Rusya, iç piyasayı istikrara kavuşturmak için benzin ihracatını tamamen yasakladı

Rusya hükümeti, yıl başından bu yana yüzde 30 artan ve tarihi zirvelere yaklaşan akaryakıt fiyatlarını kontrol altına almak amacıyla benzin ihracatını tamamen yasakladı. 31 Ağustos’a kadar sürecek olan yasağın, mevsimsel talep artışı ve tarım çalışmaları döneminde iç piyasada istikrarı sağlamayı hedeflediği belirtildi.

Rusya hükümeti, yılın başından bu yana yüzde 30 artarak neredeyse tarihi zirveleri gören benzin fiyatlarını düşürmek amacıyla ülke dışına benzin ihracatına yeniden tam yasak getirdi.

Pazartesi günü yapılan açıklamaya göre, benzin ihracatı üretici şirketler de dâhil olmak üzere 31 Ağustos’a kadar bütünüyle durduruldu.

Bakanlar kurulunun Telegram kanalından yapılan açıklamada, yasağın sıkılaştırılmasının “yüksek mevsimsel talep ve tarımsal saha çalışmaları döneminde iç akaryakıt piyasasında istikrarlı durumu korumak için” gerekli olduğu belirtildi.

Mevcut yasak yalnızca tüccarları, aracıları ve petrol depolarını kapsıyordu.

Toptan fiyatlar tarihi rekorun eşiğinde

Benzinin toptan fiyatlarındaki sert yükseliş nisan ayında başladı. O tarihten bu yana St. Petersburg Emtia Borsası’nda Ai-92 benzininin fiyatı yüzde 29 artarak ton başına 65 bin rubleyi aştı.

Ai-95 benzininin fiyatı ise yüzde 28’lik artışla ton başına 73 bin rublenin üzerine çıktı ve 2023 yazında kırılan mutlak rekoru kırmaya yaklaştı.

Bakan Tsivilev: Yaptırımlar rafineri onarımlarını geciktiriyor

Enerji Bakanı Sergey Tsivilev, 17 Temmuz’da yaptığı açıklamada, Rus petrol şirketlerinin yaptırımlar nedeniyle petrol rafinerilerinin onarımında sorunlar yaşadığını bildirdi.

Tsivilev’e göre, rafinerilerde yaşanan “aksaklıklar” ekipman tedarikindeki sorunlarla ilgili. Söz konusu ekipman, Ukrayna’ya dönük askeri müdahalenin ardından Şubat 2022’de ilk paket kapsamında Avrupa’nın yaptırımlarına maruz kalmıştı.

Tsivilev, “Neden bazen aksaklıklar oluyor? Zira içinde bulunduğumuz yaptırım rejimi nedeniyle, diyelim ki onarım için dört ay planlanmışken, bize bazı şeyler gecikmeli teslim edildi, bazıları ise hiç teslim edilmedi,” diye konuştu.

Bakan, yaptırım kısıtlamaları yüzünden rafineri onarım takvimlerinin “kaydığını” ve “bu kaymaları telafi etmek zorunda kaldıklarını” sözlerine ekledi.

Ukrayna’nın saldırıları ve üretimdeki düşüş

Geçen yıl Reuters tarafından yayımlanan verilere göre, Ukrayna’nın insansız hava araçlarıyla düzenlediği ve en az 10 büyük tesisi devre dışı bıraktığı saldırıların ardından Rusya’daki rafinerilerde petrol işleme hacmi son 12 yılın en düşük seviyesine gerilemişti.

Tesislerden bazıları aylarca kapalı kalmak zorunda kalmıştı.

2025 yazında Gazprom’a ait Astrahan Gaz İşleme Tesisi ve Surgut ZSK ile Rosneft’e ait Kuybişevskiy Petrol Rafinerisi onarım için faaliyetlerini durdurdu.

Ayrıca Reuters‘e konuşan kaynaklar, haziran ayında Samara rafineri grubunun da akaryakıt sevkiyatını azalttığını belirtti.

Hükümet, benzin ihracatına yönelik kısıtlamaları 1 Mart 2024’te uygulamaya koymuştu.

Avrasya Ekonomik Birliği ülkeleriyle yapılanlar gibi hükümetler arası anlaşmalar kapsamındaki sevkiyatlar, vatandaşların şahsi kullanım için çıkardığı yakıt ve uluslararası insani yardım amaçlı benzinler için istisna tanınmıştı.

Yasak, 20 Mayıs’tan Temmuz 2024 sonuna kadar geçici olarak askıya alınmış, Aralık 2024’ten itibaren ise motor yakıtı ihracatına sadece üreticilere izin verilmişti.

Reuters‘in hesaplamalarına göre, Ocak-Mayıs 2025 döneminde Rusya’dan benzin ihracatı dörtte bir oranında artarak 2,51 milyon tona ulaştı.