Rusya
Rusya ile İran arasındaki silah ticaretinin hacmi 4 milyar doları aştı
Rusya’nın Ukrayna’ya dönük askeri müdahalesi öncesinde ve sonrasında İran ile yürüttüğü milyarlarca dolarlık silah ticaretinin detayları, Batılı güvenlik yetkilileri tarafından gün yüzüne çıkarıldı. Moskova’nın balistik füzeler ve İHA teknolojileri için Tahran’a 4 milyar dolardan fazla ödeme yaptığı belirtilirken, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın sınırları da netleşiyor.
Bloomberg’e konuşan Batılı bir güvenlik yetkilisi, Rusya’nın İran’dan yaklaşık 2,7 milyar dolar değerinde balistik ve uçaksavar füzesi satın aldığını açıkladı.
Yetkiliye göre, silah tedarikine ilişkin sözleşmeler Ekim 2021’de, Rusya ordusunun Ukrayna’ya dönük askeri müdahalesinden aylar önce imzalandı.
Sevkiyat listesinde yüzlerce Fettah-360 kısa menzilli balistik füze, yaklaşık 500 adet diğer yakın menzilli balistik füze ve hava savunma sistemleri için 200 civarında karadan havaya füze yer alıyor.
İHA üretimi Rusya topraklarına taşındı
Tahran yönetimi, füze sevkiyatının yanı sıra Rusya’ya milyonlarca mühimmat ve top mermisi tedarik etti.
İşbirliğinin en dikkat çeken boyutunu ise kamikaze insansız hava araçları oluşturuyor. İran, Şahid-136 tipi dronları ve bu araçların üretim teknolojisini Moskova’ya devretti. Bu teknoloji transferi, Rusya’nın kendi topraklarında “Geran-2” adıyla bu silahları üretmesine olanak sağladı.
Bloomberg’e bilgi veren kaynak, 2023 yılı başında imzalanan İHA sözleşmesinin bedelinin 1,75 milyar dolar olduğunu belirtti.
Rusya’nın 2021 sonundan bu yana İran silahlarına harcadığı toplam tutarın 4 milyar doları aştığı ve yakın gelecekte ek silah partilerinin teslim edilmesinin beklendiği vurgulandı.
Yaptırımlar iki ülkeyi birbirine mecbur bıraktı
Rusya ile İran arasındaki yakınlaşma, Şubat 2022’de başlayan Ukrayna savaşıyla birlikte hız kazandı.
Moskova, kapsamlı yaptırımların hedefi haline gelerek Soğuk Savaş’tan bu yana Batı ile en keskin cepheleşmesini yaşarken, nükleer programı nedeniyle yıllardır yaptırım altında olan İran da uluslararası tecritten kurtulmak için 2010’lardan beri Rusya ile işbirliği arayışındaydı.
Silah sevkiyatları, Moskova ile Tahran arasındaki ortaklığı pekiştiren temel unsur oldu.
İki ülke, silah ticaretine paralel olarak Hazar Denizi üzerinden Hindistan’a uzanan bir ticaret koridoru oluşturmayı ve yaptırımları aşmak amacıyla finansal ve bankacılık işbirliğini derinleştirmeyi müzakere ediyor.
Geçen yılın ocak ayında iki ülke arasında stratejik ortaklık anlaşması imzalanmasına rağmen, belge karşılıklı savunma yükümlülükleri içermiyor.
Nitekim Moskova, Haziran 2025’te İsrail ile İran arasında yaşanan 12 günlük savaş sırasında Tahran’a kayda değer bir yardımda bulunmadı.
Rusya ile İran arasındaki 20 yıllık stratejik ortaklık anlaşması yürürlüğe girdi