Rus milyarder Oleg Deripaska, Rusya Merkez Bankası’nın yüksek faiz politikasını eleştirerek Japonya’nın düşük faiz ve bilinçli devalüasyon modelinin örnek alınması gerektiğini belirtti. Deripaska, yüksek teknoloji ihracatını hedefleyen ülkelerin politikalarını yüksek faiz üzerine kurmadığını vurguladı.

Rus milyarder Oleg Deripaska, Rusya’nın mevcut para ve kredi politikalarını eleştirerek ülkesinin uyguladığı yüksek faiz oranlarına tepki gösterdi.

Forbes verilerine göre 7,6 milyar dolarlık serveti bulunan Deripaska, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, Tokyo yönetiminin para politikası kararlarını “Japonya’nın başarıya giden basit ama kanıtlanmış yolu” olarak nitelendirdi.

Deripaska, ihracatı teşvik etmek ve yatırımları çekmek için uygulanan yüzde 2 ila 4 seviyesindeki düşük faiz oranları ile ulusal para biriminin son üç yılda bilinçli olarak yüzde 15 oranında zayıflatılmasının Japonya’nın başarısındaki temel unsurlar olduğunu ifade etti.

Rus iş insanı, Rusya’daki mevcut uygulamalara atıfta bulunarak “Biz ne yapıyoruz, kimse anlamıyor” ifadesini kullandı.

Gelişmiş büyümeyi ve yüksek teknoloji ihracatını artırmayı hedefleyen devletlerin, güçlü ekonomik rezervlere sahip olsalar dahi ekonomi politikalarını yüksek faiz oranları üzerine inşa etmediğini belirten Deripaska, bu ülkelerin, mal ihraç ettikleri ve yatırım çektikleri ülkelere karşı kendi para birimlerini güçlendirmediğini kaydetti.

Japonya’nın uzun vadeli yatırım stratejisi

Deripaska’nın açıklamaları, Japonya’da Haziran ayında Başbakan Sanae Takaichi tarafından sunulan 14 yıllık ve 370 trilyon yen (yaklaşık 2,3 trilyon dolar) hacimli yatırım planına ilişkin haberlerin ardından geldi.

Yapay zeka, yarı iletkenler ve uzay teknolojileri dahil olmak üzere 17 stratejik alanı kapsayan bu plan, güçlü ve müreffeh bir Japonya için yatırım mekanizması oluşturmayı hedefliyor.

Plan kapsamında Japonya, bütçe kısıtlamalarının teknolojik projeleri engellememesi amacıyla yıllık birincil bütçe fazlası hedefleri belirlemeyi de durdurma kararı aldı.

Japonya’nın bu stratejik hamleyle 2040 yılına kadar gayrisafi yurtiçi hasılasını (GSYİH) 1100 trilyon yene (yaklaşık 6,9 trilyon dolar) yükseltmeyi amaçladığı belirtiliyor.

Ülkenin bir önceki mali yıldaki GSYİH’si 670 trilyon yen (yaklaşık 4,1 trilyon dolar) seviyesinde gerçekleşmişti. Japonya Merkez Bankası, Haziran ayında yaptığı artışla politika faizini yıllık yüzde 1 seviyesinde tutuyor.

Rusya, yıl sonunda yüzde 0,5 büyüme bekliyor

Rusya Merkez Bankası’ndan stagflasyon uyarısı

Diğer taraftan, Rusya Merkez Bankası yaklaşık iki hafta önce, 19 Haziran’da politika faizini yüzde 14,25 seviyesine çekti. Merkez Bankası verilerine göre, halkın ve şirketlerin enflasyon beklentilerinde gerileme kaydedilse de bu beklentiler yüksek seviyesini koruyor.

Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina, Rusya Merkez Bankası Finans Kongresi’nde yaptığı konuşmada, yüksek enflasyon koşullarında politika faizini düşürme yönündeki girişimlere karşı uyarıda bulundu.

Bu tür adımların Rusya ekonomisi için oldukça tehlikeli deneyler olduğunu ifade eden Nabiullina, fiyat baskısının sürdüğü bir ortamda para politikasının zamanından önce gevşetilmesinin ekonomiyi stagflasyon sürecine sokabileceğini belirtti.

Rusya Merkez Bankası, gelecek üç yıllık dönemi kapsayan yeni devlet bütçesinin ekonomik tahminler üzerindeki etkilerini en erken ekim ayındaki toplantıda değerlendirmeye alacağını açıkladı. Banka, 24 Temmuz’da yapacağı bir sonraki toplantıda ise bütçe verileri henüz netleşmediği için öncelikli olarak yakıt piyasasındaki gelişmeleri ve bunların enflasyon üzerindeki etkilerini analiz edecek.

Rusya Merkez Bankası Başkan Danışmanı Kirill Tremasov, düzenlediği basın toplantısında, kurumun gelecek üç yıllık döneme ait devlet bütçesini ancak ekim ayındaki toplantıda tahminlerine dahil edeceğini bildirdi.

Tremasov, 24 Temmuz’da yapılacak bir sonraki toplantıya kadar ellerinde bütçeye ilişkin yeni verilerin bulunmayacağını ifade etti.

Bütçe politikasına dair takvimi paylaşan Tremasov, “Temmuz ayı değerlendirme sürecinde bütçeye ilişkin yeni girdilerimiz olmayacak. Sonbaharda ise hükümetin bütçe politikası kapsamındaki planı şekillenmiş olacak ve bu plan tahminlerimize yansıtılacak” dedi.

Haziran ayındaki ihtiyatlı sinyal geçerliliğini koruyor

Temmuz ayındaki toplantıda faiz indirim alanının ne ölçüde daraldığına yönelik somut bir değerlendirme yapmaktan kaçınan Tremasov, haziran ayında verilen ılımlı gevşeme sinyalinin geçerliliğini koruduğunu belirtti.

Reuters ajansının aktardığına göre Tremasov, “Son toplantıdan bu yana çok az zaman geçti ve bu süreçte olağanüstü derecede beklenmedik bir gelişme yaşanmadı” diye konuştu.

Yakıt piyasasındaki mevcut duruma dikkat çeken Tremasov, “Yakıt piyasasındaki durumun odak noktasında olacağı aşikar. Bu gelişmeyi analiz etmemiz, ikincil etkilerini ve enflasyon beklentileri üzerindeki yansımalarını değerlendirmemiz gerekiyor. Şu aşamada gelecekteki faiz adımı hakkında konuşmak zor” ifadelerini kullandı.

Tremasov, Merkez Bankasının bu yıl için belirlediği yüzde 4,5 ile yüzde 5,5 aralığındaki enflasyon tahminini yükseltip yükseltmeyeceği sorusunu ise yanıtsız bıraktı.

Nabiullina: Yakıt şokunun enflasyona etkisi geçici

Yakıt piyasasının etkileri temmuz tahminlerinde yer alacak

Nisan ayında açıklanan tahminlerde yakıt piyasasındaki gelişmelerin öngörülmediğini kaydeden Tremasov, “Yakıt piyasasında ortaya çıkan durum, nisan ayı tahminlerimizde yer almayan bir gelişmeydi. Dolayısıyla bu olayların etkilerini analiz edeceğiz ve bu durum yeni tahminlerimize yansıtılacak” dedi.

Ülkede yıllık enflasyonun halihazırda yüzde 6 seviyesine yaklaştığını belirten Tremasov, buna karşın temmuz ayında oranda bir gerileme görülebileceğine işaret etti. Geçen yılın temmuz ayında konut ve kamu hizmetleri tarifelerinde artışa gidildiğini hatırlatan Tremasov, bu yıl ise söz konusu tarifelerin temmuzda değil, 1 Ekim itibarıyla artırılacağını aktardı.

Tremasov, bu baz etkisi nedeniyle temmuz ayında yıllık enflasyon göstergelerinde düşüş yaşanabileceğini ifade etti.

Ekonomik büyüme performansına da değinen Tremasov, Rusya ekonomisindeki genel gidişatın gayri safi yurtiçi hasıla (GSYİH) büyümesi açısından şu an için Merkez Bankasının tahmin sınırları dahilinde kalmaya devam ettiğini sözlerine ekledi.

Rusya Merkez Bankası Başkanı Nabiullina’dan özelleştirme ve dijital ruble açıklaması

Rusya hükümeti, ülkede yaşanan yakıt krizinin etkilerini hafifletmek amacıyla 2026 yılının sonuna kadar kükürt oranı yüksek Euro 3 çevre standardına sahip benzin üretimine ve satışına izin verdi. Kararın iç piyasadaki talebi karşılamayı amaçladığı belirtilirken, uzmanlar düşük kaliteli yakıtın araçlarda ciddi teknik hasarlara yol açacağı konusunda uyarıyor.

Rusya’da federal hükümet, ülkede derinleşen yakıt krizinin gölgesinde, yüksek oranda kükürt içeren Euro 3 çevre standardındaki benzinin 2026 yılının sonuna kadar üretilmesine ve satılmasına izin veren kararnameyi resmi hukuki düzenleme portalında yayımlayarak yürürlüğe koydu.

Hükümet bünyesindeki kabine basın servisinden yapılan açıklamada, söz konusu kararın mevcut talebin karşılanması amacıyla iç pazara ek yakıt hacmi aktarılmasına olanak tanıyacağı ifade edildi.

Buna karşılık otomotiv sektörünün teknik isimleri, düşük standartlı yakıt kullanımının yaratacağı risklere işaret ediyor.

LN Distribution (Lynx, NGN, Ichiro markaları) Teknik Direktörü Andrey Babuşkin, Euro 3 sınıfı benzinin düzenli kullanımının kaçınılmaz olarak teknik sorunlar doğuracağını belirtti.

Babuşkin, “Euro 3 sınıfı benzinin uzun vadeli kullanımı, egzoz gazı temizleme sistemlerinin hızlandırılmış aşınmasına kesin olarak yol açacaktır. İlk olarak bujiler devre dışı kalacaktır. Ayrıca bu tür bir yakıtın yanmasıyla, karışım oluşumunu bozan ve benzin tüketiminin artmasına yol açan katı parçacıklar ve tortular meydana gelmektedir” açıklamasını yaptı.

TeDirektör, yakıt sistemlerine yönelik özel temizleyicilerin olumsuz etkileri yalnızca kısmen azaltabileceğini, ancak kükürt ile diğer zararlı katkı maddelerini yakıttan tamamen arındıramayacağını, bu nedenle düşük kaliteli yakıt problemini çözemeyeceğini ekledi.

Yürürlüğe giren yeni kararnameye göre, dolaşımına izin verilen benzinin kükürt kütle payının kilogram başına en fazla 150 miligram, aromatik hidrokarbonların hacimsel payının en fazla yüzde 42, monometilanilinin en fazla yüzde 1 ve etanolün en fazla yüzde 5 olması gerekiyor.

Dizel yakıt için ise kükürt kütle payının kilogram başına en fazla 350 miligram olmasına izin veriliyor.

Resmi açıklamada, bu yakıt türlerinin Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) pazarında tek bir dolaşım işaretiyle etiketlenmeyeceği ve birliğe üye diğer devletlerin topraklarında piyasaya sürülemeyeceği bilgisi yer alıyor.

Avrupa’da 2000 ile 2005 yılları arasında geçerli olan Euro 3 standardı, günümüzde tamamen geçerliliğini yitirmiş bir norm olarak kabul ediliyor.

Bu standardın modern Euro 5 normundan temel farkı, izin verilen kükürt miktarının ciddi düzeyde yüksek olması oluşturuyor.

Euro 5 standardında kilogram başına en fazla 10 miligram kükürt sınırına izin verilirken, Euro 3 standardında bu sınır 150 miligrama kadar ulaşıyor.

Rus tarım şirketleri, yakıt krizi nedeniyle dizel yerine gaza yöneliyor

Rafinerilere yönelik insansız hava aracı saldırıları

Yüksek kükürtlü benzine geri dönüş kararının ardında, Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının (İHA) Rusya’daki petrol rafinerilerine düzenlediği yoğun saldırıların tetiklediği akut yakıt krizi bulunuyor.

Associated Press haber ajansına bilgi veren Energy Intelligence analisti Liam Peach, mart ayından bu yana insansız hava araçlarının petrol tesislerine en az 50 saldırı gerçekleştirdiğini aktardı.

Energy Intelligence verilerine göre, Haziran ayı başı itibarıyla Rusya’daki ham petrol işleme hacmi son 21 yılın en düşük seviyesine gerileyerek günlük 4 milyon varilin altına düştü ve bu süreçte kurulu kapasitenin yaklaşık yüzde 30’u atıl kaldı.

Reuters haber ajansının verileri de bu tabloyu destekleyerek, yaz aylarındaki günlük 110 bin tonluk tüketime karşın benzin üretiminin yüzde 25 oranında azalarak günlük 85 bin tona gerilediğini ortaya koyuyor.

Resmi olarak Rusya’nın yaklaşık 40 bölgesinde yakıt satışına yönelik kısıtlamalar ilan edilmiş durumda. Ancak The Insider yayın organının hesaplamalarına göre, yerel yönetimler veya bağımsız akaryakıt istasyonu zincirleri tarafından devreye alınan çeşitli satış sınırlamaları, Rusya’nın kontrolü altındaki 89 idari birimin 88’inde geçerliliğini koruyor.

Bu alanlara Rusya tarafından kontrol edilen Ukrayna toprakları da dahil ediliyor. Sınırlamaların uygulanmadığı tek idari bölge olarak ise Çukotka öne çıkıyor.

Bölgelerin büyük bölümünde bidonlara yakıt satışı yasaklanırken, araç başına en fazla 20 ile 40 litre arasında benzin veya en fazla 80 litreye kadar dizel yakıt verilmesine izin veriliyor.

Rusya, kırılgan bölgeler için yeni akaryakıt adımları hazırlıyor