Rusya, Antarktika’da 511 milyar varillik petrol rezervi keşfetti

Rusya’nın, Antarktika’da 511 milyar varil büyüklüğünde dev bir petrol rezervi keşfettiği ortaya çıktı. İngiltere’nin de hak iddia ettiği bölgede yapılan bu keşif, kıtada ticari kaynak çıkarımını yasaklayan 1959 tarihli Antarktika Antlaşması’nın geleceğini gündeme getirdi.

Rusya’nın Antarktika’da 511 milyar varil büyüklüğünde petrol ve doğalgaz rezervi keşfetmesi, jeopolitik bir tartışmayı beraberinde getirdi.

İngiltere Parlamentosu Çevre Denetleme Komisyonuna sunulan ve Newsweek dergisine yansıyan belgelere göre, Rus araştırma gemileri söz konusu rezervi, İngiltere’nin hak iddia ettiği ancak Arjantin ve Şili’nin de üzerinde hak talebinde bulunduğu Weddell Denizi’nde tespit etti.

Bu keşfin doğrulanması, küresel enerji dengelerini değiştirebileceği gibi, Antarktika Antlaşması’nı da işlevsiz kılabilir.

Rezerv, Suudi Arabistan’ın iki katı büyüklüğünde

Keşfedildiği bildirilen 511 milyar varillik rezerv, Suudi Arabistan’ın kanıtlanmış rezervlerinin yaklaşık iki katına, Kuzey Denizi’nden son 50 yılda çıkarılan toplam petrolün ise on katına denk geliyor.

Bu miktar, yeryüzünde bugüne kadar bulunan en büyük petrol rezervlerinden biri olarak kabul ediliyor.

Rusya’nın Weddell Denizi’ndeki seferlerinin resmi amacı “bilimsel araştırma” olarak açıklansa da, Batılı yetkililer ve uzmanlar, Moskova’nın bu faaliyetleri “doğal kaynak arama çalışmalarını gizlemek için kullandığını” iddia ediyor.

Batılı uzman camiası Antarktika Antlaşmasını ihlal edildiği görüşünde

1959’da imzalanan ve 54 ülkenin taraf olduğu Antarktika Antlaşması, kıtayı barış ve bilime adanmış bir bölge olarak tanımlayarak her türlü askeri faaliyeti ve ticari amaçlı madenciliği yasaklıyor.

Komisyonda konuşan Royal Holloway Üniversitesi öğretim üyesi ve jeopolitik uzmanı Profesör Klaus Dodds, Rusya’nın faaliyetlerinin bilimsel araştırmadan çok kaynak aramaya yönelik olduğunu belirtti.

Dodds, “Rusya’nın veri toplama faaliyeti bilimsel araştırma değil, kaynak arama olarak yorumlanabilir. Bu, yakın gelecekte başlayabilecek kaynak çıkarımının ilk aşaması olabilir,” diye savundu.

Profesör Dodds, Moskova’nın bu stratejisini, Ukrayna’ya askeri müdahalesinin ardından Batı ile bozulan ilişkilere bağlayarak, “Moskova’nın Batı ile kötüleşen ilişkilerinin, Antarktika’da giderek daha açık hâle gelecek stratejik rekabeti tetikleyeceği yönünde yaygın kaygı var,” dedi.

Moskova bilimsel araştırma diyor

Rus yetkililer, bölgedeki tüm faaliyetlerinin Antarktika Antlaşması ile uyumlu olduğuna dikkat çekiyor. İngiltere Dışişleri Bakanlığının Komisyona sunduğu iddiaya göre Moskova, “yaptığı araştırmaların bütünüyle bilimsel amaç taşıdığına” dair defalarca güvence verdi ve rezervi işletmeye yönelik bir planı olmadığını bildirdi.

Rusya’nın 1957’den bu yana Antarktika’da beş, Çin’in ise son yıllarda beşinci araştırma üssünü kurması, büyük güçlerin kıtadaki varlığını artırdığını gösteriyor.

Her iki ülke, 2022’de Antarktika’da yeni deniz koruma alanları oluşturulmasını hedefleyen Batı destekli teklifleri veto etmişti.

Arktik ve diğer bölgelerdeki rezervlerin azalmasıyla birlikte Antarktika, sadece petrol ve doğalgaz için değil, nadir toprak elementleri gibi stratejik kaynaklar açısından da giderek daha cazip hale geliyor.

Bölgedeki durum, çakışan egemenlik iddiaları nedeniyle daha da karmaşıklaşıyor.

Birleşik Krallık, Weddell Denizi’ni de içeren bölgeyi “Britanya Antarktika Toprakları” olarak kabul ederken, Arjantin ve Şili de aynı bölge üzerinde hak iddia ediyor. ABD ve Rusya gibi birçok ülke ise bu iddiaların hiçbirini tanımıyor.