RUSI: Zapad 2025 tatbikatı NATO’ya yönelik çok katmanlı bir mesaj içeriyor

Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsünde yayımlanan analize göre, Rusya ve Belarus’un ortak Zapad 2025 tatbikatı, Ukrayna’daki savaşın getirdiği kısıtlar nedeniyle önceki yıllara göre daha dar kapsamlı yapıldı. Makalede, tatbikatın Moskova’nın kaynakları koruyan ancak NATO’ya yönelik siyasi ve askeri mesajlar içeren yeni yaklaşımını yansıttığı belirtildi.

Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsünde (RUSI) yayımlanan makalede, Rusya ile Belarus’un ortak düzenlediği Zapad 2025 stratejik tatbikatının, Moskova’nın Ukrayna savaşının getirdiği kısıtlar altında geliştirdiği yeni askeri yaklaşımın bir göstergesi olduğu belirtildi.

Analizde, tatbikatın önceki yıllardaki geniş katılımlı güç gösterilerinin aksine, sınırlı bir coğrafyada ve düşük görünürlükle icra edildiği vurgulandı.

Makalede, önceki yıllardaki topyekûn güç gösterilerinden farklı olarak bu yılki tatbikatın, “kaynakları dikkatle koruyan, düşük maliyetli ama siyasi ve askeri bakımdan çok katmanlı bir enstrüman şeklinde tasarlandığı” ifade edildi.

Analize göre Zapad 2025, Moskova ve Minsk için askeri bir provanın ötesinde siyasi bir araç işlevi de gördü.

Kremlin’in tatbikatı hem iç hem de dış kamuoyuna “kararlılığın devamı” mesajı vermek için kullandığı, Batı’nın “saldırganlığına” karşı savunmacı bir duruş sergilediği ve Rusya-Belarus Birlik Devleti’nin yakınlaşmasını pekiştirdiği kaydedildi.

Tatbikatın önemli bir boyutunun, Belarus’un Rusya için “ileri konuşlanma ve hava savunma uzantısı” rolünü sergilemesi olduğu belirtildi.

Makalede, eğitim faaliyetlerinin bir kısmının Belarus’un iç kesimlerine kaydırılarak NATO’nun gözlem yapmasının zorlaştırıldığına dikkat çekildi.

Analizde, tatbikatın nükleer bir gölge altında yapıldığı ve Belaruslu yetkililerin planlamada taktik nükleer senaryoların yer aldığını açıkça dile getirdiği vurgulandı.

Bu yolla Minsk’in düşük maliyetle yüksek etki yaratacak bir caydırıcılık mesajı verdiği, Moskova’nın ise doğrudan böyle bir senaryoyu çalışmaktan kaçınarak uluslararası tepkiden uzak durduğu aktarıldı.

Ukrayna savaşından alınan askeri dersler…

Zapad 2025’in askeri tasarımının, Ukrayna’daki savaş tecrübelerini yansıttığı belirtildi. Katılımcı sayısının, zorunlu gözlem gerektiren Viyana Belgesi eşiği olan 13 binin altında tutulduğu bilgisine yer verildi.

Tatbikatın merkezinde, düşmanın komuta-kontrol merkezlerini, hava üslerini, lojistik noktalarını ve demiryolu hatlarını savaşın erken safhasında felç etmeyi amaçlayan doktrinin bulunduğu ifade edildi.

Makalede, “Uzun menzilli hassas vuruşlar, entegre hava ve füze savunması ile elektronik harp ön plana çıktı,” denildi.

Bunun yanı sıra Rusya’nın, Ukrayna’da kullandığı planör bombaları ve yoğun kara konuşlu hava savunma sistemleri gibi yöntemleri tatbikatta yeniden test ettiği aktarıldı.

Savaş ekonomisinin tatbikata etkisi

Öte yandan tatbikatın dar ölçekli tasarımının, Rusya’nın savaş ekonomisi koşullarıyla doğrudan bağlantılı olduğu vurgulandı. Analizde, yaptırımlar ve ihracat kısıtlamalarının ekonomiyi savaş düzenine ittiği, bütçe açıklarının ve Varlık Fonu’nun tüketilmesinin uzun vadede sürdürülemez bir tabloya işaret ettiği belirtildi. Bu nedenle, “düşük görünürlüklü, modüler ve maliyeti sınırlı bir tatbikatın Moskova için cazip hale geldiği” ifade edildi.

NATO için çıkarımlar

Makaleye göre Zapad 2025, NATO’ya Rusya’nın siyasi, askeri ve ekonomik uyum sağlama kabiliyetlerini gözlemleme fırsatı sundu.

Tatbikatın, Rusya’nın uzun menzilli ateş gücü, hava ve füze savunması ile elektronik harp gibi kabiliyetlere odaklandığını gösterdiği kaydedildi.

Bu durumun NATO için iki temel sonuç doğurduğu belirtildi: Kritik altyapıların erken safha saldırılarına karşı daha dirençli hale getirilmesi ve entegre hava ve füze savunma kabiliyetlerinin hızla geliştirilmesi.

Analizde, NATO için en önemli dersin, “küçültülmüş tatbikat görüntüsünün yanıltıcı olabileceği; asıl tehdidin yüksek kabiliyetlere odaklanmış bu yeni yaklaşımda saklı olduğu” kaydedildi.