Shell Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu’ndaki Rosneft ortaklığını sonlandırıyor

İngiliz-Hollandalı enerji devi Shell, Rusya’nın petrol şirketi Rosneft ile Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu’ndaki ortaklığını bitirme kararı aldı. Şirket, konsorsiyumdaki payını korumayı hedeflerken, yaptırım altındaki Rus ortağıyla olan bağlarını kopararak varlıklarını yeniden yapılandırıyor.

İngiliz-Hollandalı petrol ve doğalgaz devi Shell, Rusya’nın petrol şirketi Rosneft ile olan ortaklığını sonlandırmak için harekete geçti.

Bloomberg haber kuruluşuna konuşan konuya aşina kaynaklar, şirketin Kazakistan’dan uzanan Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu’ndaki hisselerini elinde tutmak istediğini, ancak bu mülkiyeti yaptırım listesindeki Rosneft ile ortaklaşa sürdürmeyeceğini belirtti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, hafta başında imzaladığı kararname ile iki petrol şirketinin ortak girişimleri üzerinden işlem yapmasına izin verdi. Kremlin, Putin’in bu izni neden şimdi verdiğine dair herhangi bir açıklama yapmadı.

Shell konsorsiyumdaki varlığını sürdürecek

Şirketin internet sitesinde yer alan verilere göre Shell, Hazar Boru Hattında toplam yüzde 7,4 oranında hisseye sahip.

Bu payın yüzde 3,75’i Rosneft ile kurulan ortak girişim üzerinden, yüzde 1,75’i doğrudan katılım yoluyla ve yüzde 2’si ise bağlı ortaklığı BG Overseas Holding aracılığıyla kontrol ediliyor.

Kaynakların aktardığı bilgilere göre Shell, Hazar Boru Hattı projesinden tamamen çekilmeyi planlamıyor.

Konsorsiyumun hissedarları arasında Rosneft’in yanı sıra, ABD’nin bloke edici yaptırımlarına maruz kalan bir diğer Rus şirketi Lukoil de bulunuyor.

Ukrayna İHA’larının hedefindeki boru hattı

Hazar Boru Hattı boru hattı, Kazakistan’ın petrolünü Rusya toprakları üzerinden Karadeniz kıyısına taşıyor.

Projenin altyapısı, son aylarda Ukrayna ordusuna ait insansız hava araçlarının (İHA) saldırılarına hedef oldu.

Saldırılar nedeniyle petrol yükleme işlemlerinde geçici duraklamalar yaşandı ve sevkiyat hacmi düştü.

Gerçekleşen son saldırının ardından, işletmenin işleyişi için kritik öneme sahip üç iskeleden biri kapatıldı.

Kazakistan Dışişleri Bakanlığı, yaşanan olaylarla ilgili olarak diplomatik kanallar üzerinden Ukraynalı yetkililerle temas kurduğunu açıkladı.

Ülke yetkilileri, ihracatı baltaladığı gerekçesiyle saldırıları kınadı.

Rusya pazarından kademeli çıkış

Shell, bu hamleyle Rusya’daki son büyük projelerinden birindeki yapısını değiştiriyor.

Kommersant gazetesinin haberine göre, Batı Sibirya’daki yataklarda üretim yapan Salym Petroleum Development (SPD) şirketindeki yüzde 50’lik hisse, daha önce Putin’e yakınlığıyla bilinen milyarder iş insanı Gennadiy Timçenko’ya devredildi.

Shell’in SPD’deki payı 2023 yılında Timçenko’nun kontrolüne geçti.

Rusya makamları, Haziran 2022’de Sahalin-2 projesi için yeni bir Rus işletmeci kurulmasına karar verdi ve önceki işletmecinin tüm hak ve yükümlülüklerini bu yeni yapıya devretti. Shell, bu süreçte projeden ayrıldı.

Şirketin yüzde 27,5 oranındaki hissesi, 94,8 milyar ruble karşılığında Gazprom’un bir iştiraki olan Sahalin Projesi adlı şirkete geçti.

Milyar dolarlık mali kayıp

Shell, 2022 yılının ilk çeyreğine ait finansal raporunda, Rusya’daki varlıklarından çekilmenin maliyetini 3,9 milyar dolar olarak açıkladı. Şirket, toplam kayıpların 5 milyar dolara ulaşabileceğini belirtti.

En büyük mali kayıp, 1,6 milyar dolarlık zarar ile Sahalin-2 projesindeki payın kaybedilmesiyle oluştu. Ayrıca iptal edilen Kuzey Akım-2 projesine sağlanan kredi nedeniyle 1,13 milyar dolarlık bir gider daha bilançoya yansıdı.