Rusya, Finlandiya ile 50 yıllık nehir anlaşmasını feshetti

Rusya, Finlandiya ile 1972’de imzaladığı ve Vuoksa Nehri üzerindeki enerji telafisini düzenleyen anlaşmanın bazı maddelerini tek taraflı olarak feshetti. Başbakan Mihail Mişustin’in imzaladığı karar, Finlandiya’nın Nisan 2022’de Rusya’dan elektrik alımını durdurmasına dayandırıldı.

Rusya Başbakanı Mihail Mişustin, Sovyetler Birliği (SSCB) ile Finlandiya arasında 1972 yılında imzalanan bir anlaşmanın iki maddesini yürürlükten kaldıran kararnameyi imzaladı.

Söz konusu anlaşma, Vuoksa Nehri üzerindeki Svetogorsk ve Imatra hidroelektrik santrallerinin enerji kullanımını düzenliyordu.

Fesih kararı, Rusya Dışişleri Bakanlığı ve Enerji Bakanlığının teklifi üzerine, “Rusya Federasyonu’nun Uluslararası Anlaşmaları Hakkında Federal Yasa’nın 37. maddesi uyarınca” alındı.

Gerekçe: Finlandiya’nın elektrik alımını durdurması

Başbakan Mişustin, bu çerçevede Dışişleri Bakanlığına talimat vererek Finlandiya tarafına bilgi verilmesini istedi.

Talimatta, Finlandiya’nın 4 Nisan 2022’den itibaren Rusya’dan elektrik alımını tek taraflı durdurması nedeniyle Moskova’nın artık telafi amaçlı enerji tedarikiyle yükümlü olmadığı belirtildi.

Kaynak metinde, söz konusu nehir kesiminin Murmansk bölgesindeki Verkhnetulomskoye barajı ile sınırlı olduğu ve bu barajın 1964-1965 yıllarında Imatra Hidroelektrik Santrali’nin inşası esnasında yapay olarak oluşturulduğu bilgisi de yer aldı.

Anlaşma neyi kapsıyordu?

İptal edilen maddelere göre, Svetogorsk Hidroelektrik Santrali’nin su akış yolunun kapatılması, Imatra Hidroelektrik Santrali’nde yıllık 19 bin 900 megavatsaatlik güç kaybına yol açıyordu.

Bu nedenle SSCB, Temmuz 1972’den itibaren bu kaybı sürekli olarak telafi etme yükümlülüğünü üstlenmişti.

Anlaşma uyarınca, ikame elektrik enerjisinin Finlandiya devlet şirketi ve Imatra’nın sahibi olan Imatran Voima’ya verilmesi ve tedarike ilişkin hususların taraflarca kararlaştırılması gerekiyordu.

Vuoksa Nehri’nin stratejik konumu

Ladoga Gölü’nün ağzında bulunan Vuoksa Nehri’nin hem Finlandiya hem de Rusya topraklarında kanalları bulunuyor.

Nehir üzerinde, ikisi Rusya’nın Leningrad oblastında (Svetogorskaya ve Lesogorskaya) ve ikisi Finlandiya topraklarında (Tainionkoski ve Imatra) olmak üzere bir dizi hidroelektrik santrali faaliyet gösteriyor.

SSCB ve Finlandiya, 1964 yılında sınır su sistemleri hakkında bir anlaşma imzalayarak bunların kullanımı için ortak bir komisyon kurmuştu.

Hidroelektrik santrallerinin düzenlenmesi ve işletilmesine ilişkin anlaşmalar ise 1972 ve 1989 yıllarında imzalanmıştı.