti. 

Fakat geçen yıl yapılan yeniden seçimde cumhurbaşkanı seçilen Dan, başlangıçtaki gerginlikleri önemsiz gösterdi:

“ABD’de, ikili işbirliğimizle ilgili tüm bilgilere sahip olmayan yeni bir yönetim vardı. Kısa süre sonra, sanırım durumu anladılar.”