Rusya’da eski Bakan Abızov’a 5 milyon dolarlık zimmete para geçirmeden 14 yıl hapis

Moskova’daki Taganskiy Bölge Mahkemesi, Rusya’nın eski Açık Hükümet Bakanı Mihail Abızov’u ikinci davasında da büyük çaplı dolandırıcılıktan suçlu bularak önceki cezasıyla birlikte toplam 14 yıl hapis cezasına çarptırdı. 

Moskova’daki Taganskiy Bölge Mahkemesi, Rusya’nın eski Açık Hükümet Bakanı Mihail Abızov’u hakkında açılan ikinci davada büyük çaplı dolandırıcılıktan suçlu bularak önceki cezasıyla birlikte toplam 14 yıl yüksek güvenlikli cezaevinde hapis cezasına çarptırdı.

Rusya Girişim Şirketinin (RVK) ABD merkezli Alion Energy projesine yaptığı yatırımlar sırasında 5 milyon doları zimmetine geçirdiği gerekçesiyle yargılanan Abızov’un, RVK hisseleri üzerinden büyük çaplı dolandırıcılık suçunu işlediğine hükmedildi.

Mahkeme, önceki cezasıyla birleştirerek eski bakana 14 yıl yüksek güvenlikli cezaevi ve 80,1 milyon ruble para cezası verdi.

Mahkeme ayrıca Abızov’un devlet kurumlarında organizasyon, yönetim ve idari-mali işlevlerle ilgili görevlerde yer almasını üç yıl süreyle yasaklarken, kendisine verilen Dostluk Nişanı’nın da geri alınmasına karar verdi.

Moskova Şehir Mahkemesi, Abızov’a yalnızca bu ikinci dava kapsamında 6 yıl 6 ay hapis ve 900 bin ruble para cezası verildiğini açıkladı.

Yargıç Olga Sergeyeva, Mihail Abızov hakkındaki ikinci ceza davasına Temmuz 2026’dan bu yana bakıyordu.

Tarafların esas hakkındaki beyanları sırasında savcı, eski bakana önceki hükmüyle birleştirilerek 15 yıl yüksek güvenlikli cezaevinde hapis ve 90 milyon ruble para cezası verilmesini talep etmişti.

Savcı ayrıca Abızov’un kamu hizmetinde organizasyon, yönetim ve idari-mali işlevlerle ilgili görevlerde yer alma hakkından üç yıl süreyle mahrum bırakılmasını, özgürlüğünün iki yıl dört ay kısıtlanmasını ve devlet ödülü olan Dostluk Nişanı’nın geri alınmasını istemişti.

Moskova İçişleri Bakanlığı Ana İdaresine bağlı Ana Soruşturma İdaresi, RVK yatırımlarındaki fonların zimmete geçirilmesine ilişkin ceza davasını Mart 2018’de eski RVK Yatırım Departmanı Direktörü Yan Ryazantsev ve kimliği belirsiz kişiler hakkında açmıştı.

Daha sonra Bright Capital fonunun kurucu ortağı Mihail Çuçkeviç de soruşturmaya dahil edildi.

Mart 2024’te Moskova’daki Tverskoy Bölge Mahkemesi, Ryazantsev ve Çuçkeviç’i büyük çaplı dolandırıcılıktan suçlu bularak sırasıyla 6 yıl ve 5,5 yıl genel güvenlikli cezaevinde hapis cezasına çarptırdı.

Bu yılın ağustos ayında Çuçkeviç ağır hastalığı nedeniyle cezasının kalan kısmını çekmekten muaf tutulurken, Ryazantsev ise cezaevinde kalmaya devam ediyor.

Mihail Abızov’un ceza davası ise ayrı bir dosyaya ayrıldı ve kendisine 11 Eylül 2025 tarihinde Rusya Ceza Kanunu’nun 159. maddesinin 4. fıkrası uyarınca büyük çaplı dolandırıcılık suçlaması yöneltildi.

Suçlama, 2016 yılında o dönemki Rusya Merkez Bankası kuruna göre 353,8 milyon rubleye karşılık gelen 5 milyon doların zimmete geçirilmesini kapsıyor.

Soruşturma makamlarına göre, RVK yönetim kurulu üyesi Yan Ryazantsev ve Mihail Çuçkeviç, şirketin yönetim kurulunu güneş enerjisi alanında teknolojiler geliştiren Amerikan Alion Energy Inc. şirketinin projelerine bütçe fonlarından yatırım yapmaya ikna etti.

İddianameye göre zarar eden ve iflasın eşiğinde olan şirkete paranın ulaşmasının ardından, fonlar başka kuruluşların hesaplarına aktarıldı, nakde çevrildi ve çalındı.

Soruşturma makamları, bu suçun organizatörünün Bright Capital Ltd. fonunun lehdarı olan Mihail Abızov olduğunu değerlendiriyor.

Eylül 2025’te yüksek güvenlikli cezaevinde cezasını çekmekte olan Abızov, Matrosskaya Tişina tutukevinin özel bloğuna nakledildi.

Bu nakilden kısa bir süre sonra Moskova’daki Tverskoy Bölge Mahkemesi, Abızov hakkında iki ay süreli tutuklama tedbiri kararı verdi.

Duruşmada suçlamaları “kesinlikle asılsız” olarak nitelendiren eski bakan, yatırımlara katılmasının RVK fonlarının zimmete geçirilmesiyle bağlantılı olduğunu göstermediğini savundu.

Abızov, dava dosyasında daha önce Ryazantsev ve Çuçkeviç’in mahkum edildiği suçlarla kendisinin bağlantısını kanıtlayan hiçbir delil yer almadığını belirtti.

Suçlamanın, başka yatırımcıların da para yatırdığı Alion Energy şirketine yaptığı yatırımlara dayandırıldığını öne süren eski bakan, durumu şu sözlerle açıkladı: “Oradaki çıkarlarımı, yatırımları gerçekleştiren ve bir devlet memuru olarak beyan ettiğim şirketler temsil ediyordu.”

Abızov ayrıca yatırımların beklenen getiriyi sağlamaması ve bir kısmının likit olmayan varlık olarak silinmesi nedeniyle RVK ile birlikte kendisinin de mağdur sıfatıyla kabul edilmesini talep etti.

Minsk’te dünyaya gelen Mihail Abızov, fizik ve matematik olimpiyatlarında kazandığı başarının ardından Moskova Devlet Üniversitesi (MGU) bünyesindeki 18 numaralı fizik-matematik yatılı okulundan davet alarak Moskova’ya taşındı.

Orada MDM Bank’ın gelecekteki kurucuları Yevgeniy İşçenko ve Andrey Melniçenko ile birlikte eğitim gören Abızov, yatılı okuldan mezun olduktan sonra MGU Mekanik ve Matematik Fakültesine girdi ve birinci sınıfta ticari faaliyetlere başladı.

Abızov, 1990’lı yılların ortalarında gübre ve tahıl da dahil olmak üzere Batı Sibirya’nın en büyük işletmelerinin ürünlerinin ticaretini yapan Birleşik Rusya Yakıt ve Enerji Şirketini (ORTEK) kurdu.

1996 yılında Sibirgazservis, Novosibirskenergo ve o dönemde yüzde 51’i YUKOS’a ait olan Novosibirsknefteprodukt dahil olmak üzere birçok işletmenin hissedarı oldu.

İşletmenin operasyonel kontrolü etrafında yaşanan anlaşmazlığın ardından, YUKOS ile birleşen Sibneft, Abızov’un hissesini 70 milyon dolara satın aldı.

1998 yılında RAO UES Rossii şirketine geçerek yatırım ve iş projeleri departmanının başına geçen Abızov, bir yıl sonra o dönemde Anatoliy Çubays’ın başkanlığını yürüttüğü yönetim kurulunun başkan yardımcısı oldu.

Enerji sektöründe yatırım projeleriyle ilgilenen Abızov, zamanla kendi işini kurdu.

Abızov, 2006 yılından itibaren enerji ve tarım alanındaki varlıklarını yöneten Ru-Kom grubunun yönetim kurulu başkanlığını üstlendi.

Grubun bünyesinde Sibirya Enerji Şirketi (Sibeko), Elsib ve tarım holdingi Kopitaniya gibi kuruluşlar yer alıyordu.

Ayrıca 2007-2011 yıllarında Rusya’nın en büyük altyapı şirketlerinden biri olan Mostotrest’in yönetim kurulu başkanlığı görevini yürüttü.

2011 yılında dönemin Devlet Başkanı Dmitriy Medvedev’in teklifiyle, daha sonra “açık hükümet” adını alan “büyük hükümet” projesinin başına geçti.

Bakan olarak atandıktan sonra bu yapının faaliyetlerinin koordinasyonundan ve kamu kurumlarının uzman çevreleri ile sivil toplum kuruluşlarıyla etkileşiminden sorumlu olan Abızov, Mayıs 2018’de yeni hükümet kurulana kadar bu görevde kaldı.

2015 yılında yıllık 455,6 milyon ruble olarak beyan ettiği geliriyle Rusya’nın en yüksek kazançlı bakanları sıralamasında ilk sırada yer aldı.

2018 yılında Forbes dergisi eski yetkilinin servetini 600 milyon dolar olarak tahmin ederken, Abızov o dönem Rusya’nın en zengin 200 iş insanı listesinde 162. sırada yer aldı.

Aralık 2023’te Moskova’daki Preobrajenskiy Bölge Mahkemesi, Sibirya Enerji Şirketi (Sibeko) ve Bölgesel Elektrik Şebekeleri şirketinden 4 milyar rubleyi zimmetine geçirdiği gerekçesiyle Abızov’u 12 yıl yüksek güvenlikli cezaevinde hapis cezasına çarptırdı.

Soruşturma makamlarına göre bu suç, 2011-2014 yıllarında organize bir topluluğun üyeleri eliyle işlendi.

Mahkeme ayrıca Abızov’un devlet görevlerinde yer aldığı sırada ticari faaliyet yürüttüğünü de sabit gördü.

Bu mahkumiyet kararından önce, 2020 yılında Moskova’daki Gagarinskiy Bölge Mahkemesi, Başsavcılığın davasını kabul ederek Sibeko hisselerinin 2018 yılındaki satışından elde edilen gelir olan 32,5 milyar rublenin eski bakandan tahsil edilmesine hükmetmişti.