Rusya, uranyum zengini Nijer’de enerji altyapısı kuracak

Rusya devlet nükleer enerji şirketi Rosatom, iki yıl önce askeri yönetimin iktidarı ele geçirdiği Nijer ile barışçıl amaçlı nükleer enerji kullanımı alanında işbirliği mutabakatı imzaladı. Anlaşma kapsamında Rusya, ülkede elektrik santralleri ve enerji dağıtım sistemi inşa etmeyi taahhüt etti.

Rusya devlet şirketi Rosatom ile iki yıl önce askeri darbenin yaşandığı Nijer Cumhuriyeti Enerji Bakanlığı arasında, başkent Niamey’de “barışçıl amaçlı nükleer enerji kullanımı ve ilgili yüksek teknolojiler alanında işbirliği” mutabakat zaptı imzalandı. Rusya Enerji Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, anlaşma Rus heyetinin Nijer’e yaptığı ziyaret esnasında imzalandı.

Anlaşma çerçevesinde Rus tarafı, ülkede elektrik santralleri ve enerji dağıtım sistemi inşa etme planlarını duyurdu. Rus heyetine başkanlık eden Enerji Bakanı Sergey Tsivilev, “Görevimiz sadece uranyum çıkarımına katılmak değil, Nijer’de barışçıl atomun geliştirilmesi için bütün sistem oluşturmaktır. Bu, ülkenin her sakini için erişilebilir olacak elektrik üretiminin inşasını ve nükleer tıp alanında işbirliğini de kapsıyor. Ayrıca bu alanda uzmanların ortak eğitimi konusunda da anlaştık,” diye konuştu.

Ekonomik ortaklık genişliyor

Görüşmelerde taraflar, birbirlerini “önemli ortaklar” olarak gördüklerini belirterek, ticari ve iktisadi işbirliği için Rusya-Nijer hükümetler arası komisyonu kurulması meselesini de ele aldı. Müzakerelerde iktisadi alan, enerji, ulaştırma, altyapı, tarım ve maden çıkarımı gibi alanlardaki ortak projeler de gündeme geldi.

Askeri yönetimle derinleşen ilişkiler

Nijer’de 28 Temmuz 2023’te düzenlenen askeri darbe ile seçimle işbaşına gelen Cumhurbaşkanı Muhammed Bazum devrilmiş, yerine Vatanı Koruma Ulusal Konseyi’nden General Abdurahman Çiyani geçmişti. Çiyani de Tsivilev ile yapılan görüşmede hazır bulundu. ABD ve AB darbeyi kınarken, Moskova yönetimi desteklemiş ve Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu’nun (ECOWAS) herhangi askeri müdahalesinin Nijer’de “uzun süreli çatışmaya” ve “bölgedeki durumun ciddi şekilde istikrarsızlaşmasına” yol açacağını öne sürmüştü.

Geçen mayıs ayında Pentagon yetkilisi ve konuya aşina başka kaynak, CNN televizyonuna, Nijer’e gelen Rus askerlerinin, ABD askerlerinin yanında bulunan 101 numaralı Amerikan askeri hava üssüne yerleştiğini söylemişti. Ağustos ayında ise The New York Times, Amerikan birliklerinin ülkeden bütünüyle çekildiğini bildirdi.

Rusya Savunma Bakanlığı, Rusya ve Nijer’in Ocak 2024’te askeri bağları güçlendirme konusunda anlaştığını duyurmuştu. Nisan ayında ise Rus basını, Moskova’nın Nijer’e askeri teçhizat ve 100 askeri eğitmen gönderdiğini yazmıştı.