Avrupa
Seçimi kaybeden Vučić’e Novi Sad faciası için sorgu talebi

Sırbistan’da erken genel seçimleri Öğrenci Listesi hareketinin kazanmasının ardından, 16 kişinin öldüğü Novi Sad tren garı faciası ve demiryolu projesindeki olası yolsuzluk soruşturması kapsamında eski Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić’in sorgulanması istendi.
Sırbistan’da Öğrenci Listesi hareketinin genel seçimleri kazanmasının ardından, eski Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić’in Novi Sad tren garındaki sundurma çökmesiyle ilgili sorgulanması yönünde talepler yükseldi.
Vučić’in istifası sonrasında Cumhurbaşkanı Vekili olarak görev yapan ve onun kurduğu Sırp İlerleme Partisi’nin (SNS) başkanlık divanı üyesi olan Ana Brnabić, bu çağrıları “cadı avı” diye niteledi.
Brnabić, asıl hedefin eski cumhurbaşkanını siyaset sahnesinden silmek olduğunu savundu. Bu çıkıştan kısa süre sonra Vučić de SNS meclis grubunun adını geçici olarak “Teröre Karşı Sırbistan” şeklinde değiştireceklerini duyurdu.
Tartışmayı ateşleyen yazı, seçimlerden üç gün bile geçmeden, 28 Ekim sabahı Forbes Serbia’da yayımlandı.
İvan Radak imzalı ve “Reddedilemeyecek teklif: Savcılar sundurma çökmesiyle ilgili neden Vučić’i sorgulamalı” başlıklı makalede, eski cumhurbaşkanının hem çökme soruşturmasında hem de Macaristan yönündeki demiryolu hattının modernizasyonunda olası yolsuzluk incelemesinde ifade vermesi gerektiği savunuluyor.
Dergi bu iddiasını yayımlanmış belgelere, basındaki haberlere ve soruşturma komisyonunun bulgularına dayandırıyor.
Forbes Serbia’nın değerlendirmesine göre bu veriler, Vučić’in projenin gidişatından haberdar olduğuna ve kabine üyelerinin de bilgilendirildiğine işaret ediyor.
Soruşturma komisyonu üyeleri Vesna Rakić-Vodinelić ile Jovan Rajić de eski cumhurbaşkanının özellikle organize suçlarla mücadele savcılığının yürüttüğü soruşturma kapsamında sorgulanması gerektiği görüşünde.
Brnabić ve Vučić’ten “devrimci terör” suçlaması geldi
Forbes Serbia’daki yazıyı X hesabından yorumlayan Ana Brnabić, muhalifleri sert sözlerle hedef aldı.
Brnabić paylaşımında, “Devrimci terör vaat ettiler ve devrimci terör görüyoruz. Seçim kampanyası sırasında Aleksandar Vučić’in konuşmasına izin vermediler. Seçim yasakları döneminde ise ülke yasalarına uyduğumuz için ne onun ne de içimizden birinin cevap veremeyeceğini bilerek kendisine saldırdılar, onun ve ailesinin hakkında yalanlar yaydılar. Şimdi, seçim zaferlerinden 72 saat bile geçmeden, Aleksandar Vučić’i tutuklatmak amacıyla ‘cadı avı’ başlattılar” ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Vekili, eski cumhurbaşkanının sorgulanması için öne sürülen gerekçeleri de sorguladı.
“Bir düşünün; ülkenin cumhurbaşkanı en büyük ulusal projelerden birinin yürütülmesi hakkında bilgilendirilmiş ve onlara göre bu durum, Novi Sad’daki sundurma çökmesiyle bağlantılı olarak onu şüpheli yapıp sorguya çağırmak için yeterli bir gerekçe oluşturuyor?!” diye yazdı.
Projeyi denetleyen ve ek kontroller yapmadan onaylayan uzman komisyonu üyelerinin sorumluluğunun neden gündeme gelmediğini soran Brnabić, 2004 yılında Fransa’daki Charles de Gaulle Havalimanı’nda terminal çatısının bir kısmının çökmesini örnek gösterdi.
Dört kişinin öldüğü o faciadan sonra Fransız savcıların Cumhurbaşkanı Jacques Chirac’ı baş şüpheli sıfatıyla sorgulayıp sorgulamayacağını sordu. Brnabić, “Burada amaç adaleti sağlamak değil, Aleksandar Vučić’i susturmak ve ortadan kaldırmaktır” dedi.
Vučić ise Brnabić’in açıklamasından hemen sonra partisinin meclis grubundaki isim değişikliğini ilan etti ve bu kararı ülkede yaşanan “devrimci teröre” bağladı.
Eski cumhurbaşkanı; Informer televizyonuna yapılan baskının ardından medyanın baskı altına alındığını, Kutsal Cuma günündeki dini törenlerin engellendiğini ve Novi Sad’daki lisenin müdürü Radivoje Stojković’in gözaltına alındığını belirterek muhaliflerini şiddet uygulamakla suçladı.
Şiddet olarak nitelediği bu olaylar sürdükçe meclis grubunun “Teröre Karşı Sırbistan” adını koruyacağını söyledi.
Euronews’ün aktardığına göre Vučić, “Her halükarda güçlü, ateşli ama adil, sorumlu ve ciddi bir muhalefet olacağız. Onların yaptığı gibi mecliste kadınları döveceksek, onlara maytap ve sis bombası atacaksak, bunu asla yapmayacağız” diye konuştu.
Novi Sad faciasından erken seçime uzanan kriz
Sırbistan’da siyasi dengeleri değiştiren süreç, 1 Kasım 2024 sabahı Novi Sad tren garında binanın bir bölümünün çökmesiyle başladı.
Blic gazetesinin verilerine göre çöken yapı 60 yılı aşkın geçmişe sahipti.
İlk aşamada 15 kişinin hayatını kaybettiği açıklanmıştı. Ancak yaralılardan 2006 doğumlu bir hastanın daha sonra Sırbistan Askeri Tıp Akademisi’nde yaşamını yitirmesiyle can kaybı 16’ya yükseldi.
Facianın ardından başlayan hükümet karşıtı kitlesel protestolar 2025 baharında da sürdü ve 15 Mart’ta Belgrad’ın merkezinde toplanan göstericiler, Cumhurbaşkanı Vučić’e yönelik taleplerini “Onun işi bitti!” yazılı pankartlarla dile getirdi.
Ülke genelindeki bu gösterilerin sonucunda muhalif sivil hareket Öğrenci Listesi doğdu.
Uzun süreli kitlesel eylemlerin tetiklediği siyasi kriz, eylül ayında Vučić’in parlamentoyu feshedip istifa etmesiyle erken seçime taşındı.
Seçime “sıradan bir vatandaş olarak” katılmak için görevini bıraktığını söyleyen Vučić, aynı ay iktidardaki Sırp İlerleme Partisi’nin resmi başbakan adayı gösterildi.
25 Ekim’de yapılan erken genel seçimlerde, Seçim Komisyonu’nun 8 bin 155 sandıktan çıkan sonuçlara göre Öğrenci Listesi yüzde 52,73 oy alırken, Vučić’in Birleşik Sırbistan koalisyonu yüzde 39,15’te kaldı.
Kesin sonuçlar açıklanmadan yenilgiyi kabul eden Vučić, “Bu seçimleri kaybettiğimiz ortada. Öğrenci Listesi kazandı” dedi. Rakiplerinin başarısını Avrupa ülkelerinin ve Amerikan “derin devletinin” desteğine bağlayan eski cumhurbaşkanı, siyasi mücadeleyi sürdüreceğine söz verdi.
Ayrıca, kazanan hareketin temsilcileri tam tersini söylese de yeni yönetimin Mart veya Nisan 2027’ye kadar Rusya’ya yaptırım uygulayacağını ileri sürdü.
Avrupa
Letonya hükümetinden ülkeyi “Rus kültüründen arındırma” planı

Letonya’da Andris Kulbergs liderliğindeki yeni hükümet, kamusal alanda Rusça kullanımını kısıtlamak amacıyla yasal zemin hazırlayacak bir bildirge yayımlamayı planlıyor. Program kapsamında yalnızca Letonca yayın yapan medya kuruluşlarının desteklenmesi ve Devlet Dili Merkezinin bağımsız bir yapıya kavuşturulması öngörülüyor.
Letonya’da yeni kurulan hükümet, kamusal alanda Rusça kullanımını sınırlandırmaya yönelik yasal zemin oluşturmak için “Rus etkisinden arındırma” bildirgesi kabul etmeye hazırlanıyor.
LETA haber ajansının aktardığına göre bu madde, Başbakan Andris Kulbergs liderliğindeki kabinenin çalışma programında yer alıyor.
Bildirgeye dair düzenleme, 15. dönem Letonya Parlamentosu (Saeima) görev süresi boyunca uygulanacak hükümet eylem planına dahil edildi.
Hükümet programında bu belgenin hedefi şu sözlerle tanımlanıyor: “Akademisyenlerin, tarihçilerin ve toplum dilbilimcilerin tavsiyelerini güvence altına almak ve tek resmi dil olan Letoncanın güçlendirilmesi için hukuki zemin oluşturmak.”
BB.lv haber sitesine göre kabine, ülkedeki dil politikasını da gözden geçirmeyi planlıyor.
Yetkililer kamusal alanda, bilgi ve iletişim mecralarında ve iş yerlerinde Letonca kullanımına öncelik verecek.
Programın dil, medya ve kültür bölümünde Rusçaya hangi kısıtlamaların getirileceği ve bunların yasalara nasıl işleneceği açıklanmıyor.
Düzenlemenin hangi alanları kapsayacağı, halkı ve iş dünyasını nasıl etkileyeceği ya da hangi yasal değişikliklerin gerekeceği de belirsizliğini koruyor.
Haber portalı Delfi, mevcut durumu “Şu aşamada Rusça kullanımına yönelik yürürlüğe girmiş yeni yasaklardan değil, hükümetin siyasi niyetinden söz ediliyor” ifadeleriyle değerlendiriyor.
Devlet Dili Merkezi bağımsız bir kuruma dönüşecek
Hükümet ayrıca Devlet Dili Merkezini bağımsız bir kurum haline getirmeyi planlıyor.
Yetkililer merkezin yetkilerini genişletmeyi ve tarafsızlığını güçlendirmeyi vadediyor.
Değişiklikler medya politikasını da kapsıyor.
Programa göre devlet; ulusal, bölgesel ve diasporaya yönelik yayın yapan ve içeriklerini yalnızca Letonca üreten medya kuruluşlarını destekleyecek.
Bu adımın “nitelikli, analitik ve çeşitli içeriklerin ortaya çıkmasını teşvik etmesi” öngörülüyor.
Yeni ilkenin mevcut medya destek programlarını nasıl etkileyeceği ve finansman düzeninin değişip değişmeyeceği belgede yer almıyor.
Kabine, kamu yayın kuruluşlarına siyasi tarafsızlık ve fikir çeşitliliği sağlamanın yanı sıra ulusal güvenlik ihtiyaçlarını gözeterek kriz anlarında kesintisiz yayın yapma görevi yüklüyor.
Kültür çalışanlarının maaşları kamu ortalamasına yaklaştırılacak
Kültür alanında hükümet, sektör çalışanlarının maaşlarını kademeli olarak komşu Baltık ülkeleri seviyesine yaklaştırmayı ve kamu sektörü ortalamasına çıkarmayı hedefliyor.
Bu artış için henüz kesin bir takvim açıklanmadı.
Kabine ayrıca Şarkı ve Dans Festivali ile kutsal mirasın korunması programını destekleyeceğini duyurdu ve bu alandaki sorumluluğu devlet ile yerel yönetimler arasında paylaştırdı.
Kültürün bir ulusal güvenlik unsuru olarak “Letonya 2050” stratejisine ve 2028-2034 Ulusal Kalkınma Planı’na dahil edilmesi planlanıyor.
Saeima, yeni bakanlar kurulunu 17 Kasım’da 34 ret oyuna karşılık 57 milletvekilinin oyuyla onayladı.
Koalisyonu Birleşik Liste ve Ulusal İttifak partileri kurarken, kabinede birkaç bağımsız isim de görev aldı.
Bu kabine, Andris Kulbergs’in başbakanlığındaki ikinci hükümet olma özelliği taşıyor.
Kulbergs, Mayıs 2026’dan bu yana dört partili önceki koalisyon hükümetine liderlik ediyordu.
Avrupa
AB, Ukrayna’nın 2027’de 20 milyona kadar İHA edinmesine destek olacak

AB Savunma ve Uzaydan Sorumlu Komiseri Andrius Kubilius, Ukrayna’nın 2027 yılında 20 milyona kadar İHA almasına destek vermeyi planladıklarını açıkladı. Mevcut kredilerden İHA ve mühimmat için 14,4 milyar euro ayrılırken, 45 milyar euroluk yeni bir ek yardım mekanizması daha hazırlanıyor.
Avrupa Birliği (AB), Ukrayna’nın 2027 yılında 20 milyona kadar insansız hava aracı (İHA) edinmesine yardımcı olmayı planlıyor.
AB Savunma ve Uzaydan Sorumlu Komiseri Andrius Kubilius, gazetecilere yaptığı açıklamada Ukrayna’nın silah ihtiyacının parasal değer açısından giderek İHA’lara kaydığını söyledi.
Kubilius, “2026 yılı başında bu oran yüzde 31’di, 2027 yılında ise yüzde 62 olacak” dedi.
AB bahar aylarında 2026-2027 dönemi için Ukrayna’ya 90 milyar euroluk kredi onaylamıştı.
Bu kaynağın 60 milyar eurosu askeri ihtiyaçlara ve Ukrayna savunma sanayisinin desteklenmesine, kalan 30 milyar eurosu ise makrofinansal yardıma ve bütçe açığının kapatılmasına ayrılıyor.
Kubilius, Ukrayna’nın savunması için sağlanan 60 milyar euroluk mevcut AB kredisinin “oyunun kurallarını değiştiren bir unsur” olduğunu vurguladı.
Bu kapsamda 2027 yılında İHA ve mühimmat alımı için 14,4 milyar euro planlandı.
Destekte herhangi bir kesinti yaşanmaması için bu takvime göre ödemelerin ocak ayında başlaması gerekiyor.
Kubilius, Ukrayna Koordineli Destek Aracı (ICSUA) adı verilen yeni bir destek mekanizması hazırlandığını da duyurdu.
Öneriye göre yardım paketine 45 milyar euro daha eklenecek ve bu tutarın 25 milyar eurosu 2027 yılında doğrudan Ukrayna ordusunun ihtiyaçlarına yönlendirilecek.
Avrupa
Avrupa 2025’te 32 milyon ton çöp ihraç etti, en büyük alıcı Türkiye oldu

AB’nin Mayıs 2027’de OECD dışı ülkelere uygulayacağı atık ihracatı yasağı öncesinde Hindistan ve Mısır muafiyet için lobi yapıyor. İhracat pazarlarını korumak isteyen geri dönüşümcülerle hurdayı içeride tutmayı hedefleyen çelik üreticileri arasındaki anlaşmazlık Brüksel’i zorluyor.
Avrupa’da hurda metal ticareti geri dönüşümcülerle sanayicileri karşı karşıya getirirken, Hindistan ve Mısır Avrupa’dan tonlarca hurda alıp eriterek yeniden kullanmaya devam etmek için lobi faaliyetleri yürütüyor.
Bir zamanlar çöp gözüyle bakılan geri dönüştürülmüş çelik ve alüminyum, sanayinin otomobilden inşaata kadar her alanda daha temiz üretim yolları aramasıyla giderek daha değerli hale geliyor.
Avrupa Birliği’nin (AB) 2024 yılında çıkardığı bir yasa ise atık ihracatını kısıtlayarak geri dönüştürülmüş metali birlik içinde tutmayı ve ithal hammaddelere bağımlılığı azaltmayı amaçlıyordu.
Mayıs 2027’den itibaren AB’nin çoğu zengin ekonomilerden oluşan Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) dışındaki ülkelere atık ihraç etmesi yasaklanacak.
Belirli çevre standartlarını karşıladığını kanıtlayan ülkeler bu yasaktan muaf tutulabilecek ve Avrupa hurda metalinin iki büyük alıcısı olan Hindistan ile Mısır tam da bunu başarmaya çalışıyor.
Brüksel’in onaylanan ülkelerin ilk listesini bu ay yayımlaması bekleniyordu ancak karar 2026 sonuna ertelendi.
Listeye giremeyen ülkeler daha sonra yeniden başvurabilecek.
Bu anlaşmazlık Avrupa sanayisini ikiye bölerken, ihracat pazarlarına bağımlı geri dönüşümcüler yeşil dönüşüm için hurdaya ihtiyaç duyan çelik üreticileriyle çatışıyor.
Geri dönüşümcüler iç talebin yetersiz olduğunu savunuyor
Geri dönüşümcüler ihracatın Avrupa’nın her zaman eritemediği malzemeler için önemli bir çıkış kapısı olduğunu savunuyor ve yabancı alıcılara kapıyı kapatmanın içeride otomatik olarak talep yaratmayacağını söylüyor.
Sektör grupları Federrec ve Recycling Europe yetkilisi Emmanuel Katrakis, “Sınırları kapatarak talep yaratamazsınız” dedi.
Katrakis geri dönüştürülmüş çelik ve alüminyumun halihazırda yaklaşık yüzde 80’inin Avrupa’da kaldığını, yalnızca beşte birinin ihraç edildiğini belirtti.
Asıl sorunun inşaat ve otomotiv gibi büyük Avrupalı müşterilerin “iyi durumda olmaması” olduğunu savunan Katrakis, Hindistan’ın ise hızla geliştiğini ve hammaddeye aç olduğunu vurguladı.
Çelik üreticileri çevre standartlarına ve hammadde kıtlığına dikkat çekiyor
Avrupalı çelik üreticileri ise bu görüşe katılmıyor ve birliğin yeşil sanayi için değerli olan bu kaynağı denizaşırı ülkelere göndermeden önce iki kez düşünmesi gerektiğini savunuyor.
Sektör kuruluşu Eurofer, AFP’ye yaptığı açıklamada hem Hindistan’ın hem de Mısır’ın AB’nin beklediği çevre standartlarının hala gerisinde kaldığını söyledi.
Kuruluş, Mısır’ın “hurda depolama, ayrıştırma, kalite veya hava emisyonları” üzerinde “yeterli denetim” gösteremediğini belirtti.
Eurofer, Hindistan’da ise AB değerlendirmelerinin “ağır metal emisyonlarının denetiminde ve atık su arıtmada eksiklikler” tespit ettiğine işaret etti.
Çelik üreticileri hurda metalin artık yalnızca atık olmadığını da vurguluyor.
Fransız ArcelorMittal şirketi AFP’ye geri dönüştürülmüş metallerin Avrupa’nın harcayamayacağı “stratejik bir kaynağa” dönüştüğünü söyledi.
Şirket, “Avrupalı çelik üreticileri şimdiden arzın daraldığını görüyor” dedi ve sektör düşük karbonlu üretime geçtikçe talebin hızla artacağı uyarısında bulundu.
Brüksel iki rakip taraf arasında uzlaşı arıyor
Sözde “yeşil çelik” hamlesi, AB’nin sanayi tabanını yeniden inşa ederken emisyonları azaltma hedeflerinin merkezinde yer alıyor.
Avrupalı üreticiler bu süreçte yabancı rakiplerinin çoğundan çok daha yüksek enerji maliyetleriyle mücadele ediyor.
Brüksel şimdilik ihracat pazarlarını açık tutmak isteyen geri dönüşümcüler ile daha fazla hurda metalin Avrupa’da kalmasını isteyen üreticiler arasında sıkışmış durumda.
Bir Avrupa Komisyonu kaynağı, “Bu karşıt görüşler arasında köprü kurmaya çalışıyoruz ve bu hiç kolay değil” dedi.
Aynı kaynak sözlerini şöyle sürdürdü: “Geri dönüşümcüleri atık ihracatından para kazanan kötü adamlar olarak görmek kolay olurdu ama mesele bundan daha karmaşık. Onların da geçerli argümanları var.”
AB 2025 yılında 32 milyon ton atık ihraç ederken ana varış noktası Türkiye oldu ve ihracatın yaklaşık yüzde 40’ı OECD dışındaki ülkelere yapıldı.
Amerika2 hafta önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Asya2 hafta önceRusya’nın ‘Doğu’ya yönelişi’ hız kazanıyor: Putin, Çin sınırında yeni demiryolu hattını onayladı
Dünya Basını2 hafta önceŞam’da bir okul: Modern Suriye tarihi silinirken
Dünya Basını2 hafta önceSırp Profesör Simić: Sandıktan çıkan irade Batı blokuna yöneliş değil
Görüş1 hafta önceEl koy, sil, inkâr et: İsrail’in kendi kayıtlarıyla savaşı, Mavi Marmara’dan Gazze’ye – 2
Ortadoğu2 hafta önceHaredi müttefiklerinden Netanyahu’ya destek gelmedi
Dünya Basını2 hafta önceSiyaset bilimci Rossi: ABD ara seçimleri lobi siyasetine açık bir itirazdır
Ortadoğu2 hafta önceİsrail basını ABD ara seçimlerini nasıl değerlendirdi?











