Rusya’dan planlı ekonomiye dönüş sinyali

Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı Maksim Oreşkin, dijitalleşme ve otomasyon süreçleriyle birlikte planlı ekonominin en iyi formuyla yeniden canlandığını ifade etti. Ülkedeki ekonomik durumu oldukça zor olarak nitelendiren Oreşkin; kaynak ve iş gücü yetersizliği ile teknoloji kullanımındaki yavaşlığın iktisadi kalkınmayı engellediğine dikkat çekti.

Sovyetler Birliği’nin 70 yılı aşkın süre uyguladığı planlı ekonominin geri döndüğünü ifade eden Rusya Devlet Başkanı Ekonomi Danışmanı ve eski İktisadi Kalkınma Bakanı Maksim Oreşkin, dijitalleşmenin bu süreci tetiklediğini belirtti.

Oreşkin, yönetim süreçlerinin otomasyonu ve ekonomik ilişkilerin topyekûn dijitalleşmesinin, devlet planlama teşkilatı (Gosplan) ilkelerinin yeniden canlanmasının kanıtı olduğunu dile getirdi.

TASS tarafından aktarılan “Yeni Teknolojik Çağda Yükseköğretim” başlıklı açık uzman diyaloğu kapsamında konuşan Oreşkin, planlı ekonominin en iyi formuyla geri döndüğünü ve yeniden yapılanma sürecinde olduğunu kaydetti.

Oreşkin, dijitalleşmeyenlerin modern gerçekliğin onlarca yıl gerisinde kaldığını vurgulayarak, tüm verilerin dijital ortamda bulunduğunu, günümüzde kurumların ve işlemlerin otomatize edildiğini, bunun da artık doğayla değil insanlar arası etkileşimle ilgili olduğunu ifade etti.

Dijital taksi hizmetlerini bu duruma örnek gösteren Oreşkin, bu servislerin “planlı” fiyatlara geçtiğini söyledi.

Taksi sektöründe artık bir piyasa kalmadığını belirten Oreşkin, yolculuk yapması gereken kişiler ile işleme dair her şeyin otomatize edilebildiğini dile getirdi.

Oreşkin, “Artık sizi kimin götüreceğini seçemiyorsunuz, fiyatı seçemiyorsunuz. Planlı ekonomi sistemi sizin 428 rubleye gideceğinizi söylüyorsa, bu fiyata gidersiniz. Bu, o yolculuk için otomatik olarak belirlenmiş planlı bir fiyattır” dedi.

Rusya’daki mevcut ekonomik durumu “oldukça zor” olarak nitelendiren Oreşkin, bu durumun internet kısıtlamalarıyla bağlantılı olmadığını ifade etti.

Devlet Başkanı Yardımcısı, ekonomiyi etkileyen çok daha önemli unsurlar olduğunu belirtti. Gazeteci Pavel Zarubin’e konuşan Oreşkin, ekonomide kaynak ve kadro açığı bulunduğunu, bu durumun iktisadi kalkınmayı engellediğini kaydetti. Ayrıca yapısal değişikliklerin ve teknoloji kullanımının yavaş ilerlediğine dikkat çekti.

Gazetecinin internet kısıtlamalarının ekonomik büyümeyi etkilediğine dair görüşleri hatırlatması üzerine Oreşkin, ekonomik dinamiklerde görülen olumsuz rakamların bu faktörle ilişkili olmadığını söyledi. Ekonomiyi etkileyen diğer faktörlerin çok daha belirgin olduğunu vurguladı.

Geçtiğimiz hafta İktisadi Kalkınma Bakanı Maksim Reşetnikov da Rusya ekonomisindeki zorlu duruma işaret etmişti.

Reşetnikov, Rusya ekonomisindeki rezervlerin büyük ölçüde tükendiğini ifade ederek, özellikle vergi değişiklikleri nedeniyle iş dünyasının mevcut durumu derinden hissettiğini belirtti.

Bakan, temel görevin iş dünyasının bu koşullara uyum sağlamasına yardımcı olmak gerektiğini dile getirdi.

Kremlin tarafından Mart ayında yapılan açıklamada, internet kesintilerinin mevcut mevzuata uygun şekilde gerçekleştirildiği bildirilmişti.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, kısıtlamaların güvenlik ihtiyacıyla bağlantılı olduğunu belirtirken, bu durumun iş dünyasında yarattığı sorunların ek analiz konusu olduğunu ifade etmişti.

Kommersant gazetesine konuşan bir bilişim sektörü kaynağı, Mart ayındaki beş günlük kesintinin Moskova’daki iş dünyasına toplam maliyetinin 3 ila 5 milyar ruble olduğunu tahmin etmişti.

Rusya Merkez Bankası, 24 Nisan tarihinde yayınladığı raporda 2026 yılı GSYH büyüme öngörüsünü Şubat ayı tahminlerinde olduğu gibi yüzde 0,5-1,5 aralığında korudu. Banka, Rusya ekonomisinin 2027 ve 2028 yıllarındaki büyüme tahminlerini de yüzde 1,5-2,5 seviyesinde sabit tuttu.

Rusya Sanayici ve Girişimciler Birliği (RSPP) Başkanı Aleksandr Şohin, Nisan ayı başında yaptığı açıklamada, ekonomik büyümenin sıfıra inebileceği ve sabit sermaye yatırımlarının yüzde 1,5 oranında azalabileceği uyarısında bulunmuştu.

Şohin, hükümetin ve Merkez Bankası’nın bu eğilimleri gördüğünü ve buna izin vermeyeceğini de sözlerine ekledi. Şohin, yatırım sürecinin canlanması için GSYH büyüme oranının yüzde 2 seviyesinde olması gerektiğini vurguladı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 15 Nisan’da yaptığı açıklamada, yılın başındaki GSYH düşüşünün nedenleri arasında takvim ve hava koşullarını göstermişti.

Putin, Ocak ayında geçen yıla göre iki, Şubat ayında ise bir iş günü daha az olduğunu hatırlatarak, bu nesnel koşulların yanı sıra ülkedeki ticari ve yatırım faaliyetlerini belirleyen başka faktörlerin de bulunduğunu ifade etti.