Rusya Tartus’taki askeri varlığını lojistik merkezle koruyor

Rusya, Tartus Deniz Üssü’nde kuracağı ticari lojistik merkezle ülkedeki varlığını sürdürmeyi planlıyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Suriye lideri Ahmed el-Şara görüşmesinde sunulan proje kapsamında, Karadeniz limanı Novorossiysk ile Tartus arasında düzenli bir ticaret rotası oluşturulması hedefleniyor. İlk etapta tahıl sevkiyatıyla temmuz ayında faaliyete geçmesi beklenen merkez, Moskova’nın bölgedeki ekonomik nüfuzunu koruma stratejisinin bir parçası olarak görülüyor.

Rusya, Suriye’deki askeri varlığını sürdürme hedefi doğrultusunda, Tartus’ta yer alan deniz üssü bünyesinde bir lojistik merkez açmayı planlıyor.

Reuters haber ajansının Suriyeli yetkililere dayandırdığı bilgilere göre, Moskova ile Şam yönetimleri, askeri tesis bünyesindeki iki rıhtımdan birinin ticari merkez olarak kullanılması, diğerinin ise Rus donanmasının ihtiyaçlarına tahsis edilmesi konusunda mutabakata vardı.

Söz konusu projenin, ocak ayı sonunda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye lideri Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen toplantıda sunulduğu ifade ediliyor.

Suriyeli yetkililer, proje kapsamında Karadeniz’deki Novorossiysk Limanı ile Tartus arasında düzenli bir ticaret rotasının oluşturulacağını; bu hat üzerinden Suriye ve Körfez ülkelerine sevkiyat yapılacağını kaydetti.

Lojistik merkezin buğday, kereste, kömür, pirinç, şeker ve çelik başta olmak üzere çok çeşitli Rus ürünlerini kabul etmesi öngörülüyor.

Başlangıç aşamasında aylık 250 bin ton olarak planlanan taşıma hacminin, merkezin temmuz ortasında faaliyete geçmesiyle başlaması hedefleniyor. Merkeze ulaşacak ilk kargonun ise 30 bin tonluk bir tahıl partisi olacağı belirtiliyor.

Projenin operasyonel sürecini Rus lojistik şirketi Rus Line üstlenirken, organizatörlerin merkezin ortak yönetimi konusunda Suriye Varlık Fonu ile anlaşmaya vardığı aktarılıyor.

Reuters, Beşar Esad hükümetinin devrilmesinin ardından Moskova’nın, askeri personel sayısını azaltmasına rağmen Suriye’deki nüfuzunu korumak için ekonomik araçlara ağırlık verdiğine dikkat çekiyor.

Gümrük belgelerine göre, Suriye’nin ithal ettiği buğdayın yaklaşık yüzde 85’i (2025-2026 sezonunda 2,9 milyon ton) Rusya ve Kırım’dan tedarik edildi.

Suriye’nin Rus petrolüne olan bağımlılığında da belirgin bir artış gözleniyor. Ülke, 2025 yılında Rusya’dan 16,8 milyon varil petrol satın alırken, 2026 yılının ilk aylarında günlük ortalama ithalat miktarı 60 bin varil seviyesine ulaştı.

Aralık 2024’te Esad hükümetinin çöküşü, Rusya’nın Suriye’deki askeri tesislerinin geleceğine dair soru işaretleri yaratmıştı.

Göreve gelen yeni rejim, önceki dönemde imzalanan anlaşmaları gözden geçirmeye başladı. Bu süreçte, Rus şirketi Stroytransgaz ile Tartus Limanı’nın ticari projelerle geliştirilmesine yönelik yapılan 49 yıllık sözleşme feshedildi.

Bu sözleşmenin yerine, Birleşik Arap Emirlikleri merkezli liman işletmecisi DP World, Tartus Limanı’nın yeniden inşası ve işletilmesi amacıyla 800 milyon dolar değerinde 30 yıllık bir imtiyaz sözleşmesi imzaladı.

Yaşanan bu gelişmeler üzerine Rusya, Suriye’deki tesislerinden askeri teçhizat tahliyesine girişmiş olsa da mevcut dönemde bölgedeki pozisyonunu yeniden güçlendirmeye çalışıyor.

Nitekim 2025 yılının ekim ayında, Rus askeri uçaklarının yaklaşık altı aylık bir aranın ardından Hmeymim Hava Üssü’ne yönelik uçuşlarına yeniden başladığı kamuoyuna yansımıştı.