Rusya, Telegram ve WhatsApp’ta sesli aramalara kısıtlama getiriyor

Rusya Federal Bilgi Teknolojileri ve Kitle İletişim Denetleme Kurumu (Roskomnadzor), Telegram ve WhatsApp’ta sesli aramaları kısmen kısıtlama kararı aldı. Kurum, bu uygulamaların dolandırıcılık ve yasa dışı faaliyetlerde yoğun olarak kullanıldığını bildirdi.

Rusya Federal Bilgi Teknolojileri ve Kitle İletişim Denetleme Kurumu (Roskomnadzor), Telegram ve WhatsApp’ta sesli aramaları kısmen kısıtlama kararı aldığını açıkladı.

Kurumun basın dairesi, RBK‘ya yaptığı açıklamada, bu adımın kolluk kuvvetlerinin tespitleri doğrultusunda atıldığını bildirdi.

Dolandırıcılık ve yasa dışı faaliyet gerekçesi

Roskomnadzor, “Yabancı mesajlaşma uygulamalarında sesli aramaları kısmen kısıtlama kararı, suçlularla mücadele amacıyla, güvenlik birimlerinden gelen bilgiler üzerine alındı. Bu uygulamalara başka bir işlev kısıtlaması getirilmedi,” açıklamasını yaptı.

Kurum, güvenlik birimleri ve vatandaşlardan gelen şikâyetlere göre, Telegram ve WhatsApp’ın Rusya vatandaşlarını dolandırma, para sızdırma, sabotaj ve terör faaliyetlerine dahil etmede başlıca sesli iletişim araçları haline geldiğini belirtti.

Operatörlerden kısıtlama talebi

Bu hafta, Rusya’nın dört büyük mobil operatörü MTS, Megafon, Beeline ve Tele2’nin, yabancı mesajlaşma uygulamalarında aramaların engellenmesi talebinde bulunduğu iddia edildi.

Forbes’a konuşan bir kaynak ve gazeteci Ksenya Sobçak’ın hükümetteki bir kaynağa dayandırdığı bilgiye göre, benzer bir teklif mayıs ayında da gündeme gelmiş ancak kabul görmemişti. Rostelekom Başkanı Mihail Oseevskiy, böyle bir talep aldıklarını bilmediklerini söyledi.

“Yasak, vatandaşları kısıtlamaya iter” uyarısı

Devlet Duması Enformasyon Politikaları Komisyonu Başkan Yardımcısı Anton Tkaçev, yabancı mesajlaşma uygulamalarında aramaların yasaklanmasının vatandaşların tepkisine yol açacağını ve engelleri aşma yolları aramalarına neden olacağını belirtti.

Tkaçev, bu yaklaşımı “ütopya” olarak nitelendirdi. Operatörlerin ise kullanıcıların geleneksel telefon görüşmelerini azalttığını, bu durumun altyapı maliyetlerini karşılama kapasitesini düşürdüğünü savunduğunu aktardı.

10 ve 11 Ağustos’ta Telegram ve WhatsApp’ta yaşanan erişim sorunlarının, kısıtlama testlerinden kaynaklandığı iddiaları ortaya atıldı.

Tkaçev, bu iddialara dair objektif bir kanıt bulunmadığını söyledi. Bir telekom operatörü kaynağı da iddiaları reddetti.

WhatsApp listede, Telegram muaf

Temmuz ayında, Devlet Duması Enformasyon Teknolojileri Komisyonu Başkan Yardımcısı Anton Gorelkin, WhatsApp’ın “yüksek ihtimalle” kısıtlama uygulanacak “hasım ülkelerde üretilen yazılımlar” listesine gireceğini ve uygulamanın Rusya pazarından çekilme hazırlığı yapması gerektiğini söylemişti.

Gorelkin, Telegram’ın ise Rusya yasalarına uyduğu sürece listede yer almayacağını ifade etti. Telegram’ın kurucusu Pavel Durov, platformun Rusya’dan ayrılacağı yönündeki haberleri “asılsız” olarak nitelendirmişti.

Kullanıcı sayılarında WhatsApp ilk sırada

Araştırma şirketi Mediascope verilerine göre, Nisan 2025’te WhatsApp’ın Rusya’daki aylık erişimi 97,4 milyon kişiyle (nüfusun yüzde 79,2’si) tüm internet hizmetleri arasında ilk sırada yer aldı.

Günlük erişim 84,4 milyon (yüzde 68,6) olarak kaydedildi. VKontakte’nin aylık erişimi 93,8 milyon, günlük erişimi 59,2 milyon; Telegram’ın aylık erişimi ise 90,5 milyon, günlük erişimi 68,3 milyon olarak belirlendi.