Rusya’nın petrol gelirleri son iki yılın en düşük seviyesine geriledi

Rusya’nın petrol gelirleri, Ural petrolü fiyatlarındaki sert düşüş ve OPEC+ üretim kesintileri nedeniyle son iki yılın en düşük seviyesine indi. İhracat gelirlerindeki bu azalma, Rusya bütçesi üzerinde baskı yaratırken, uzmanlar bütçe açığının artabileceği ve rublenin değer kaybedebileceği uyarısında bulunuyor.

Rusya’nın petrol gelirleri son iki yılın en düşük seviyesine geriledi. Ural petrolü fiyatlarındaki sert düşüş ve OPEC+ anlaşması kapsamındaki üretim kesintileri, ülke ekonomisinin ihracat gelirlerini olumsuz etkiledi.

Bloomberg‘in, Argus verileri ve tanker taşımacılığı istatistiklerine dayanarak yaptığı hesaplamalara göre, 13 Nisan’da sona eren dört haftalık dönemde petrol şirketlerinin yurt dışına ham petrol satışından elde ettiği gelir, Temmuz 2023’ten bu yana en düşük seviyeye indi.

Ajansın hesaplamalarına göre, Rusya’nın ortalama petrol ihracatı günlük 3,13 milyon varile gerileyerek mart ortasına kıyasla yüzde 10 (günlük 320 bin varil) azaldı.

Yurt dışına varil ihracatından elde edilen ortalama gelir ise haftalık 1,29 milyar dolara düştü.

Petrol şirketlerinin geliri, bir ay öncesine göre yüzde 10, Nisan 2024’e göre ise üçte birden fazla (haftalık yaklaşık 700 milyon dolar) geriledi.

Bloomberg verilerine göre, petrol gelirlerindeki asıl düşüş nisan ayının ikinci haftasında yaşandı.

Bu dönemde, Rus petrol şirketlerinin ana markası olan Ural petrolünün varil fiyatı anlık olarak 50 doların altına kadar geriledi.

Rus petrolünün satış fiyatları tüm sevkiyat noktalarında keskin bir düşüş gösterdi: Baltık Denizi’nde varil başına 9,1 dolar, Karadeniz’de 9,4 dolar ve Pasifik Okyanusu limanlarında 9,7 dolar düştü.

Bu durum, petrol şirketlerinin haftalık gelirlerinde 220 milyon dolarlık kayba yol açarken, bütçe için de yeni sorunlar yaratıyor.

Rusya bütçesi, mart ayında petrol ve doğalgaz gelirlerinde geçen yılın aynı dönemine göre halihazırda yüzde 17’lik düşüş yaşamıştı.

Hazine için durumu zorlaştıran bir diğer etken ise güçlü ruble. Bloomberg‘e göre ruble, 2025 yılında dünyanın en hızlı değer kazanan para birimi oldu.

Arikapital Yönetim Şirketi Genel Müdürü Aleksey Tretyakov, mevcut kur ve petrol fiyatlarıyla bütçenin, planlanan 10,8 trilyon rublelik petrol ve doğalgaz gelirinin 3,1 trilyon ruble altında kalabileceğini tahmin ediyor.

Tretyakov’a göre, ham madde gelirlerindeki düşüşü telafi edebilecek petrol dışı gelirler de planlanandan yavaş artıyor ve yıl sonunda hedeflenen seviyenin 2 trilyon ruble altında kalabilir.

Tretyakov, bu durumun bütçede Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’nın (GSYİH) yüzde 3’üne denk gelen 6,5 trilyon rublelik açık anlamına geleceğini belirtiyor ve ekliyor: “Bu rakam, modern tarihin en kötü yılı olan 2020’deki 4,1 trilyon rublelik açıktan önemli ölçüde daha fazla olacak.”

Uzman, bu koşullar altında rublenin devalüasyonunun “kaçınılmaz” olduğunu düşünüyor ve dolar kurunun 110-120 rubleye kadar çıkabileceğini belirtiyor.

Renaissance Capital analistleri de benzer bir tahminde bulunuyor: Petrolün varili 50 dolar olursa, dolar kurunun 108 rubleye yükseleceğini öngörüyorlar.

Raiffeisenbank analistleri ise mevcut durumda Rus para biriminin jeopolitik normalleşme beklentileriyle desteklendiğini ancak rublenin aşırı değerlendiğini yazıyor.

Bankanın tahminine göre, dolar kuru yıl sonuna kadar 95 rubleye yükselecek.