Diplomasi
Starmer: Çin ile buz devri sona erdi

Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, ülkesinin Çin ile olan “buz devri” ilişkilerini yumuşatma sözü verdi.
Bu sabah Pekin’e inen Starmer, “beğen ya da beğenme, Çin dünyanın en büyük ekonomik aktörlerinden biri“ dedi ve ülkenin Birleşik Krallık için önemli olduğunu kaydetti.
Resmi sözcüsü, Starmer’ın Çin’in oluşturduğu tehdit konusunda “net görüşlü” olduğunu, ama Birleşik Krallık’ın “kafasını kuma gömmek” gibi bir lüksü olmadığını söyledi.
Theresa May’in 2018’de Pekin’i ziyaretinden bu yana Alman liderlerin dört kez, Cumhurbaşkanı Macron’un ise üç kez ziyaret ettiğini söyleyen Starmer, üç günlük gezisi sırasında Devlet Başkanı Xi Jinping ve Başbakan Li Qiang ile görüşecek.
MI5’ın Pekin’in Birleşik Krallık’a karşı endüstriyel ölçekte siber casusluk faaliyetlerine başladığı konusunda uyarıda bulunması nedeniyle bu ziyaret ülkede hayli tartışmalı bir konu.
Starmer, “Yıllardır Çin’e yaklaşımımız tutarsızlıklarla dolu, bir sıcak bir soğuk, Altın Çağ’dan Buz Devri’ne kadar. Ama hoşumuza gitsin ya da gitmesin, Çin Birleşik Krallık için önemli,” dedi.
Starmer şunları söyledi:
“Dünyanın en büyük ekonomik aktörlerinden biri olarak, onlarla stratejik ve tutarlı bir ilişki kurmak ulusal çıkarlarımız açısından büyük önem taşıyor. Bu, onların yarattığı zorluklara göz yummak anlamına gelmez, aksine anlaşamadıkları konularda bile diyalog kurmak anlamına gelir. Müttefiklerimiz böyle yapıyor ve ben de böyle yapacağım. Halkın ihtiyaçlarını karşılamak, onların cebine daha fazla para koymak ve yurtdışında pragmatik ve tutarlı bir işbirliği yoluyla onların güvenliğini sağlamak.”
Starmer, geçen ay Londra’da düzenlenen Lady Mayor resmi yemeğinde, “Sonuç olarak, müttefiklerimiz daha sofistike bir yaklaşım geliştirirken, Birleşik Krallık bir istisna haline geldi,” demişti.
Trump’ın da nisan ayında Çin’e ziyaret planladığını hatırlatan Başbakan, “Yıllardır Çin’in yükselen bir güç olduğu söyleniyordu, şimdi bu gerçek oldu. Birleşik Krallık’ın bu gerçeği kabul eden bir Çin politikasına ihtiyacı var,” diye konuşmuştu.
Başbakan, Çin ile Britanya arasındaki ekonomik bağları güçlendirmek amacıyla 50 iş dünyası liderini de beraberinde götürüyor.
Heyete katılan İngiliz sektörleri arasında yaşam bilimleri, havacılık, finansal hizmetler, muhasebe ve hukuk firmalarından oluşan “Büyük Dörtlü” yer alıyor.
Çin’deki İngiliz Ticaret Odasının yakın zamanda yaptığı bir ankete göre, profesyonel hizmetler, özellikle hukuk firmaları, büyüme arayışında yurtdışına yatırım yapan Çinli şirketlerin sayısının artmasıyla Çin ekonomisi konusunda diğer sektörlere göre daha iyimser.
Yeni Çin düzenlemeleri, İngiliz şirketlerin yerel ortak girişimler kurmasına izin veriyor ve İngiliz şirketlerin bu pazarı daha iyi değerlendirmelerine yardımcı oluyor. Çin’deki İngiliz
Ticaret Odasından Harry Bell, yenilenen iyimserliğin “neredeyse tamamen bu ortak girişim modeline bağlı olduğunu, ancak aynı zamanda Çinli şirketlerin küreselleşmesine yardımcı olma ve destekleme yeteneklerine de bağlı olduğunu” söyledi.
Starmer’a, iki ülke arasında daha fazla işbirliği sağlamak için Birleşik Krallık-Çin “ekonomik ve finansal diyaloğunun” yenilenmesini denetleyen Maliye Bakanı Rachel Reeves de dahil olmak üzere bakanlar eşlik edecek.
Resmi bir ticaret anlaşması gündemde değil, fakat ilaç, yeşil enerji ve daha genel olarak Britanya’ya yatırım konusunda ilerleme kaydedilmesi umuluyor.
İşletme Bakanı Peter Kyle, Starmer ile birlikte seyahat ediyor. Downing Street, Çin ile iş yapmamanın, “İngiliz halkının güvenliğini tehlikeye atacak, fırsatlardan mahrum bırakacak ve sağlık ve iklim gibi alanlarda küresel zorlukları yönetme kabiliyetimizi zayıflatacak” bir şey olduğunu savundu.
Starmer, Çin ile daha yakın ilişkilerin Birleşik Krallık yurttaşlarının yaşam maliyetini azaltacağını savunuyor.
Bu gezinin en tartışmalı konusu ulusal güvenlik. MI5, Çin’in İngiltere’ye karşı “epik ölçekte” casusluk yaptığını söyledi ve milletvekillerine, iş dünyası liderlerine ve genel halka uyarılar yayınladı.
Bu yılın başlarında hükümet, Çin için casusluk yapmakla suçlanan iki İngiliz vatandaşı, eski parlamento araştırmacısı Chris Cash ve akademisyen Christopher Berry’nin davasıyla ilgili kanıtlarını yayınlamıştı.
CPS suçlamaları düşürdükten sonra dava çöktü, iki adam da suçlamaları reddediyor. Fakat hükümet, Çin’in “halkımıza, refahımıza ve güvenliğimize tehdit oluşturduğunu” söyledi ve “ulusal güvenliğimiz için asla ekonomik erişimi feda etmeyeceğini” belirtti.
Starmer, beş yıldır hapiste bulunan Hong Konglu aktivist ve İngiliz vatandaşı Jimmy Lai’nin gördüğü muamele de dahil olmak üzere insan hakları konularını gündeme getireceğini belirtti.
Starmer ayrıca Pekin’de Uygur meselesini de gündeme getirmesi için baskı görüyor. Ne var ki Starmer, kabinesinin üst düzey üyelerinin geçmişte yaptıkları, Uygurlara yapılanların “soykırım” olduğunu ima eden açıklamaları tekrarlamayı reddetti.
Başbakan, “Bu konuda aceleci davranmayacağım,” dedi.
Bir hafta önce, Birleşik Krallık yıllarca süren gecikmenin ardından Londra’nın merkezinde yeni bir Çin büyükelçiliği kurulmasını resmen onayladı.
Bu karar, büyükelçiliğin City of London ile Canary Wharf arasında hassas finansal verileri taşıyan fiber optik kablolara yakın olması nedeniyle tartışmalıydı.
Bu karar, bu hafta açıklanması beklenen Pekin’deki yenilenmiş İngiliz büyükelçiliğinin onaylanması karşılığında bir tür karşılık olarak görüldü.
Financial Times’a (FT) göre her iki tarafın da güveninin arttığının bir göstergesi olarak, İngiliz yetkililer Starmer’ın Çin ile işbirliği yaparak Birleşik Krallık’a yasadışı göçmen kaçakçılığı yapan çetelerle mücadele edeceğini ve finansal işbirliği için yeni alanlar arayacağını söyledi.
Çin ise, Trump yönetiminin İskoçya’da rüzgar türbini fabrikası kurma planları da dahil olmak üzere bu tür yatırımların güvenlik riski oluşturduğu yönündeki uyarılarına rağmen, Britanya pazarlarına daha fazla erişim istiyor.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü











