Rusya’dan ABD’nin Gazze planına karşı BMGK’da hamle

Rusya, ABD’nin Gazze’de geçiş yönetimi kurulmasını öngören Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi karar tasarısına karşı kendi taslağını sundu. Moskova’nın teklifi, Washington’un önerdiği “Barış Kurulu”nu içermezken, ABD yönetimi bu adımı “nifak tohumları ekme girişimi” olarak nitelendirdi.

Rusya, Gazze’ye ilişkin kendi Birleşmiş Milletler (BM) karar taslağını sunarak, ABD’nin BM Güvenlik Konseyi’nden (BMGK) Donald Trump’ın Gazze barış planını destekleyecek bir tasarı geçirme girişimine meydan okudu.

Reuters‘ın ulaştığı taslak metin, Moskova’nın önerisinin Washington’un planına bir alternatif niteliği taşıdığını gösteriyor.

ABD, geçiş dönemi yönetim organı ile uluslararası istikrar gücüne iki yıllık yetki verilmesini öngören karar tasarısını geçen hafta Konsey’in 15 üyesine resmen iletmiş ve tasarıya bölgesel destek bulunduğunu açıklamıştı.

Ancak taslak üzerine yürütülen müzakerelerde Güvenlik Konseyi’ndeki bazı ülkeler, “Barış Kurulu”nun yapısı ve işleyişine dair daha fazla açıklama talep etti.

Söz konusu ülkeler, kurulda kimlerin yer alacağını ve kurulun nasıl çalışacağını sordu. Buna karşın son yayımlanan taslakta bu kurula ilişkin hükümler üzerinde kayda değer bir değişiklik yapılmadı.

Rusya’dan ‘dengeli ve ortak yaklaşım’ vurgusu

ABD ilgili ülkelerle müzakereleri sürdürürken, Rusya’nın BM Daimi Temsilciliği dün Gazze’ye ilişkin kendi karar taslağını sundu.

Rusya, Konsey üyelerine gönderdiği ve Reuters‘ın da gördüğü notta, “Karşı teklifimiz ABD tasarısından esinlenmiştir” ifadesini kullandı.

Notta, “Taslağımızın amacı, Güvenlik Konseyi’nin, çatışmaların sürdürülebilir biçimde sona erdirilmesine yönelik dengeli, kabul edilebilir ve ortak bir yaklaşım geliştirmesini sağlamaktır” denildi.

Reuters‘ın incelediği taslakta, BM Genel Sekreteri’nden Gazze için uluslararası bir istikrar gücü oluşturulmasına yönelik seçenekleri belirlemesi talep ediliyor.

Metinde, ABD’nin Gazze için geçiş dönemi yönetimi olarak önerdiği “Barış Kurulu”na ise yer verilmiyor.

ABD’den Rusya’ya ‘nifak tohumları ekme’ uyarısı

Rusya’nın yeni tasarıyı sunması üzerine BM nezdindeki ABD misyonu sözcüsü, tehdit niteliğindeki yazılı açıklamasında, “(ABD’nin) Karar tasarısına ilişkin mutabakatın aktif biçimde müzakere edildiği bir dönemde, nifak tohumları ekme girişimleri, Gazze’deki Filistinliler açısından ciddi, somut ve tamamen önlenebilir sonuçlar doğuracaktır” ifadelerini kullandı.

Öte yandan The Times of Israel‘e konuşan bir diplomat ve yetkililer, sürecin tıkanması durumunda ABD’nin müzakerelerden vazgeçip BM onayı olmaksızın gönüllü ülkelerden oluşan bir güçle tek taraflı hareket etmeyi tercih edebileceğini belirtti.

Masadaki üç olasılık

Başka bir diplomata göre, ABD’nin önünde üç olasılık bulunuyor: Anlamlı bazı değişiklik önerilerini kabul etmek, taslağı oylamaya sunarak Konsey’in daimi üyelerinden veto gelmeden en az dokuz “evet” oyu almaya çalışmak ya da BM dışında, Gazze’nin istikrara kavuşturulması için “gönüllü ülkeler koalisyonu” oluşturarak bu süreci üstlenmek ve finanse etmek.

Haberde, ABD’nin taslağı oylamaya sunması hâlinde Rusya veya Çin’in, ciddi değişiklikler yapılmadan metni veto edip etmeyeceğinin belirsizliğini koruduğu kaydedildi.

Aynı diplomat, Moskova ve Pekin’in, taslağın yarısından fazlasının metinden çıkarılmasını, yalnızca istikrar gücünün kalmasını ve bu gücün doğrudan Güvenlik Konseyi’ne rapor vermesini istediğini aktardı.

Rubio: İlerleme kaydediyoruz

Diğer taraftan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, çarşamba günü yaptığı açıklamada, Gazze’de Uluslararası İstikrar Gücü’nün (ISF) kurulma şansına ilişkin “iyimser” olduklarını ve yeni taslağı, birim oluşturulmak üzere BM Güvenlik Konseyi’nden geçirmek için çalıştıklarını belirtti.

G7 zirvesine katılmak üzere bulunduğu Kanada’da basın mensuplarına konuşan Rubio, “Karar tasarısının dili üzerinde iyi ilerleme kaydediyoruz ve umarım çok yakında bununla ilgili bir adım atılacak. Bu konuda ivme kaybetmek istemiyoruz” dedi.

ISF’nin bir “barışı zorlayıcı” güç olup olmayacağı sorusuna Rubio, “Savaşan bir güç olmamalı” yanıtını verdi.

Rubio, Gazze savaşını bitirmeye yönelik Trump’ın 20 maddelik planına atıfta bulunarak, “Üzerinde mutabık kalınan ve tüm tarafların kabul ettiği anlaşma, Hamas’ın silahsızlandırılmasını öngörüyor” diye konuştu.

Bununla birlikte, Gazze’ye gönderilmesi planlanan Uluslararası İstikrar Gücü’ne asker katkısı konusunda henüz hiçbir ülke resmen karar açıklamadı.

Ülkeler, bu gücün yalnızca Gazze sınırlarının güvenliğini sağlamak, insani yardımların dağıtımını denetlemek ve günlük güvenlik işlevlerini yerine getirmekle kalmayıp, aynı zamanda Hamas’ı silahsızlandırmak için çatışmaya girmekle de görevlendirilmesinden kaygı duyuyor.