Rutte: Trump NATO’dan hayal kırıklığına uğradı

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ABD’nin müttefiklerinin İran’a karşı savaşa katılmayı reddetmesinden dolayı Donald Trump’ın “açıkça hayal kırıklığına uğradığını” söyledi.

Washington’da ABD Başkanı ile yaptığı özel görüşmenin ardından CNN’e konuşan Rutte, Trump’ın İran savaşı nedeniyle askeri ittifaktan çekilme tehdidini gündeme getirip getirmediğini doğrudan söylemekten kaçındı, fakat görüşmeyi “iki iyi dost” arasında “çok samimi, çok açık” bir tartışma olarak nitelendirdi.

Trump ve Rutte arasındaki görüşme, ABD ve İran’ın Hürmüz Boğazının açılmasını da içeren iki haftalık ateşkes anlaşmasına varmasından bir gün bile geçmeden, hassas bir dönemde gerçekleşti.

Kırılgan anlaşma, Trump’ın İran’ın sivil altyapısını hedef alacağı tehdidinde bulunmasının ardından geldi.

Toplantı öncesinde Trump, 77 yıllık ittifaka yönelik eleştirilerini sertleştirmiş, ittifakı “kağıt kaplan” olarak nitelendirmiş ve NATO üye ülkelerinin, kapatılması küresel petrol fiyatlarının fırlamasına neden olan kritik su yolunun yeniden açılmasına yönelik askeri yardım çağrısını görmezden gelmesi üzerine ABD’nin ittifaktan ayrılmayı düşünebileceğini ima etmişti.

Rutte, CNN’e verdiği röportajda, “Son birkaç hafta içinde yaşananlar hakkında ne düşündüğünü bana açıkça söyledi,” dedi ve Trump’ın NATO’dan ayrılma isteğini dile getirip getirmediğine dair spesifik soruları yanıtlamayı reddetti.

Görüşmenin ardından Truth Social’da bir paylaşımda bulunan Trump şunları yazdı:

“İHTİYACIMIZ OLDUĞUNDA NATO YANIMIZDA DEĞİLDİ VE TEKRAR İHTİYACIMIZ OLDUĞUNDA DA YANIMIZDA OLMAYACAK. GRÖNLAND’I UNUTMAYIN, O BÜYÜK, KÖTÜ YÖNETİLEN BUZ PARÇASINI!!!”

Trump, bu hafta başlarında ittifakla ilgili son hayal kırıklıklarının, Grönland’ı ele geçirme isteğine karşı çıkmalarıyla “başladığını” söylemişti.

Çarşamba günü erken saatlerde, Beyaz Saray basın sekreteri Karoline Leavitt, Trump’ın NATO’dan ayrılmayı görüştüğünü doğruladı. Leavitt, “Bence bu, başkanın birkaç saat içinde Genel Sekreter Rutte ile görüşeceği bir konu,” dedi.

Toplantı öncesinde Cumhuriyetçi senatör Mitch McConnell, ittifakı destekleyen bir açıklama yayınlayarak şunları söyledi:

“11 Eylül saldırılarının ardından NATO müttefikleri, genç askerlerini Afganistan ve Irak’ta ABD’nin askerleriyle birlikte savaşmaya ve ölmeye gönderdi.”

Savunma harcamalarını denetleyen bir komitede yer alan McConnell, Trump’ı “açık ve tutarlı” olmaya çağırdı ve “bizi tehdit eden düşmanları caydırmak yerine, çıkarlarımızı paylaşan müttefiklere kin beslemeye daha fazla zaman harcama”nın Amerika’nın çıkarına olmadığını söyledi.

Trump yönetiminin, başkanın NATO’dan çekilmesini yasaklayan yasaya itiraz edip etmeyeceği belli değil. Yasa kabul edildiğinde, o dönemde Florida senatörü olan Trump’ın şu anki dışişleri bakanı Marco Rubio tarafından savunulmuştu.

Rubio, çarşamba sabahı Dışişleri Bakanlığında Rutte ile ayrı bir görüşme yaptı. Dışişleri Bakanlığı yaptığı açıklamada, Rubio ve Rutte’nin İran’la savaşı, Rusya-Ukrayna savaşını sona erdirmek için ABD’nin müzakere çabalarını ve “NATO müttefikleriyle koordinasyonun artırılması ve yük paylaşımını” görüştüklerini belirtti.

Trump, NATO müttefikleri İspanya ve Fransa’nın İran savaşında ABD’ye hava sahalarını veya ortak askeri tesislerini kullanmasını yasaklaması veya kısıtlaması nedeniyle de öfkelendi. 

Fakat bu ülkeler ve diğer ülkeler, çatışma sona erdiğinde Hürmüz Boğazı’nı açmak için uluslararası bir koalisyona yardım etmeyi kabul etti.