Rusya’da Çubays hakkında 19,87 milyar rublelik icra takibi başlatıldı

Rusya Federal İcra Dairesi, devlet şirketi Rusnano’nun eski başkanı Anatoliy Çubays hakkında 11 ayrı icra dosyası kapsamında yaklaşık 20 milyar rublelik tahsilat süreci yürütüyor. Kurum kayıtlarında Çubays’ın mal varlığına yönelik üç ayrı ihtiyati haciz kararı yer alırken şirketin eski yönetimi başarısız teknoloji projeleri nedeniyle milyarlarca rublelik zarara yol açmakla suçlanıyor.

Rusya Federal İcra Dairesi, devlete ait nanoteknoloji şirketi Rusnano’nun eski başkanı Anatoliy Çubays hakkında 11 ayrı icra takibi dosyası kapsamında toplam 19,87 milyar rublelik tahsilat işlemi başlattı.

Federal İcra Dairesinin icra takipleri veri tabanında yer alan bilgilere göre, söz konusu icra dosyaları ağırlıklı olarak bu yılın ekim ayı tarihini taşıyor. İcra konusu işlemler resmi kayıtlarda, “gerçek ve tüzel kişiler lehine diğer mülkiyet nitelikli tahsilatlar” ile icra harçları olarak sınıflandırılıyor.

Resmi kayıtlarda yer alan dosyalardan üçü kapsamında Çubays’ın mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konulduğu görülüyor.

Çubays’ın avukatı Pavel Hlyustov, RBK’ye yaptığı açıklamada, “Davalıların savunma tarafı, Rusnano’nun eski yönetimi tarafından herhangi bir zarara yol açılmadığını doğrulayan kapsamlı ve eksiksiz bir delil listesi sunmuştur” değerlendirmesinde bulundu. Hlyustov, savunma tarafının haklılığını tüm yasal yolları kullanarak kanıtlamayı sürdüreceğini vurguladı.

Moskova Tahkim Mahkemesi, nisan ayında Rusnano’nun Çubays ile şirketin altı eski üst düzey yöneticisine yönelik açtığı tazminat davasını kısmen kabul etti.

Mahkeme, 3,892 milyar ruble ve 20,45 milyon dolarlık tahsilat kararı verdi. Dava konusu zarar, Çubays’ın şirketin başında olduğu dönemde yürütülen “Plastic Logic” esnek ekranlı tablet bilgisayar projesinin uygulanması sırasında uğranılan kayıplardan kaynaklandı.

TASS ajansının aktardığı bilgiye göre, bu sürecin ardından Federal İcra Dairesi, Rusnano’nun eski başkanının yaklaşık 5,5 milyar ruble değerindeki mal varlığına yönelik bir başka haciz ve icra takibi süreci daha açtı.

Mayıs ayında ise istinaf mahkemesi, Çubays ve diğer eski Rusnano yöneticilerinden 5,5 milyar ruble tutarında zararın tahsil edilmesine hükmeden alt mahkeme kararını hukuka uygun buldu.

Moskova Tahkim Mahkemesi temmuz ayında da Rusnano’nun açtığı yeni bir davayı karara bağladı.

Mahkeme, manyetorezistif rastgele erişimli bellek (MRAM) üretimi tesisi kurmayı hedefleyen Crocus projesinin yürütülmesinden sorumlu olan Çubays ile kamu şirketinin eski yönetim kadrosundan 11,9 milyar ruble tutarında tazminat tahsil edilmesine hükmetti.

Avukat Pavel Hlyustov, temmuz ayındaki bu kararın ardından mahkeme hükmünün hukuka aykırı olduğunu savunarak karara itiraz edeceklerini duyurmuştu.

Hlyustov o dönem yaptığı açıklamada, “Davanın büyüklüğüne ve kapsamına rağmen, duruma yalnızca zamanın değil, üst mahkemenin de tarafsız bir değerlendirme getirebileceğini umuyorum” ifadelerini kullanmıştı.

Rusnano’nun kurumsal korumadan sorumlu murahhas idarecisi Mihail Mariçev, Rus Kommersant gazetesine verdiği mülakatta, Rusnano’nun geçmiş yönetimi tarafından ilan edilen bazı projelerin başlangıçtan itibaren tam anlamıyla tamamlanma amacı taşımadığını ileri sürdü.

Mariçev mülakatta şu değerlendirmelerde bulundu:

“Ancak bazı münferit vakalarda proje başlangıçtan itibaren tam bir tamamlanmaya odaklanmamıştı; fonların önemli bir bölümü ise yurtdışına çıkarılıyordu. Bunun yanı sıra benzer bazı hadiselerin sonucu, eski Batı teknolojileri uğruna Rus bilim ekollerinden vazgeçilmesi oluyordu.”

Mariçev’in değerlendirmesine göre yabancı yargı yetkisi alanları ve offshore yapıları bu tür durumlarda “yalnızca teknik bir araç olmaktan çıkıp yönetilebilirliği bulanıklaştırma ve kârı dışarı aktarma yöntemine dönüşüyordu.”

Söz konusu uygulamaların sunumlardaki ve uygulamadaki çelişkilerine işaret eden Mariçev, şunları kaydetti:

“Sunumlarda bu durum son derece modern görünüyordu: Esnek uluslararası araçlar, pazarlara erişim, sermaye ve teknolojiler… Pratikte ise şirket fazlasıyla sık bir biçimde bambaşka bir tabloyla karşılaşıyordu: Erken aşama riskleri ile maliyetler Rusya tarafında kalıyor, değerin, fikri sermayenin ve varlık üzerindeki hakların önemli bir bölümü ise dış çevrede yer alıyordu. Bir kamu şirketi için bu durum tali değil, ilkesel bir meseledir.”

Anatoliy Çubays, 2020 yılında Rusnano başkanlığından ayrıldıktan sonra Rusya Devlet Başkanı’nın sürdürülebilir kalkınmadan sorumlu özel temsilciliği görevine getirildi. Çubays, 2022 yılının ilkbahar aylarında bu görevinden istifa ederek Rusya dışına çıktı.