Rusya’da haziran ayından bu yana akaryakıt tedarikinde yaşanan aksaklıklar ve artan talep karşısında bölge valileri krizi yönetmek için farklı önlemlere başvuruyor. Bazı bölgelerde plaka numarasına göre yakıt satışı ve litre sınırı uygulanırken, federal hükümet iç piyasayı doyurmak için ek adımlar atmaya hazırlanıyor.

Rusya’da bölge valileri, haziran ayından bu yana akaryakıt gündeminin en önemli sözcüleri haline geldi. Süreçte ilginç olaylar da yaşandı.

Vologda Oblastı Valisi Georgiy Filimonov, 6 Temmuz günü Telegram kanalından halka çağrıda bulunarak “durumu anlayışla karşılamalarını, yedek yakıt stoku yapmamalarını ve telaşa kapılmamalarını” istedi.

Bu paylaşımdan bir saat sonra ise Vologda çevre yolunda yakıtının bittiğini duyuran Filimonov, “Depo tamamen boş” ifadesini kullandığı bir ses kaydı paylaştı ve yolculuğuna trafik polisi aracıyla devam etmek zorunda kaldı.

Vali Filimonov, 7 Temmuz günü Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak ile bölgedeki akaryakıt durumunu görüştü. Filimonov ayrıca petrol şirketlerinin yönetimlerine kişisel bir ricada bulunarak, bölgeye başta Ai-92 ve Ai-95 olmak üzere istikrarlı akaryakıt sevkiyatı sağlanmasını ve tedarik miktarlarının artırılmasını talep etti.

Rusya, kırılgan bölgeler için yeni akaryakıt adımları hazırlıyor

Bölge yöneticisi, Telegram kanalından yaptığı açıklamada, “Sorunların hızlı çözümü için tedarikçilerle birlikte lojistik süreçleri yeniden yapılandırıyoruz” dedi.

Komşu Yaroslavl Oblastı Valisi Mihail Yevrayev ise RTVI kanalına verdiği demeçte, akaryakıt piyasasında “belirli bir hareketlilik” gözlendiğini ancak bölgede benzin sıkıntısı bulunmadığını iddia etti.

Yevrayev, bu hareketliliğin nedenini bazı petrol rafinerilerindeki aksamalara, yaz dönemi bakım çalışmalarına ve tatil sezonu dolayısıyla artan araç seyahatlerine bağladı.

Vali, bölgelerin önündeki temel görevin yakıt dolum ve tahliye süreçlerini hızlandırmak olduğunu ifade etti.

Orlov Oblastı’nda ise 4 Temmuz’dan itibaren plaka numarasına göre yakıt alım sistemi yürürlüğe girdi. Bu uygulamaya göre, devlet tescil plakası çift rakamla başlayan araçlar çift günlerde, tek rakamla başlayanlar ise tek günlerde yakıt alabiliyor.

Yakıt sıkıntısı yaşayan birçok diğer bölgede olduğu gibi burada da tek seferde en fazla 30 litre yakıt alınmasına izin verilirken, bidonlara yakıt doldurulması tamamen yasaklandı.

Vali Andrey Klıçkov, 4 Temmuz’da yaptığı açıklamada, plaka uygulamasının akaryakıt istasyonlarındaki kuyrukları ortadan kaldırdığını belirtti.

Novosibirsk Oblastı Valisi Andrey Travnikov, 2 iul’da yaptığı açıklamada, akaryakıt tedarikinde önceliğin hayati önem taşıyan işletmelere ve acil servis araçlarına verildiğini duyurdu.

Travnikov, bu kararı “yakıt tedarikindeki durumun karmaşıklaşmasıyla” gerekçelendirdi. 6 Temmuz’da ise Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’ne ait insansız hava araçları, komşu Omsk Oblastı’nda bulunan ve Rusya’nın en büyük petrol rafinerilerinden biri olan tesise ilk kez saldırı düzenledi.

Saldırının gerçekleştiği gün Omsk Oblastı’nda bidonlara yakıt satışı yasağı kaldırıldı. Bu gelişmenin ardından komşu Novosibirsk Oblastı’nda akaryakıt durumu nedeniyle yüksek teyakkuz rejimi ilan edildi.

Rusya yakıt krizine karşı kükürt oranını artırdı

Rusya Siyasi Kültür Araştırmaları Merkezi’nin 29 Haziran – 5 Temmuz günleri arasında yaptığı çalışmaya göre, nüfus ve internet kullanıcısı oranına göre hesaplanan “akaryakıt endişesi” endeksinde liderliği Pskov Oblastı, Karelya Cumhuriyeti, Kaliningrad Oblastı, Sivastopol, Arhangelsk Oblastı, Krasnodar Krayı ve Moskova paylaştı.

Buna karşın İrkutsk Oblastı Valisi İgor Kobzev, 7 Temmuz’da Telegram kanalından yaptığı açıklamada akaryakıt durumunun normale döndüğünü bildirdi. Kobzev, bazı belediyelerde duraksama döneminin ardından akaryakıt istasyonlarının yeniden açıldığını ve istasyonlardaki araç kuyruklarını düzenleyen gönüllülerin görevine son verildiğini duyurdu.

Vali Kobzev, daha önce 22 Haziran’da yaptığı açıklamada bölgedeki bazı istasyonlarda benzin satışına sınırlandırma getirildiğini belirtmiş ve bu durumu Ukrayna ordusunun saldırılarıyla açıklamıştı. Benzer şekilde Tataristan, Vladimir, Lipetsk, Tambov ve Samara gibi birçok bölgenin yöneticileri de daha önce akaryakıta yönelik aşırı talebi rapor etmişti.

Stratejik çalışmalar yürüten Peterburgskaya Politika Vakfı Başkanı Mihail Vinogradov, Vedomosti gazetesine verdiği demeçte, bazı valilerin kendi bölgelerinde farklı yöntemler denediğini ancak süreçte valilerin etkisinin son derece sınırlı olduğunu belirtti.

Vinogradov’a göre bölge başkanları kriz yöneticisi olmaktan ziyade durumun rehinesi konumunda bulunuyor ve bu nedenle temel görevleri toplumsal risklerin birikmesini önlemekle sınırlı kalıyor.

Bölgesel Politika Geliştirme Merkezi Başkanı İlya Graşenkov ise valilerin benzin üretemeyeceğini, fakat halkta bir düzen ya da kaos algısı yaratma gücüne sahip olduklarını ifade etti.

Siyaset bilimci Rostislav Turovski, valiler için en önemli konunun toplumsal huzursuzluğun büyümesini engellemek olduğunu vurguladı.

Turovski, bölge başkanlarının Başbakan Yardımcısı Novak liderliğindeki hükümet merkeziyle yürüttüğü diyaloğun kritik önemde olduğunu belirterek, “Deneyimler gösteriyor ki bazı bölge yöneticileri kendi bölgeleri adına özel kararlar aldırabiliyor. Örneğin Yakutistan yakın zamanda garantili yakıt tedariki için kota almayı başardı. Ancak bu durum genellikle sorunlarını merkeze daha kolay aktarabilen uzak bölgeler için geçerli” değerlendirmesini yaptı.

Uzak Doğu bölgelerinin akaryakıt tedarikindeki özel durumuna dikkat çeken Devlet Duması Milletvekili Aleksey Korniyenko da hükümete resmi bir talep gönderdi.

Korniyenko, bölgedeki akaryakıt istasyonu sıklığı, ulaşım imkanları ve iklim-coğrafya özelliklerini dikkate alan farklılaştırılmış bir düzenleme yaklaşımı geliştirilmesini istedi.

Milletvekili, akaryakıt istasyonları ve yerleşim yerleri arasındaki mesafelerin çok uzak olması nedeniyle bu bölgelerde halkın yakıt stoku yapmamasının imkansız olduğunu ifade etti.

Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, 7 Temmuz’da hükümetin durum merkezinde düzenlenen toplantıda, yaz dönemi talep zirvesi ve rafinerilerdeki plansız bakım çalışmaları nedeniyle mevcut durumun gerginliğini koruduğunu kabul etti. Novak, hükümetin iç akaryakıt piyasasını doyurmak için ek önlemleri değerlendireceğini açıkladı.

Bu kapsamda özellikle İrkutsk Oblastı, Zabaykalskiy Krayı ve yoğun tarım faaliyetlerinin sürdüğü güney bölgelerinin yakıt ihtiyaçlarının karşılanmasına öncelik verileceği bildirildi.

Nabiullina: Yakıt şokunun enflasyona etkisi geçici

Rusya merkezli teknoloji şirketi Yandex’in e-ticaret kolu Yandex Market, verimliliği artırma ve kaynakları ana projelere odaklama planları kapsamında iş gücünün yüzde 15’ini etkileyecek bir yapısal değişikliğe gidiyor. Şirket, etkilenecek çalışanların büyük bölümünü grup bünyesindeki diğer pozisyonlara kaydırmayı hedefliyor.

Rusya’nın önde gelen teknoloji şirketlerinden Yandex’in e-ticaret kolu Yandex Market, iş gücü yapısında değişikliğe gitmeye hazırlanıyor.

RBK medya kuruluşu ve Forbes dergisinin e-ticaret sektöründeki kaynaklara dayandırdığı haberlere göre, şirket yönetimi çalışanlarla bir araya gelerek planlanan değişiklikleri paylaştı.

Forbes, şirket içi iletişim ağında da olası işten çıkarmalar ve tazminat ödemelerine ilişkin çalışan sorularının yer aldığını aktardı.

Yandex Market basın servisi tarafından RBK ve Forbes’a yapılan resmi açıklamada, doğrudan bir “toplu işten çıkarma” planı doğrulanmasa da ekiplerin yapısının yeniden değerlendirildiği ve bu sürecin çalışanların yüzde 15’ini etkileyebileceği belirtildi.

Şirket yetkilileri, bu süreçten etkilenecek personelin azami bölümü için Yandex grubu bünyesinde farklı pozisyonlarda rotasyon imkanı yaratmayı hedeflediklerini bildirdi.

Yapılan açıklamada, “Kaynakların ana projelere odaklanması, yan projelerden ve mükerrer işlevlerden vazgeçilmesi amaçlanmaktadır” denildi. Pazarlama bütçesinin ise satıcıların koşullarını iyileştirmek ve alıcılara özel teklifler sunmak için kullanılacağı kaydedildi.

Yandex Market, bu yılki genel bütçesinde bir kısıntıya gidilmediğini, yapısal değişikliğin uzun vadeli verimlilik artırma stratejisinin bir parçası olduğunu vurguladı. Şirket yetkilileri; işlemsel yapay zeka ve sesli asistan Alisa entegrasyonlu alışveriş senaryoları başta olmak üzere ana faaliyet alanlarına yatırım yapmayı sürdüreceklerini ifade etti.

RBK’nın Yandex’in finansal raporlarından aktardığı verilere göre, şirketin toplam personel sayısı 2025’in son çeyreğinde 95 binin üzerindeyken, 2026’nın ilk çeyreği itibarıyla 92 bin seviyesine geriledi. Yandex Market bünyesindeki net çalışan sayısı ise kamuoyuyla paylaşılmıyor.

Mart ayında Kommersant gazetesi, Yandex’in bazı iş kollarını kapatmayı ve özellikle “Arama Servisleri ve Yapay Zeka” biriminde kadro optimizasyonuna gitmeyi değerlendirdiğini yazmış, ancak şirket o dönem bu iddiaları yalanlamıştı.

Buna karşın Forbes, bu iddiaların ardından Yandex’in pazar araştırma servisi “Yandex Vzglyad”ın özel anket çalışmalarını sonlandırdığını bildirdi.

Derginin verilerine göre, bu birimde çalışan yaklaşık 10 kişiye şirket içinde farklı pozisyonlar önerilirken, ticari departmana bağlı reklam birimlerinden biri de neredeyse tamamen kapatıldı.

Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC), Rusya Olimpiyat Komitesi’nin cezasını “geçici olarak” kaldırdığını ve Rus takımlarının 2028 Los Angeles Yaz Oyunları’na katılmasına izin verileceğini açıkladı. Ukrayna Ulusal Olimpiyat Komitesi ise karara sert tepki göstererek bunun “zamansız ve gerekçesiz” olduğunu savundu.

Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) Salı günü yaptığı açıklamada, Rusya’nın Olimpiyat takımlarına yönelik uzaklaştırma kararını kaldırdığını ve takımların ABD’nin Los Angeles kentinde düzenlenecek 2028 Yaz Olimpiyat Oyunları’nda yarışmasına izin verileceğini duyurdu.

IOC’den yapılan açıklamada, hukuk komisyonunun incelemesinin ardından, Rusya Olimpiyat Komitesi’nin (ROC) Ukrayna topraklarındaki bölgesel spor organizasyonlarını artık üye olarak saymadığının tespit edildiği belirtildi.

Bu gelişme üzerine cezanın “geçici olarak” kaldırılmasına karar verildi.

IOC, Rusya’nın Ukrayna’ya askeri müdahalesinin başlamasından 18 ay sonra, Ekim 2023’te Rus takımlarının kendi bayrakları altında yarışmasını yasaklamıştı. Alınan yeni kararla Rus takımları yeniden yarışabilecek olsa da IOC, bu takımların Rus bayrağı taşımasına veya Rus marşını çalmasına izin verilip verilmeyeceği konusunda henüz bir karar alınmadığını bildirdi.

Ayrıca Rusya’da hiçbir Olimpiyat etkinliği düzenlenmeyecek ve Rus yetkililer organizasyonlara davet edilmeyecek.

Rus sporcular, 2024 Paris Yaz Olimpiyatları ile bu yılın başlarında İtalya’nın Milano ve Cortina d’Ampezzo kentlerinde düzenlenen Kış Olimpiyatları’nda “tarafsız bireysel sporcular” olarak mücadele etmişti.

Ukrayna Ulusal Olimpiyat Komitesi, Salı günü yaptığı açıklamada karara “kesinlikle katılmadığını” belirtti.

Ukrayna tarafı, yaklaşık 54. ayına giren çatışmanın nesnel koşulları dikkate alınmadan verilen bu kararın “zamansız ve gerekçesiz” olduğunu savundu.

Ukrayna Olimpiyat Komitesi, “Bu koşullar altında, Rusya’nın uluslararası Olimpiyat hareketine tam dönüşünün önünü açan her karar, yalnızca adalet ilkeleriyle değil, aynı zamanda insan onuruna saygı, barış ve uluslararası hukuka dayanan Olimpizm değerleriyle de çelişmektedir” ifadelerini kullandı.

Ukrayna komitesi ayrıca, Rusya Olimpiyat Komitesi ve onun yetki alanındaki kuruluşların Ukrayna topraklarının bütünlüğünü ihlal etmeye devam ettiğine dair kanıtları IOC’ye “defalarca sunduklarını” kaydetti.

IOC ise Salı günü yaptığı açıklamada, bu kararın Ukrayna’daki savaşa yönelik tutumlarında bir değişiklik anlamına gelmediğini vurguladı. Komite, nerede meydana gelirse gelsin insan acısına yol açan savaşları, silahlı çatışmaları ve şiddeti kınadığını belirtti. Açıklamada, “IOC, savaşın başından beri desteklediği Ukrayna Olimpiyat topluluğuyla dayanışma içindedir ve bunu sürdürecektir. Sporcuların karşılaştıkları zorlukların üstesinden gelebilmeleri için kurulan Ukrayna ile Dayanışma Fonu destek vermeye devam edecektir” denildi.

Bu yılki Kış Olimpiyatları sırasında IOC, Ukraynalı skeleton sporcusu Vladislav Heraskeviç’i, savaşta Rus saldırıları nedeniyle ölen sporcu ve antrenörleri anan bir kask taktığı gerekçesiyle diskalifiye etmişti.

Rusya, Ukrayna savaşı nedeniyle ceza almadan önce de 2019 yılında Dünya Anti-Doping Ajansı (WADA) tarafından devlet destekli doping programı uyguladığı gerekçesiyle uluslararası müsabakalardan men edilmişti.

Bu yaptırım nedeniyle Rus sporcular, 2021 Tokyo Yaz Olimpiyatları ve 2022 Pekin Kış Olimpiyatları’nda tarafsız statüdeki “ROC” adı altında yarışmış ve bu iki organizasyonda toplam 103 madalya kazanmıştı.

2028 Yaz Olimpiyat Oyunları, Atlanta’nın ev sahipliği yaptığı 1996 yılından bu yana ilk kez ABD’de düzenlenecek. Bu organizasyonla birlikte Los Angeles, Olimpiyatlara üçüncü kez ev sahipliği yapmış olacak.