Rusya 2042’ye kadar bütçe açığı bekliyor

Rusya hükümetinin hazırladığı uzun vadeli projeksiyona göre, federal bütçe açığının 2042 yılına kadar kesintisiz devam etmesi bekleniyor. Petrol ve doğalgaz gelirlerinin payının azalacağı öngörülen senaryolarda, kamu borcunun ciddi oranda artacağı ve rublenin dolar karşısında 133 seviyesine gerileyeceği tahmin ediliyor.

Rusya hükümeti, federal bütçe açığının önümüzdeki yaklaşık 20 yıl boyunca devam edeceği bir mali tabloya hazırlanıyor.

Vedomosti gazetesinin ulaştığı hükümet tahminlerine göre, bu yıl sonuna kadar 5,7 trilyon rubleyi aşması beklenen bütçe açığı, en az 2042 yılına kadar Rusya ekonomisinin bir gerçeği olmaya devam edecek.

Hükümetin hazırladığı belge, “temel” ve “muhafazakar” olmak üzere iki farklı sosyoekonomik gelişme senaryosuna dayanıyor. Her iki senaryoda da harcamaların, tahmin ufku boyunca gelirleri sürekli olarak aşacağı öngörülüyor.

Açık ve harcamalar katlanıyor

Temel senaryoya göre bütçe açığı 2042 yılında 21,6 trilyon rubleye yükselerek tahmini Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’nın (GSYİH) yüzde 2,9’una denk gelecek.

Muhafazakar senaryoda ise bu rakamın 54,7 trilyon rubleye ulaşması ve GSYİH’nin yüzde 8,4’ünü oluşturması bekleniyor.

Hükümet projeksiyonları, harcamaların önümüzdeki yıllarda ciddi bir artış göstereceğine işaret ediyor.

Temel senaryoda harcamalar neredeyse üç kat artarak 2025’teki 42,8 trilyon ruble seviyesinden 2042’de 125,8 trilyon rubleye (GSYİH’nin yüzde 17’si) çıkacak.

Daha kötümser olan muhafazakar senaryoda ise harcamaların 144,5 trilyon rubleye ulaşarak GSYİH’nin yüzde 22,2’sini oluşturacağı tahmin ediliyor.

Petrol gelirlerinin payı azalıyor

Bütçe gelirlerinin, petrol ve doğalgaz kalemleri de dahil olmak üzere yıllık ortalama yüzde 2,1 oranında artması bekleniyor. Ancak bu artışın sadece yüzde 3’lük kısmı enerji gelirlerinden kaynaklanacak.

Temel senaryo, gelirlerin 2042’de 104,1 trilyon rubleye (GSYİH’nin yüzde 14,1’i) ulaşacağını öngörürken, muhafazakar senaryo bu rakamı 89,9 trilyon ruble (GSYİH’nin yüzde 13,8’i) seviyesinde tutuyor.

Rusya ekonomisi için kritik öneme sahip petrol ve doğalgaz gelirlerinin GSYİH içindeki payının mevcut yüzde 4 seviyesinden yüzde 1,9’a düşmesi bekleniyor.

Katma Değer Vergisi (KDV) gelirlerinin GSYİH’nin yüzde 7,5’i olan mevcut seviyesini koruyacağı, kişisel gelir vergisi gelirlerinin yüzde 0,3’te kalacağı, kurumlar vergisi gelirlerinin ise yüzde 1,7’den yüzde 1,8’e sınırlı bir yükseliş göstereceği hesaplanıyor.

Ulusal para birimi rublenin de uzun vadede değer kaybı sürecek. Tahminlere göre dolar kuru 2042 yılında 133 ruble seviyesine kadar yükselecek.

Kamu borcu yükü ağırlaşıyor

Gelirlerin harcamaları karşılamada yetersiz kalması, kamu borcunda sert bir yükselişi beraberinde getirecek. Temel tahminde kamu borcu 2042 yılına kadar altı kattan fazla artarak 238,5 trilyon rubleye (GSYİH’nin yüzde 32,2’si) ulaşacak.

Muhafazakar tahminde ise bu rakamın 452,9 trilyon rubleye çıkarak GSYİH’nin yüzde 69,4’ünü oluşturacağı öngörülüyor.

Varlık Fonu’nun durumu da senaryolara göre değişkenlik gösteriyor. Fonun mevcut 13,6 trilyon rublelik büyüklüğünün 2042 yılına kadar 33,2 trilyon rubleye yükselmesi bekleniyor; ancak bu artışa rağmen fonun GSYİH’ye oranı yüzde 6,3’ten yüzde 4,5’e gerileyecek.

Muhafazakar senaryo ise çok daha karamsar bir tablo çiziyor: Ulusal Refah Fonu 18 yıl içinde yarıdan fazla eriyerek 6,5 trilyon rubleye (GSYİH’nin yüzde 1’i) düşecek.

“Büyüme tahminleri gerçekçilikten uzak”

Uzmanlar, 18 yıllık bir projeksiyonun belirsizlikler içerdiğine dikkat çekiyor. Makroekonomik Analiz ve Kısa Vadeli Tahmin Merkezi (TsMAKP) uzmanı Emil Ablayev, bu kadar uzun vadeli bir tahminin kesin olamayacağını, bütçe parametrelerinin bilinmeyen makroekonomik varsayımlar altında şekilleneceğini belirtiyor.

Ekspert RA derecelendirme kuruluşunun baş ekonomisti Anton Tabah ise gelecekteki bütçenin Rus mallarına olan talep, yaptırımlar, demografik yapı, işgücü piyasasının durumu ve teknolojik değişim gibi birçok faktörden etkileneceğini vurguluyor.

Region Yatırım Şirketi Analitik Departmanı Direktörü Valeriy Veysberg, hükümetin büyüme beklentileri ile Merkez Bankası’nın öngörüleri arasındaki çelişkiye işaret ederek şu değerlendirmede bulundu:

“Hükümet reel GSYİH büyümesi için yılda yaklaşık yüzde 3 gibi oldukça iyimser beklentilerle hareket ediyor, oysa Rusya Merkez Bankası potansiyeli yüzde 2 olarak tahmin ediyor. Daha düşük ekonomik büyüme oranlarıyla, karşılaştırılabilir miktarda gelir elde etmek zor olacaktır.”