Romanya’da beş aylık siyasi kriz altı aylık geçici hükümetle aşıldı

Romanya Parlamentosu, eski diplomat Luca Niculescu liderliğindeki hükümeti onaylayarak beş aylık siyasi krize altı aylık geçici bir çözüm getirdi. Yeni formüle göre Sosyal Demokratlar kabinede yer alacak, ancak liberaller dışarıdan destek verecek.

Romanya Parlamentosu, hükümet kurmaya yönelik üç başarısız girişimin ardından bağımsız Luca Niculescu’yu başbakan seçerek ülkedeki beş aylık krizi salı günü sonlandırdı.

Ancak varılan uzlaşma, partilerin daha kalıcı bir anlaşma sağlaması için altı aylık bir süre sınırı getiriyor.

Erken seçim ihtimalinde popülist sağcı Romanyalıların Birlikleri İttifakı’nın (AUR) yükselişe geçeceği beklentisi, merkez sağdaki Ulusal Liberal Parti (PNL) ile merkez soldaki Sosyal Demokrat Parti’yi (PSD) uzlaşmaya itti.

İki parti, bu ayın başında ılımlı Cumhurbaşkanı Nicușor Dan tarafından başbakanlığa aday gösterilen eski gazeteci ve diplomat Niculescu liderliğindeki hükümet üzerinde anlaştı.

Anlaşma uyarınca Sosyal Demokratlar kabineye katılırken liberaller hükümetin dışında kalacak.

Hükümeti ayakta tutan bu uzlaşmanın süresi altı ay sonra dolacak ve partiler bir sonraki aşamaya dair henüz bir mutabakat olmaksızın masaya yeniden oturacak.

Avrupa Birliği’nin en kalabalık altıncı ülkesi olan Romanya, büyük bir askeri üsse ve ABD füze savunma sistemine ev sahipliği yaparak NATO’nun Güneydoğu Avrupa savunmasında kritik bir rol oynuyor.

Ülke, son yıllarda siyasi istikrarsızlık ve hızla büyüyen bütçe açığıyla mücadele ederken bu tablo aşırı sağcı milliyetçi siyasete desteği artırdı.

Sosyal Demokratlar, tanınan altı aylık sürede Bükreş’i kemer sıkma politikalarından uzaklaştıracak yatırım odaklı bir 2027 bütçesini kasım ayı sonuna kadar yasalaştırmayı hedefliyor.

Parti lideri Sorin Grindeanu, Politico Playbook Capitals yayınına verdiği mülakatta, Romanya’nın kemer sıkmaya değil bir ekonomik toparlanma planına ihtiyacı olduğunu söyledi.

Grindeanu, önceliklerinin alım gücünü korumak, işletmeleri desteklemek, kamu yatırımlarını yeniden başlatmak ve temel kamu hizmetlerini iyileştirmek olduğunu dile getirdi.

PSD lideri ayrıca 2026 bütçesini ekim ayı sonuna kadar revize etmeyi ve AB projelerinin uygulanmasını hızlandırarak fonların önündeki engelleri kaldırmayı amaçladığını ekledi.

Sosyal Demokratlar, borç azaltmaya yönelik halk nezdinde tepki çeken reformların kendi seçmenini popülist sağa yöneltmesi üzerine mayıs ayında merkezciler ile merkez sağ liberallerin kurduğu koalisyon hükümetini düşürmek için AUR ile işbirliği yapmıştı.

PNL ve USR ise Sosyal Demokratlarla yeniden hükümet kurmayı reddetti.

Yeni hükümetin kurulması, altı aylık süre dolduğunda erken seçime gitmeyi de anayasal açıdan zorlaştırıyor.

Romanya Anayasası uyarınca parlamentonun feshedilebilmesi için önce hükümet kurmaya yönelik iki girişimin başarısızlıkla sonuçlanması gerekiyor.

Grindeanu, aşırı sağa yönelik desteğin artmasından endişe ettiği için yeni harcama kesintilerinden kaçınmak istiyor ve eski koalisyon ortaklarını altı ay içinde farklı bir ekonomik programla yeniden bir araya getirmeyi umuyor.

Ancak kemer sıkma politikalarından uzaklaşma hedefi, bütçe disiplinini savunan PNL ile görüş ayrılığı yaratıyor.

Grindeanu, PNL’nin ayrıntılı bir koalisyon programı imzalamayı reddettiğini, bu nedenle hükümetin önümüzdeki altı ay boyunca her oylama için ayrı ayrı destek aramak zorunda kalacağını belirtti.

Parlamentodaki oylamalar ile kalıcı ittifaklar arasında ayrım yapan Grindeanu, Avrupa ve ulusal güvenlik konularındaki derin görüş ayrılıklarını gerekçe göstererek AUR ile bir ortaklık aramayacağını kaydetti.

Aşırı sağcı partinin 2026 bütçe müzakerelerinde 300 milyon avroluk bir sosyal harcama paketini destekleme teklifini, karşılığında belirtilmeyen başka bir konuda PSD’nin desteğini istemesi üzerine geri çevirdiğini anlatan Grindeanu, PNL ile uzlaşma aramayı tercih ettiğini söyledi.

Grindeanu, bu görevde kaldığı sürece PSD’nin AUR ile hiçbir anlaşma yapmayacağını vurguladı.