Rusya, Exxon’un Sahalin-1 projesine dönüşü için şartları belirledi

Sahalin Oblastı Valisi Valeriy Limarenko, ExxonMobil’in Sahalin-1 projesine dönüşü için koşulları belirleyen başkanlık kararnamesini “atılım” olarak nitelendirdi. Limarenko, Amerikan şirketinin projeden ayrılmasının bir hata olduğunu ve geri dönmeleri halinde işbirliğinin devam edeceğini söyledi.

Sahalin Oblastı Valisi Valeriy Limarenko, RBK‘ya verdiği mülakatta, Sahalin-1 projesinin ABD ve özellikle Amerikan şirketi ExxonMobil için kârlı olduğunu, bu nedenle şirketin projeden çekilmesinin bir hata olduğunu belirtti.

Limarenko’ya göre, eski ABD Başkanı Joe Biden “Amerikan petrol işinin ekonomik mantığını” ihlal etti.

Bu bağlamda Limarenko, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından imzalanan ve Exxon’un Sahalin-1’e dönüş koşullarını belirleyen kararnameye dikkat çekti. Vali, belgenin bu konuda bir “atılım” anlamına geldiğini ifade etti.

Limarenko, “Başkanların bu konuyu görüştüğüne dair bilgi yayımlandı. Ben bilgiyi sadece bu kaynaklardan alıyorum. Konuştular. Hazırlıkların tartışıldığı bir kararname ortaya çıktı. Ben böyle anlıyorum. Demek ki tünelin ucunda bir ışık göründü, işbirliği başladı ve diğer gelişmeler yaşandı,” diye konuştu.

Limarenko, Sahalin’in barışçıl bir yaşama ve kalkınmaya hazır olduğunu vurguladı. Vali, “Ve size şunu söylemek isterim ki, eğer başkanlar anlaşır ve Exxon geri dönerse, yirmi yıl önce başlayan işbirliği devam edecektir,” dedi.

Kararname yeni şartlar getiriyor

2022 yılında Sahalin-1 petrol üretim projesini Rusya’nın yetki alanına devreden kararnameyi tamamlayan yeni belge, 15 Ağustos’ta Rusya ve ABD başkanlarının Alaska’daki zirvesi öncesinde yayımlandı.

Değişiklikler, daha önce hissesi hükümet tarafından el konulan bir konsorsiyum üyesinin projeye nasıl geri dönebileceğine ilişkin koşulları belirledi.

Yeni düzenlemeye göre, yabancı yatırımcının projeyi olumsuz etkileyen yaptırımların kaldırılmasına yardımcı olması gerekiyor.

Yatırımcının ayrıca Sahalin-1 için yabancı menşeli ekipman tedarikine yönelik sözleşmeler imzalaması talep ediliyor.

Buna ek olarak, daha önce tasfiye hesabında biriken fonların, doğrudan veya aracılar vasıtasıyla projenin yeni operatörü olan Sahalin-1 şirketinin hesabına aktarılması gerekiyor.

Sahalin-1 projesinin geçmişi

Sahalin-1 projesi, 1996’dan beri bir üretim paylaşımı anlaşması çerçevesinde yürütülüyor. Proje, Sahalin’deki Çayvo, Odoptu ve Arkutun-Dagi adlı üç sahayı kapsıyor ve potansiyel olarak çıkarılabilir 307 milyon ton petrol ile 485 milyar metreküp gaz rezervine sahip.

Projenin operatörlüğünü daha önce Exxon Neftegaz Limited yürütüyordu. Şirketin yüzde 30’u Amerikan ExxonMobil’e, yüzde 10’u Rosneft’e, yüzde 30’u Japon Sodeco’ya ve yüzde 20’si de Hindistanlı ONGC Videsh’e aitti.

Ancak 2022 sonbaharında Batılı devletlerin dostane olmayan eylemleri nedeniyle proje, Yujno-Sahalinsk’te kayıtlı Rus tüzel kişiliği olan Sahalin-1 adına yeniden tescil edildi.

Bu sürecin ardından projeden çekildiğini açıklayan tek şirket Exxon oldu.

2023 yılında Rusya hükümeti, şirketin talep edilmeyen hissesinin değerlendirilmesi ve satışına ilişkin kuralları onayladı.

Hissenin satış süresi birkaç kez uzatıldı ve son olarak 2024 sonunda 1 Ocak 2026’ya kadar ertelendi.