Rusnano’dan Çubays ve ekibine 12 milyar rublelik yeni dava

Rus devlet teknoloji şirketi Rusnano, eski CEO Anatoliy Çubays ve üst düzey yöneticilerine karşı başarısız MRAM üretim projesi nedeniyle 11,9 milyar rublelik tazminat davası açtı. Şirket, yöneticilerin teknolojik riskleri göz ardı ettiğini ve devlet bütçesini zarara uğrattığını iddia ediyor.

Rusnano, Crocus markası altında yürütülen RAM üretim projesindeki zararlar gerekçesiyle eski CEO Anatoliy Çubays ve dönemin üst düzey yöneticileri aleyhine Moskova Tahkim Mahkemesi’ne başvurdu.

Interfax haber ajansının aktardığına göre, davada talep edilen tazminat tutarı 11,9 milyar ruble olarak belirlendi.

Federal İcra Dairesi, daha önce Çubays’in mal varlıklarına yönelik haciz işlemlerini başlatmıştı. Davalı listesinde Çubays’in yanı sıra enerji tekeli RAO UES döneminden iş arkadaşları olan Yuriy Udaltsov, Vladimir Avetisyan, Dmitriy Pimkin, Andrey Kuşnarev, Yakov Urinson, Andrey Trapeznikov, Oleg Kiselev, Andrey Malişev ve Sergey Kalyujniy yer alıyor.

Yatırımın geri dönüşü sağlanamadı

Rusnano yönetimi, projeyle ilgili kararları alan isimlerin haksız ve mantıksız eylemleri sonucunda yatırımın geri dönüşünün imkansız hale geldiğini savunuyor.

İflasla sonuçlanan ortaklık

Yerli mikroelektronik endüstrisinde benzersiz bir Rus MRAM üretim tesisi kurma hedefiyle 2011 yılında onaylanan proje, beklenen başarıya ulaşamadı.

Rusnano ve Fransız şirketi Crocus Technology ortaklığında kurulan Crocus Nanoelectronics, tam döngülü üretime geçemedi.

Projeye yapılan toplam yatırım Nisan 2023 itibarıyla 200 milyon avroyu aştı. Şirket, 2022 yılında AB yaptırımlarının hedefi oldu ve net zararı 1,8 milyar rubleye ulaştı. Crocus Nanoelectronics, Ağustos 2024’te iflasını ilan etti.

Rusnano Özel Görevler Direktörü Yevgeniy Frolov, sürece ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

“Projeden sorumlu olanlar teknolojik riskleri göz ardı etti, iç yatırım düzenlemelerini ihlal etti ve devlet şirketinin çıkarlarını koruyacak mekanizmalar sağlamadı. Kârsızlığa ve kaçırılan teslim tarihlerine rağmen proje finansmanı kontrolsüz bir şekilde artırıldı.”

Tablet projesi de yargıda

Bu başvuru, devlet şirketinin eski yönetimine karşı açtığı ikinci büyük dava niteliği taşıyor. Moskova Tahkim Mahkemesi, 23 Ocak 2026 tarihinde Çubays ve eski ortaklarından 5,6 milyar rublelik müşterek tazminat talep edilen diğer davayı görüşmeye başlayacak.

Söz konusu dava, hayata geçirilemeyen Plastic Logic esnek tablet projesini kapsıyor. Proje için ayrılan 12 milyar rubleyi aşkın fonun yabancı ülkelere aktarıldığı ve israf edildiği, Rusya’daki üretimin ise 2012 yılında iptal edildiği belirtiliyor.

Zarar 143 milyar rubleyi aştı

Çubays’in ilk direktörlüğünde 2007 yılında kurulan Rusnano’da yönetim 2020 yılında Sergey Kulikov’a geçti. Şirket, 2022 yılı başında önceki yönetimin faaliyetlerinin soruşturulması talebiyle Başsavcılığa başvurdu.

Eski üst düzey yöneticiler hakkında o tarihten bu yana dolandırıcılık, yetkiyi kötüye kullanma ve zimmete para geçirme suçlamalarıyla çok sayıda ceza davası açıldı.

Rusnano’nun 2020 öncesi yatırımlarında zimmete geçirilen tutarın 40 milyar rubleyi aştığı tespit edildi. Zarar hesaplamasına yalnızca hakkında ceza davası açılan dosyalar dahil edildi.

Rusya’da 10 yıl içinde bir trilyon rublelik nanoteknoloji endüstrisi kurma vaadiyle yola çıkan kurum, Çubays yönetiminde devlet fonlarının neredeyse tamamı olan 143 milyar rubleden fazlasını kaybetti.

Çubays ve ekibindeki üst düzey yöneticiler, haklarında ceza davalarının başlamasının ardından Rusya’dan ayrıldı. İsrail vatandaşlığı alan Çubays, Tel Aviv Üniversitesi bünyesinde Rus Araştırmaları Merkezi’ni faaliyete geçirdi.