Rusya
Rusya’da Yeltsin’in özelleştirme şefi Anatoliy Çubays’ın eski yardımcılarına gözaltı

Moskova’da, eski Rosnano Başkanı Anatoliy Çubays’ın bazı eski yardımcıları, yetki aşımı soruşturması kapsamında gözaltına alındı. Rusya’da Çubays’ın faaliyetleri de soruşturuluyor ve ülkeye iadesi isteniyor.
RBK gazetesi, Rusya Soruşturma Komitesi’ndeki kaynaklara dayandırdığı haberinde, Moskova’da, eski Rosnano başkanı ve Boris Yeltsin döneminde “kemik kıran” lakabıyla tanınan özelleştirme şefi Anatoliy Çubays’ın bazı eski yardımcılarının gözaltına alındığını bildirdi.
TASS haber ajansına konuşan emniyet kaynakları da gözaltıları doğruladı.
Habere göre, gözaltıların nedeni yetki aşımı soruşturması. Şu anda güvenlik güçleri arama ve soruşturma işlemlerini yürütüyor.
Ajansa konuşan bir yetkili, “Gözaltına alınanların statüsü, soruşturma işlemleri sırasında belirlenecek,” dedi.
Daha önce, Devlet Duması milletvekilleri Andrey Kartapolov ve Andrey Lugovoy, Rusya Soruşturma Komitesi Başkanı Aleksandr Bastrıkin’den, Çubays’ın Rosnano başkanlığı ve Rusya Devlet Başkanı’nın uluslararası kuruluşlarla ilişkiler özel temsilciliği görevlerini yürüttüğü dönemdeki faaliyetlerinin “ilgili suçların belirtileri açısından” incelenmesini talep etmişti.
Soruşturmanın başlatılmasını isteyenler, Rusya Başsavcısı İgor Krasnov’a da bir talepte bulundular.
Başsavcıdan, Çubays’a karşı açılan ceza davalarına ilişkin soruşturma makamlarında bulunan delilleri Devlet Duması’nın Savunma, Güvenlik ve Yolsuzlukla Mücadele komisyonlarına sunması istendi.
Milletvekilleri, inceleme sonuçlarını ve talep edilen materyalleri kendilerine iletilmesini talep ettiler.
Çubays, 2008-2020 yılları arasında Rosnano yönetim kurulu başkanlığı görevini yürütmüştü. Aralık 2020’den Mart 2022’ye kadar ise Devlet Başkanı Vladimir Putin’in sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmak amacıyla uluslararası kuruluşlarla ilişkiler özel temsilcisi olarak görev yaptı.
Putin, Çubays’ın Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından ülkeyi terk etmesinden iki gün sonra bu görevden aldı.
Çubays şu anda İsrail’de yaşıyor ve Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonraki Rusya tarihini inceleyen bir Rusya Araştırmaları Merkezi’nin “sponsor grubunun organizatörü” oldu.
2023 yılında Putin, Çubays’ın “kaçtığını” ve “nedense yurt dışında saklandığını” söylemişti.
Putin, bunun Rosnano’daki “finansal açık” soruşturmasıyla ilgili olabileceğini öne sürmüştü.
Geçtiğimiz ekim ayında ise Devlet Duması Başkanı Vyaçeslav Volodin, 1998-2008 yılları arasında RAO UES yönetim kurulu başkanlığı görevini yürüttüğü sırada yaptığı elektrik enerjisi reformunu eleştirerek Çubays’ın iade edilmesini önermişti.
Volodin, “Çubays, elektrik enerjisi sektörünün özel mülkiyete devredilmesinden sonra kapasitelerini artıracaklarını vaat etti. Ne artırdılar? Devlet, nükleer enerjide ve hidroelektrik enerjisinde yeni kapasiteler inşa ediyor. Fakat onlar [elektrik enerjisinde] sadece kendi ceplerini doldurdular ve yurt dışında gayrimenkul aldılar. Sonra da hepsini kaybettiler. Bu yüzden gerçekleri olduğu gibi söyleyelim. Çubays nerede? Alın getirin,” şeklinde konuşmuştu.
Devletleştirme dalgası büyüyor
Rusya’da son dönemde yaşanan gelişmeler, ülkenin siyasi ve ekonomik gündemine damga vuruyor. Özellikle Çubays’ın ekibinin temsil ettiği neoliberal kanada yönelik operasyonlar dikkat çekerken, devletleştirme süreçleri de hız kazanıyor.
Geçtiğimiz günlerde Yekaterinburg’daki Yeltsin Merkezi’nin Moskova’da şube açması beklenen bir olaydı. Ancak, açılış törenine devlet erkanından hiçbir ismin katılmaması, siyasi çevrelerde yorumlara neden oldu.
Bu durum, Rusya’nın liberal ve küreselleşmeci çevrelere karşı tutumunu bir kez daha gözler önüne serdi.
Bir diğer önemli gelişme ise Domodedovo Havaalanı’na yönelik devletleştirme davası oldu.
Savcılık, havaalanının yabancı kontrolünde olması gerekçesiyle dava açtı. Bu adım, Rusya’nın stratejik öneme sahip varlıklarını yeniden devlet kontrolüne alma politikasının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Ukrayna çatışmasının başlangıcında Komsomolskaya Pravda gazetesinin “milli kapitalizm” kavramını gündeme getirmesi, Rusya’nın ekonomik politikalarına yön veren iktidar yapıları için bir tür siyasi program niteliği taşıyor. Bu süreçte, küreselleşmeci ve liberal burjuvazi ya tasfiye ediliyor ya da saf değiştirmeye zorlanıyor.
Ukrayna savaşının üçüncü yılında Rusya’da devletleştirme rekoru
Rusya
Rusya’da eski Bakan Abızov’a 5 milyon dolarlık zimmete para geçirmeden 14 yıl hapis

Moskova’daki Taganskiy Bölge Mahkemesi, Rusya’nın eski Açık Hükümet Bakanı Mihail Abızov’u ikinci davasında da büyük çaplı dolandırıcılıktan suçlu bularak önceki cezasıyla birlikte toplam 14 yıl hapis cezasına çarptırdı.
Moskova’daki Taganskiy Bölge Mahkemesi, Rusya’nın eski Açık Hükümet Bakanı Mihail Abızov’u hakkında açılan ikinci davada büyük çaplı dolandırıcılıktan suçlu bularak önceki cezasıyla birlikte toplam 14 yıl yüksek güvenlikli cezaevinde hapis cezasına çarptırdı.
Rusya Girişim Şirketinin (RVK) ABD merkezli Alion Energy projesine yaptığı yatırımlar sırasında 5 milyon doları zimmetine geçirdiği gerekçesiyle yargılanan Abızov’un, RVK hisseleri üzerinden büyük çaplı dolandırıcılık suçunu işlediğine hükmedildi.
Mahkeme, önceki cezasıyla birleştirerek eski bakana 14 yıl yüksek güvenlikli cezaevi ve 80,1 milyon ruble para cezası verdi.
Mahkeme ayrıca Abızov’un devlet kurumlarında organizasyon, yönetim ve idari-mali işlevlerle ilgili görevlerde yer almasını üç yıl süreyle yasaklarken, kendisine verilen Dostluk Nişanı’nın da geri alınmasına karar verdi.
Moskova Şehir Mahkemesi, Abızov’a yalnızca bu ikinci dava kapsamında 6 yıl 6 ay hapis ve 900 bin ruble para cezası verildiğini açıkladı.
Yargıç Olga Sergeyeva, Mihail Abızov hakkındaki ikinci ceza davasına Temmuz 2026’dan bu yana bakıyordu.
Tarafların esas hakkındaki beyanları sırasında savcı, eski bakana önceki hükmüyle birleştirilerek 15 yıl yüksek güvenlikli cezaevinde hapis ve 90 milyon ruble para cezası verilmesini talep etmişti.
Savcı ayrıca Abızov’un kamu hizmetinde organizasyon, yönetim ve idari-mali işlevlerle ilgili görevlerde yer alma hakkından üç yıl süreyle mahrum bırakılmasını, özgürlüğünün iki yıl dört ay kısıtlanmasını ve devlet ödülü olan Dostluk Nişanı’nın geri alınmasını istemişti.
Moskova İçişleri Bakanlığı Ana İdaresine bağlı Ana Soruşturma İdaresi, RVK yatırımlarındaki fonların zimmete geçirilmesine ilişkin ceza davasını Mart 2018’de eski RVK Yatırım Departmanı Direktörü Yan Ryazantsev ve kimliği belirsiz kişiler hakkında açmıştı.
Daha sonra Bright Capital fonunun kurucu ortağı Mihail Çuçkeviç de soruşturmaya dahil edildi.
Mart 2024’te Moskova’daki Tverskoy Bölge Mahkemesi, Ryazantsev ve Çuçkeviç’i büyük çaplı dolandırıcılıktan suçlu bularak sırasıyla 6 yıl ve 5,5 yıl genel güvenlikli cezaevinde hapis cezasına çarptırdı.
Bu yılın ağustos ayında Çuçkeviç ağır hastalığı nedeniyle cezasının kalan kısmını çekmekten muaf tutulurken, Ryazantsev ise cezaevinde kalmaya devam ediyor.
Mihail Abızov’un ceza davası ise ayrı bir dosyaya ayrıldı ve kendisine 11 Eylül 2025 tarihinde Rusya Ceza Kanunu’nun 159. maddesinin 4. fıkrası uyarınca büyük çaplı dolandırıcılık suçlaması yöneltildi.
Suçlama, 2016 yılında o dönemki Rusya Merkez Bankası kuruna göre 353,8 milyon rubleye karşılık gelen 5 milyon doların zimmete geçirilmesini kapsıyor.
Soruşturma makamlarına göre, RVK yönetim kurulu üyesi Yan Ryazantsev ve Mihail Çuçkeviç, şirketin yönetim kurulunu güneş enerjisi alanında teknolojiler geliştiren Amerikan Alion Energy Inc. şirketinin projelerine bütçe fonlarından yatırım yapmaya ikna etti.
İddianameye göre zarar eden ve iflasın eşiğinde olan şirkete paranın ulaşmasının ardından, fonlar başka kuruluşların hesaplarına aktarıldı, nakde çevrildi ve çalındı.
Soruşturma makamları, bu suçun organizatörünün Bright Capital Ltd. fonunun lehdarı olan Mihail Abızov olduğunu değerlendiriyor.
Eylül 2025’te yüksek güvenlikli cezaevinde cezasını çekmekte olan Abızov, Matrosskaya Tişina tutukevinin özel bloğuna nakledildi.
Bu nakilden kısa bir süre sonra Moskova’daki Tverskoy Bölge Mahkemesi, Abızov hakkında iki ay süreli tutuklama tedbiri kararı verdi.
Duruşmada suçlamaları “kesinlikle asılsız” olarak nitelendiren eski bakan, yatırımlara katılmasının RVK fonlarının zimmete geçirilmesiyle bağlantılı olduğunu göstermediğini savundu.
Abızov, dava dosyasında daha önce Ryazantsev ve Çuçkeviç’in mahkum edildiği suçlarla kendisinin bağlantısını kanıtlayan hiçbir delil yer almadığını belirtti.
Suçlamanın, başka yatırımcıların da para yatırdığı Alion Energy şirketine yaptığı yatırımlara dayandırıldığını öne süren eski bakan, durumu şu sözlerle açıkladı: “Oradaki çıkarlarımı, yatırımları gerçekleştiren ve bir devlet memuru olarak beyan ettiğim şirketler temsil ediyordu.”
Abızov ayrıca yatırımların beklenen getiriyi sağlamaması ve bir kısmının likit olmayan varlık olarak silinmesi nedeniyle RVK ile birlikte kendisinin de mağdur sıfatıyla kabul edilmesini talep etti.
Minsk’te dünyaya gelen Mihail Abızov, fizik ve matematik olimpiyatlarında kazandığı başarının ardından Moskova Devlet Üniversitesi (MGU) bünyesindeki 18 numaralı fizik-matematik yatılı okulundan davet alarak Moskova’ya taşındı.
Orada MDM Bank’ın gelecekteki kurucuları Yevgeniy İşçenko ve Andrey Melniçenko ile birlikte eğitim gören Abızov, yatılı okuldan mezun olduktan sonra MGU Mekanik ve Matematik Fakültesine girdi ve birinci sınıfta ticari faaliyetlere başladı.
Abızov, 1990’lı yılların ortalarında gübre ve tahıl da dahil olmak üzere Batı Sibirya’nın en büyük işletmelerinin ürünlerinin ticaretini yapan Birleşik Rusya Yakıt ve Enerji Şirketini (ORTEK) kurdu.
1996 yılında Sibirgazservis, Novosibirskenergo ve o dönemde yüzde 51’i YUKOS’a ait olan Novosibirsknefteprodukt dahil olmak üzere birçok işletmenin hissedarı oldu.
İşletmenin operasyonel kontrolü etrafında yaşanan anlaşmazlığın ardından, YUKOS ile birleşen Sibneft, Abızov’un hissesini 70 milyon dolara satın aldı.
1998 yılında RAO UES Rossii şirketine geçerek yatırım ve iş projeleri departmanının başına geçen Abızov, bir yıl sonra o dönemde Anatoliy Çubays’ın başkanlığını yürüttüğü yönetim kurulunun başkan yardımcısı oldu.
Enerji sektöründe yatırım projeleriyle ilgilenen Abızov, zamanla kendi işini kurdu.
Abızov, 2006 yılından itibaren enerji ve tarım alanındaki varlıklarını yöneten Ru-Kom grubunun yönetim kurulu başkanlığını üstlendi.
Grubun bünyesinde Sibirya Enerji Şirketi (Sibeko), Elsib ve tarım holdingi Kopitaniya gibi kuruluşlar yer alıyordu.
Ayrıca 2007-2011 yıllarında Rusya’nın en büyük altyapı şirketlerinden biri olan Mostotrest’in yönetim kurulu başkanlığı görevini yürüttü.
2011 yılında dönemin Devlet Başkanı Dmitriy Medvedev’in teklifiyle, daha sonra “açık hükümet” adını alan “büyük hükümet” projesinin başına geçti.
Bakan olarak atandıktan sonra bu yapının faaliyetlerinin koordinasyonundan ve kamu kurumlarının uzman çevreleri ile sivil toplum kuruluşlarıyla etkileşiminden sorumlu olan Abızov, Mayıs 2018’de yeni hükümet kurulana kadar bu görevde kaldı.
2015 yılında yıllık 455,6 milyon ruble olarak beyan ettiği geliriyle Rusya’nın en yüksek kazançlı bakanları sıralamasında ilk sırada yer aldı.
2018 yılında Forbes dergisi eski yetkilinin servetini 600 milyon dolar olarak tahmin ederken, Abızov o dönem Rusya’nın en zengin 200 iş insanı listesinde 162. sırada yer aldı.
Aralık 2023’te Moskova’daki Preobrajenskiy Bölge Mahkemesi, Sibirya Enerji Şirketi (Sibeko) ve Bölgesel Elektrik Şebekeleri şirketinden 4 milyar rubleyi zimmetine geçirdiği gerekçesiyle Abızov’u 12 yıl yüksek güvenlikli cezaevinde hapis cezasına çarptırdı.
Soruşturma makamlarına göre bu suç, 2011-2014 yıllarında organize bir topluluğun üyeleri eliyle işlendi.
Mahkeme ayrıca Abızov’un devlet görevlerinde yer aldığı sırada ticari faaliyet yürüttüğünü de sabit gördü.
Bu mahkumiyet kararından önce, 2020 yılında Moskova’daki Gagarinskiy Bölge Mahkemesi, Başsavcılığın davasını kabul ederek Sibeko hisselerinin 2018 yılındaki satışından elde edilen gelir olan 32,5 milyar rublenin eski bakandan tahsil edilmesine hükmetmişti.
Rusya
Finlandiya, Rus sporculara kısa süreli çalışma vizesini yasaklamayı planlıyor

Finlandiya hükümeti, müsabakalara katılmak isteyen Rus sporculara yönelik 90 güne kadar geçerli kısa süreli çalışma vizelerinin verilmesini durdurmayı planlıyor. Hazırlanan kısıtlamaların mevcut vizeleri kapsamayacağı belirtiliyor.
Finlandiya, Rus sporcuların müsabakalara katılmak amacıyla ülkeye girişini yasaklamayı planlıyor.
Hükümet, bu adımı hayata geçirmek için sporcuların yararlanabildiği 90 güne kadar süreli kısa süreli çalışma vizelerinin verilmesini durdurmayı hedefliyor.
Yle’nin haberine göre hükümet bu yöndeki kararı 12 Kasım’da alabilir.
Hazırlanan düzenlemeye ilişkin bilgiyi Finlandiya Dışişleri Bakanı Elina Valtonen paylaştı.
Daha önce verilmiş vizeler ise iptal edilmeyecek.
Bu nedenle kısıtlamalar, bu hafta Kuzey Amerika Ulusal Buz Hokeyi Ligi (NHL) maçlarına katılmak üzere vize alan Rus buz hokeyi oyuncularını kapsamayacak.
Finlandiya bu yeni önlemleri, Spor Tahkim Mahkemesi’nin (CAS) 30 Ekim’de aldığı ve Uluslararası Buz Hokeyi Federasyonu’nu (IIHF) 2026/27 sezonundaki müsabakalara Rus milli takımlarını dahil etmekle yükümlü kılan kararının ardından hazırlıyor.
Norveç, İsveç, Letonya, Finlandiya, Danimarka ve Çekya buz hokeyi federasyonları Rus takımlarına karşı maç yapma niyetinde olmadıklarını duyurdu.
Almanya 2027 Dünya Şampiyonası’na ev sahipliği yapmaktan vazgeçebileceğini belirtirken, Kanada Başbakanı Mark Carney aralık ayı sonunda düzenlenecek Dünya Gençler Şampiyonası için Rus buz hokeyi oyuncularına vize verilmeyeceğini açıkladı.
Çekya Dışişleri Bakanı Petr Macinka, CNN Prima News yayınında Rus kadın buz hokeyi oyuncularını “erkeksi kadınlar” olarak nitelendirerek, bu sporcuların Ocak 2027’de Ostrava’da düzenlenecek 18 Yaş Altı Kadınlar Dünya Buz Hokeyi Şampiyonası’nda yer almayacağını ifade etti.
IIHF mahkeme kararını nasıl uygulayacağına henüz karar vermedi ve istişarelerini sürdürüyor.
İsveç Buz Hokeyi Federasyonu Başkanı ve IIHF Konsey Üyesi Anders Larsson, Rusya’nın Dünya Şampiyonası’na katılmaktan kendiliğinden vazgeçmesini umuyor.
Iltalehti gazetesinin aktardığına göre Larsson, “Elbette gelmemeleri arzu edilirdi” dedi.
Boykot tehditlerini değerlendiren Rusya Devlet Başkanlığı Sözcüsü Dmitriy Peskov, durumu bir çıkmaz olarak nitelendirdi.
Peskov, “Şimdilik kimse ne yapacağını bilmiyor. Sabırla çalışmaya devam etmemiz gerektiği açık” diye konuştu.
Rus buz hokeyi milli takımları 2022 yılından bu yana IIHF turnuvalarına katılamıyor.
Erkek milli takımı bu süre zarfında beş dünya şampiyonasını ve Kış Olimpiyat Oyunları’nı kaçırdı.
Rusya
ABD’ye Rus dizeli taşıyan son tanker doğu kıyısı açıklarından geri döndü

Rusya’dan ABD’ye dizel taşıyan son tanker, doğu kıyısına 400 deniz mili kala rotasından dönerek bölgeden uzaklaşmaya başladı. Primorsk’tan çıkan 40 bin ton yakıt yüklü Agioi Fanendes dahil dört gemilik sevkiyat; Kongre’nin soruşturma baskısı, limanlara yapılan uyarılar ve ambargo tartışmaları sonrasında rotalarını Brezilya ve Mısır’a çevirdi.
Rusya’dan ayrıldıktan sonra bir süre varış limanı olarak ABD’yi gösteren tek dizel tankeri, ABD’nin doğu kıyısına yaklaşık 400 deniz mili mesafede rotasından döndü.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in dizel anlaşması kapsamında Donald Trump’a gönderdiği diğer üç gemi daha önce rotalarını değiştirmişti.
Söz konusu gemilerden biri yükünü boşaltmak üzere Mısır’a yanaşırken, diğer iki gemi Brezilya’ya doğru seyrini sürdürüyor.
Bloomberg’ün aktardığı seyir verilerine göre 40 bin ton dizel taşıyan Agioi Fanendes adlı tanker, geri dönüşünün ardından ABD’nin doğu kıyısından uzaklaşmaya başladı ve pazartesiden bu yana zikzak çizerek yavaş bir şekilde ilerliyor.
Agioi Fanendes, Rusya’nın Baltık kıyısındaki Primorsk Limanı’ndan ABD’ye dizel ulaştırmak amacıyla ayrılan ilk tanker oldu.
Gemi, seferin başında varış limanı olarak New York’u bildirmiş, daha sonra bu sinyali “talimat bekleniyor” şeklinde değiştirmişti.
LSEG verilerine göre sevkiyatın, akaryakıt pahalılığı konusunun ana gündem maddeleri arasında yer aldığı Kongre ara seçimlerinden birkaç gün sonra, 7 Kasım’da limana varması bekleniyordu.
Trump, dizel fiyatlarını düşürmek amacıyla Rusya’dan enerji alımına uygulanan ambargoyu geçici olarak kaldırarak bu sevkiyatlar konusunda mutabakata varmıştı.
Öte yandan kongre üyeleri bu tartışmalı anlaşmaya dair soruşturma yürütme sözü verdi; bankalar ile limanlardan anlaşmayla bağlantılı tüm belgeleri muhafaza etmelerini talep etti.
New Jersey Valisi Mikie Sherrill de New York ve New Jersey Liman İdaresi ile petrol terminali işletmecilerini Rus yakıtını kabul etmemeleri konusunda uyararak dizel anlaşmasını yasa dışı olarak niteledi.
Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, kasım ayında Rusya’nın küresel pazarlara 2 milyon tondan fazla ürün sevk edeceğini taahhüt etmişti.
Agioi Fanendes tankerini işleten Eastern Mediterranean Maritime şirketi Bloomberg’e yaptığı açıklamada, “Tahliye limanı halen teyit edilmediği için gemi talimat beklemeyi sürdürüyor” bilgisini paylaştı.
Financial Times’ın haberine göre ABD için ayrılan dizeli taşıyan ve Batı yaptırımları kapsamında bulunan diğer iki gemi rotalarını geçen hafta değiştirdi.
MarineTraffic verilerine göre Sierra Leone bayrağı taşıyan Leruo tankeri o dönemde Brezilya’ya yöneldi ve halen bu ülkeye doğru ilerleyişine devam ediyor.
Rus tankeri Talisman ise Atlas Okyanusu’ndan Akdeniz’e geçerek Cezayir kıyılarına yanaştı ve yükün teyit edilmiş bir alıcısı ya da varış limanı bulunmadığı anlamına gelen “talimat bekleniyor” sinyali verdi.
Talisman daha sonra İskenderiye’deki Mısır’ın Ed-Dahile Limanı’nı hedef gösterdi ve 9 Kasım’da buraya yanaşarak seferini tamamladı.
MarineTraffic verilerine göre ABD’ye gönderilen dördüncü tanker ise Britanya Adaları’nın doğu kıyısında seyrediyor ve “Brezilya, talimat bekleniyor” sinyali veriyor.
Asya2 hafta önceMao gafı krize yol açtı: Mbappe özür diledi, Çin’de boykot başladı
Dünya Basını2 hafta önceGünah keçisi olarak Netanyahu
Amerika5 gün önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Dünya Basını2 hafta önceEmperyalizmin açmazları: Savaşlar, yalanlar ve çöken refah devleti
Ortadoğu2 hafta önceİsrail’de rekor katılımlı seçim: İki blok da 61 sandalyeye ulaşamıyor
Ortadoğu2 hafta önceABD ara seçim sonrası İran’a saldırı için Körfez’i uyardı
Asya1 hafta önceÇin Komünist Partisi’nden ‘demir şapkalı prenslere’ tasfiye uyarısı
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir









