Bizi Takip Edin

Diplomasi

Stavridis’ten NATO’ya Trump döneminde iki yıl ara önerisi

Yayınlanma

Eski NATO Avrupa Müttefik Yüksek Komutanı James Stavridis, ABD Başkanı Donald Trump’ın ittifaka yönelik düşmanca tutumu nedeniyle örgütün iki yıllık bir ara vermesi gerektiğini belirtti. Emekli amiral, bu süreçte Avrupa ülkeleri ile Kanada’nın savunma harcamalarını artırarak kendi askeri kapasitelerine odaklanmalarını tavsiye etti.

ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO’ya ve ittifak üyesi müttefiklere yönelik çok sayıda eleştirisi bulunuyor.

Eski NATO Avrupa Müttefik Yüksek Komutanı, ABD Deniz Kuvvetleri Emekli Amirali James Stavridis, Bloomberg için kaleme aldığı “NATO, Trump’a İki Yıllık Bir Ara Vermeli” başlıklı makalesinde, ittifakı hayatta tutabilmek için yönetim kademesinin ve üye ülkelerin liderlerinin ABD Başkanı ile gereksiz görüşmelerden ve polemiklerden kaçınması gerektiğini belirtti. Stavridis’e göre liderler bunun yerine kendi savunma kapasitelerine ve bir dizi girişime odaklanmalı.

Stavridis yazısında şu değerlendirmede bulundu:

“Bazen evli çiftlerin ilişkisinde fırtınalı dönemler yaşandığında, çözüm tamamen ayrılmak değildir. Bunun yerine verilecek bir ‘ara’, öfkeli laf sokmalardan kaçınarak nefes almayı sağlayabilir. NATO müttefikleri, 77 yıllık paktı korumak istiyorlarsa bu doğrultuda düşünmelidir.”

Emekli amiral, bu iki yıllık süreçte Avrupa ülkeleri ile Kanada’nın savunma harcamalarını, daha önce hedef olarak belirlenen Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’nın (GSYİH) yüzde 2’sinin oldukça üzerine çıkarması gerektiğine inanıyor.

Stavridis, “Yüzde 3,5’i salt askeri kapasiteye, yüzde 1,5’i ise destekleyici altyapıya ayrılacak şekilde belirlenecek yüzde 5’lik yeni bir hedef tamamen ulaşılabilir bir nitelik taşıyor” ifadesini kullandı.

“Avrupalıların, askeri teçhizatlarının büyük bölümünü mümkün olan en kısa sürede kendilerinin üretebilmesi için güçlü bir savunma sanayisi tabanı geliştirmeye devam etmesi de son derece hayati önem taşıyor” diyen Stavridis; Avrupa ülkelerinin insansız hava araçları (İHA), nükleer denizaltılar ve nükleer caydırıcılık araçları konusunda kendi üretim kapasitelerini artırmaları, ayrıca askeri amaçlı yapay zeka çalışmalarına yatırım yapmaları gerektiğini detaylandırdı.

Emekli amiral ayrıca, Avrupalıların ve Kanadalıların Hürmüz Boğazı’ndaki mayınları temizlemek için güçlerini bu bölgeye yönlendirmesi ve Çin ile mücadele kapsamında Pasifik Okyanusu’ndaki varlıklarını güçlendirmesi gerektiğini belirtti.

Eski komutan önerisini şöyle sürdürdü:

“Ancak mevcut koşullarda bu tür operasyonların NATO bayrağı altında yürütülmesi, bazı üye devletlerin Basra Körfezi’nde ABD’ye yardım edilmesine karşı çıktığı Brüksel’de tartışmalara yol açacaktır. Bunun yerine bu ülkeler, ya belki de ortak bir İngiliz-Fransız girişimi liderliğinde bir ‘gönüllüler koalisyonu’ olarak ya da bir Avrupa Birliği misyonu şeklinde bölgeye intikal etmelidir.”

Bunun yanı sıra Stavridis, Avrupa’nın Ukrayna’yı desteklemek için ayıracağı kaynakları NATO kanalları yerine yalnızca AB mekanizmaları üzerinden aktarmasını tavsiye etti.

Emekli amiral, “ABD yardımları Trump döneminde önemli ölçüde azaldı; neyse ki müttefikler bu yardımı 230 milyar doların üzerinde bir tutarla artırdı. İyi tasarlanmış bir AB askeri yapısını kullanmak ve birliği, en azından başlangıç aşamasında, Ukrayna’yi kabul etmeye teşvik etmek mantıklı bir yaklaşım olacaktır” dedi.

Stavridis son olarak, NATO’nun bu ara döneminde toplantı ve etkinliklerin sıklığını azaltması gerektiği görüşünü paylaştı. Gelecek birkaç yıl boyunca yeni bir liderler zirvesine ihtiyaç duyulmadığını açıklayan amiral, savunma bakanlarının yılda bir kez toplanmasının yeterli olacağını ifade etti.

Stavridis, alt düzeydeki olağan toplantı yoğunluğuna da gerek olmadığını, ittifak bünyesindeki komitelerin günlük çalışmalarının kolayca askıya alınabileceğini ekledi.

Amiral makalesini şu sözlerle tamamladı:

“Zamanla NATO’da bir yeniden başlama mümkün mü? Elbette, ancak işlerin her zamanki seyrine dönmesi, en azından Washington’da yeni bir yönetimin göreve gelmesine kadar ertelenmek zorunda kalacak. Avrupalı ve Kanadalı müttefikler, bu arayı kendi savunmalarını güçlendirmek ve Atlantik’in her iki yakasında askeri dengeyi kurmak için kullanabilirler.”

NATO müttefikleri Ankara’da Ukrayna’ya yeni yardım taahhüt etti

NATO ülkeleri, 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da düzenlenen zirvenin ardından yayımladıkları deklarasyonda, Ukrayna’ya 2026 yılında 70 milyar avro, bir sonraki yıl ise en az bu miktarda yardım taahhüdünde bulundu. Bu yardımın çok büyük bir kısmı, Avrupa ülkeleri ve Kanada tarafından ikili ve çok taraflı destek mekanizmaları vasıtasıyla sağlanacak. Deklarasyonda belirtildiği üzere, yapılacak yardımın “adil, öngörülebilir ve uzun vadede sürdürülebilir” olması gerekiyor.

İttifak üyeleri ortak açıklamalarında, “Rusya’nın Avrupa-Atlantik güvenliği ve istikrarına yönelik oluşturduğu uzun vadeli tehdide” işaret etti.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English