Rusya’da uçak yakıtı fiyatları rekor seviyeye ulaştı

Ukrayna’nın insansız hava araçlarıyla Rus petrol rafinerilerini hedef almasının ardından, ülkede uçak yakıtı fiyatları tarihi rekor seviyeye ulaştı. Satışların durma noktasına geldiği piyasada, bazı havalimanlarında uçaklara yakıt ikmali kısıtlaması getirildi.

Hızla yükselen benzin ve tarihi rekorlar kıran motorin fiyatlarının ardından, Rusya havacılık yakıtı piyasasında da rekor seviyede bir fiyat artışı gerçekleşti.

Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının (İHA) düzenlediği ve yalnızca mayıs ayında Rusya’daki 16 petrol rafinerisini hedef alan saldırı serisinin ardından, toptan uçak yakıtı (kerosen) fiyatı tarihte ilk kez ton başına 110 bin rubleyi aştı.

St. Petersburg Uluslararası Emtia ve Hammadde Borsası verilerine göre, borsa dışı ulusal jet yakıtı fiyat endeksi yıl başından bu yana yüzde 41 artarak geçen haftadan bu yana ton başına 113 bin ruble seviyesinde seyrediyor. Piyasadaki keskin yükseliş mayıs ayının ikinci yarısında başladı. Bu dönemde uçak yakıtı bir ay içinde ton başına 32 tam onda sekiz bin ruble, yani yüzde 39 oranında pahalandı.

Yılın başında günde 2 bin ila 4 bin ton arasında değişen borsa içi uçak yakıtı satışları ise neredeyse tamamen durdu. Borsa verilerine göre son işlemler, bin 200 ton yakıtın satıldığı 13 Mayıs tarihinde gerçekleştirildi.

Kommersant gazetesine konuşan bir kaynak, borsadaki işlem durumunu “Arzın neredeyse tamamen yok olmasından bahsediyoruz” sözleriyle tanımladı.

Gazetenin aktardığına göre, mayıs ayı sonunda havayolu şirketleri St. Petersburg, Ekaterinburg, Ufa ve diğer bazı şehirlerdeki havalimanlarında yakıt sıkıntısıyla karşı karşıya kaldı.

Yakıt ikmal şirketleri, havayolu taşımacılarını mevcut sözleşmeler kapsamında uçaklara yakıt sağlayamayacakları konusunda uyardı.

Kommersant’ın kaynakları, Rusya Enerji Bakanlığında yapılan acil toplantının ardından diğer bölgelerden yakıt kaydırıldığını ve hükümetin yurt dışına uçak yakıtı ihracatını yasakladığını belirtti.

Ancak bu önlemlerden iki hafta sonra havalimanlarında yeniden yakıt tasarrufuna gidilmeye başlandı. 12 Haziran’da Mahaçkale, Mineralnye Vody, Krasnodar, Astrahan ve Nijniy Novgorod havalimanlarının pilotlara yönelik yakıt ikmali kısıtlaması bildirimleri yayımladığı açıklandı.

Finam şirketinin analisti Sergey Kaufman, Rusya’nın yılda yaklaşık 10 milyon ton uçak yakıtı ürettiğini ve bu hacmin yaklaşık yüzde 15’ine denk gelen 1,5 milyon tonun her yıl ihraç edildiğini belirtiyor.

Proleum şirketinin genel müdürü Maksim Dyaçenko ise Rusya’nın motorini fazlasıyla ürettiğini ve bunun yüzde 40’ını ihraç ettiğini, ancak uçak yakıtında durumun daha karmaşık olduğunu ifade etti.

Dyaçenko, “Hükümet, iç piyasayı doyurmak ve arz güvenliğini sağlamak için hızla çeşitli önlemler almalıdır. Bunu motorinde yapmak daha kolay, ancak benzin ve uçak yakıtında daha kapsamlı çözümlere ihtiyaç duyulacaktır” değerlendirmesinde bulundu.

Expert dergisine konuşan bir Rus havayolu şirketinden kaynak ise piyasada uçak yakıtı stoklarının bulunduğunu, ihracat yasağının ise olası bir açığı önlemek amacıyla önleyici bir tedbir olarak getirildiğini savundu.