Rus milyarder Gerko İngiltere’deki hukuk mücadelesinde ilk raundu aldı

Rus asıllı milyarder Aleksandr Gerko’nun sahibi olduğu XTX Markets, “Rus kökenli” olduğu gerekçesiyle kendisine hizmet vermeyi reddeden yatırım fonuna karşı açtığı davada kritik bir yasal kazanım elde etti. Mahkeme, şirketlerin de tıpkı gerçek kişiler gibi ırk ayrımcılığına karşı yasalarca korunabileceğine hükmetti. Karar, yaptırımlar nedeniyle ticari engellerle karşılaşan kurumsal yapılar için emsal teşkil ediyor.

Rus asıllı milyarder Aleksandr Gerko’ya ait XTX Markets Technologies Ltd, ırk ayrımcılığı iddiasıyla dava açabilmek için yürüttüğü hukuk mücadelesinde önemli bir aşamayı geride bıraktı.

Londra Yüksek Mahkemesi, kurumsal yapıların da yasalar önünde “kişi” statüsünde sayılabileceğine ve eşitlik ilkesi kapsamında korunması gerektiğine hükmetti.

The Irish Times’ın aktardığına göre mahkeme, bir şirketin sahibinin etnik kökeni nedeniyle ayrımcılığa uğraması halinde yasal yollara başvurabileceğini kabul etti.

Hukuki süreç, yatırım fonu Aviva Investors Liquidity Funds plc’nin, XTX Markets’in finansal ürünlere erişim talebini reddetmesiyle başladı.

Fon yönetimi, bu karara gerekçe olarak şirketin sahibinin “Rus kökenli” olmasını ve Rusya’nın Ukrayna’ya askeri müdahalesi sonrası Avrupa Birliği (AB) tarafından uygulanan yaptırım kısıtlamalarını gösterdi.

XTX tarafı ise fonun bu kararının, şirket sahibinin ulusal kökenine dayalı bir ayrımcılık olduğunu ve bunun Avrupa ırk eşitliği normlarına aykırılık teşkil ettiğini savundu.

Aleksandr Gerko, 2016 yılında İngiliz vatandaşlığı almış ve 2022 yılında Rus pasaportundan vazgeçmişti. Ancak taraflar arasındaki anlaşmazlığın yaşandığı tarihte Gerko, her iki ülkenin de vatandaşı konumundaydı.

Şirketin şikayeti, Çalışma İlişkileri Komisyonu (WRC) tarafından 2023 yılında reddedilmişti.

Komisyon, özel bir şirketin 2000 tarihli Eşit Statü Yasası (Equal Status Act) kapsamında korunan bir “kişi” sayılamayacağını öne sürmüştü.

Şirketler de ‘insani’ koruma altında

Davanın temyiz aşamasında XTX avukatları Lorna Lynch ve Eoin Keane, yasada geçen “kişi” (person) ifadesinin geniş yorumlanması gerektiğini ve kurumsal yapıları da kapsaması gerektiğini savundu.

Buna karşılık Aviva temsilcisi Kate Egan, yasanın şirketleri yalnızca potansiyel bir ihlalci olarak tanımladığını, ayrımcılık mağduru olarak görmediğini iddia etti.

Yargıç Siobhán Phelan, yasanın dar yorumlanmasını reddederek emsal niteliğinde bir karara imza attı. Karar metninde, yasayla korunan özelliklerin özünde “insani” nitelikler taşıdığı kabul edilmekle birlikte, bir şirketin çalışanlarının veya sahiplerinin özellikleri nedeniyle baskıya maruz kalması durumunda bu korumanın tüzel kişilere de genişletilebileceği vurgulandı.

Yargıç Phelan, bu olasılığın reddedilmesinin tehlikeli sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.

Phelan, “Müslüman veya LGBT çalışanlar istihdam ettiği için iş kaybeden bir şirketin yasal korumadan mahrum bırakılmasının” kabul edilemez olacağını belirtti.

Ayrıca Phelan, “Bir tüzel kişinin 2000 tarihli yasa kapsamında dava açma hakkına sahip olabileceğine ikna oldum” dedi.

Yargıç, yasanın temel amacının ayrımcılığa karşı koruma sağlamak ve eşitliği teşvik etmek olduğunu, korunan kişiler çemberini daraltmak olmadığını vurguladı.

Tarafların sonraki adımlar konusunda uzlaşamaması halinde, önceki ret kararlarının iptal edileceği ve dosyanın tam kapsamlı incelenmek üzere yeniden WRC’ye gönderileceği belirtildi.

Vergi rekortmeni matematikçi

Moskova’da doğup büyüyen Aleksandr Gerko, Moskova Devlet Üniversitesi (MGU) Mekanik ve Matematik Fakültesi’nden mezun oldu.

Kariyerine Deutsche Bank’ta başlayan ve ardından GSA Capital hedge fonunda çalışan matematikçi, 2015 yılında Londra merkezli XTX Markets’i kurdu. Şirket kısa sürede Avrupa’nın en büyük ticaret firmalarından biri haline geldi.

Gerko, ticari başarısının yanı sıra İngiltere ekonomisine katkısıyla da gündeme geldi. The Sunday Times’a göre 2022 yılında 487 milyon sterlin (yaklaşık 603 milyon dolar) vergi ödeyerek İngiltere’nin en büyük vergi mükellefi oldu.

Bloomberg‘in verilerine göre Gerko’nun kişisel serveti 11 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.