Rusya benzin satış kotasını geçici olarak düşürmeyi planlıyor

Rusya Federal Tekelcilikle Mücadele Servisi (FAS) ile Enerji Bakanlığı, borsada zorunlu benzin satış oranının geçici olarak yüzde 15’ten yüzde 10’a indirilmesini önerdi. Düzenlemenin 1 Temmuz ile 30 Eylül 2026 arasında uygulanması planlanıyor. Yetkililer, adımın sosyal öneme sahip kurumlar ile tarım üreticilerinin yakıt ihtiyacını karşılamaya yardımcı olacağını belirtti.

Rusya Federal Tekelcilikle Mücadele Servisi (FAS) ile Enerji Bakanlığı, St. Petersburg Borsası’nda zorunlu benzin satış oranının üretimin yüzde 15’i seviyesinden yüzde 10’una düşürülmesini önerdi. İlgili düzenleme taslağı resmi hukuk portalında yayımlandı.

Taslağa göre değişikliklerin 1 Temmuz ile 30 Eylül 2026 arasında yürürlüğe girmesi öngörülüyor. FAS’ın basın servisinin RBK medya kuruluşuna yaptığı açıklamada, söz konusu adımın özellikle sosyal öneme sahip kurumlara ve tarım üreticilerine karayoluyla yapılan yakıt sevkiyatlarında lojistiğin optimize edilmesine katkı sağlayacağı belirtildi.

FAS açıklamasında, “Bununla birlikte dikey entegre petrol şirketleri, fiyat göstergelerinin oluşmasını sağlamak amacıyla borsadaki düzenli ve dengeli satış uygulamasını sürdürecek” denildi.

Taslakta, üretilen benzinin bir bölümünün borsa dışı segmente yönlendirilmesinin sosyal öneme sahip kurumların ve tarımsal üreticilerin ihtiyaçlarının karşılanmasını amaçladığı ifade edildi.

FAS, 17 Haziran’da bölgesel birimlerine tarım üreticilerine yönelik yakıt satışlarının denetimini sıkılaştırma talimatı verdi. Kurumdan yapılan açıklamada, “Bölgesel birimlerin, küçük toptan satış segmentinde, petrol depoları ve yakıt depolama tesisleri ile akaryakıt istasyonları üzerinden yapılan yakıt satışlarında rekabet mevzuatına uyumu daha sıkı denetlemesi gerekiyor. Özellikle mevsimlik tarla çalışmaları sırasında tarım üreticilerine yapılan yakıt satışlarına dikkat edilmeli” ifadeleri kullanıldı.

FAS, bir gün önce borsada benzin ve dizel yakıt ticareti yapan üç şirkete karşı soruşturma başlattığını duyurdu. Soruşturma, AO Solid-Tovarnıye Rınki, OOO Agrotorg Yug ve OOO Hansel şirketlerini kapsıyor.

Kurum, yaptığı incelemede şirketlerin borsa işlemlerinde koordineli hareket ettiğine ilişkin bulgular tespit ettiğini açıkladı.

Yakıt piyasası ilkbahardan bu yana düzenleyici kurumların yakın takibi altında bulunuyor. FAS, mayıs ayında petrol şirketlerine gönderdiği yazılarda benzin ve dizel fiyatlarında gerekçesiz artışlardan kaçınılmasını, iç piyasa fiyatlarının belirlenmesinde yabancı fiyat göstergelerinin kullanılmamasını tavsiye etmişti. Kurum, petrol ürünleri piyasasındaki katılımcılara yönelik 11 soruşturmanın sürdüğünü bildirmişti.

Son haftalarda artan talep ve lojistik sorunları nedeniyle yakıt piyasasını istikrara kavuşturmaya yönelik yeni önlemler gündeme geldi. Haziran başında Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak ilgili kurumlara iç piyasayı destekleyecek ek önlemler hazırlama talimatı verdi.

Bu kapsamda Belarus’tan benzin sevkiyatının artırılması, dengeleme mekanizmasının kapsamının genişletilmesi, yakıt ithalatına yönelik teşviklerin uzatılması ve benzin ile dizel ihracatına ek kısıtlamalar getirilmesi seçenekleri değerlendiriliyor.

Rusya’da halen benzin ihracatına yönelik yasak 31 Temmuz’a kadar yürürlükte bulunuyor. Ayrıca üretici olmayan şirketlerin dizel ihracatına sınırlamalar uygulanırken, havacılık yakıtı ihracatına yönelik ambargo da 30 Kasım’a kadar devam ediyor.

Ülkenin çeşitli bölgelerindeki bazı akaryakıt istasyonlarında benzin ve dizel satışlarına geçici sınırlamalar getirildi. Bu gelişmelerin yaşandığı dönemde yazlık dizel yakıtın St. Petersburg Borsası’ndaki fiyatı 15 Haziran’da tarihî zirvesini yeniledi.

Rusya’nın Avrupa kesimine ilişkin bölgesel endekse göre fiyatlar yüzde 6,32 artarak ton başına 77 bin 177 rubleye yükseldi ve Eylül 2023’teki önceki rekoru aştı.

Kremlin daha önce benzin piyasasındaki sorunların çözümü için tüm yönetim kademelerinin çalıştığını açıklamıştı.

Kırım lideri Sergey Aksyonov ise yakıt arzındaki sıkıntının Vladimir Putin tarafından yakından takip edildiğini ve gerekli talimatların verildiğini söylemişti.