Asya
Takaichi’nin erken seçim sinyali sonrası Japonya’da partiler yarışa hazırlanıyor

Japonya’da siyasi partiler, Başbakan Sanae Takaichi’nin gelecek hafta yapılması planlanan olağan Meclis oturumunun başında Temsilciler Meclisi’ni feshedebileceği ihtimalinin ortaya çıkmasıyla birlikte, aday belirleme dâhil olası bir erken genel seçime hazırlık yapmak için hızlandı.
Nikkei Asia’nın haberine göre hâlihazırda yüksek kamuoyu desteğiyle güçlü bir konumda olan Takaichi’nin başkanı olduğu Liberal Demokrat Parti’nin (LDP) üst düzey üyelerine Temsilciler Meclisi’nin feshedilmesinin “bir seçenek” olduğunu iletmesi şubat ayında yapılabilecek bir genel seçimin önünü açtı. Diğer medya kuruluşları da benzer haberler yayımladı, ancak kesinlik dereceleri farklılık gösteriyor.
Alt meclis seçiminin en geç Ekim 2028 sonunda yapılması gerekiyor; ancak Takaichi risk almayı seçerse, 12 günlük kampanya döneminin ardından oylamanın 8 Şubat veya 15 Şubat’ta yapılması muhtemel. Oy verme ve sayım işlemleri genellikle pazar günleri yapılıyor.
Kabine Sekreteri Minoru Kihara, salı günü her iki meclisin liderlerini hükümetin parlamento oturumunu 23 Ocak’ta toplama planı hakkında bilgilendirdi.
Temsilciler Meclisi Kurallar ve İdare Komitesi Başkanı Yasukazu Hamada’ya göre, LDP ve Japonya İnovasyon Partisi’nden oluşan iktidar bloğu, olası erken seçimle ilgili gerçekler netleştirildikten sonra yaklaşan Meclis oturumunun gündem takvimini görüşmek istediklerini belirtirken, muhalefet partileri bu senaryoya sert şekilde karşı çıktı.
Ekim ayında LDP’nin yeni koalisyon ortağı olan Japonya İnovasyon Partisi’nin Meclis İşleri Komitesi Başkanı ve aynı zamanda Başbakanlık Ofisi ile irtibat görevlisi olan Takashi Endo, LDP’deki muhatabıyla görüştükten sonra gazetecilere, “Ne olacağına dair bana iletilmiş somut bir talimat yok” dedi. Her iki tarafın da parlamento konularında görüşmeleri sürdüreceğini ekledi.
Pazar günü Japonya İnovasyon Partisi lideri ve Osaka Valisi Hirofumi Yoshimura, geçen hafta başbakanla özel bir görüşme yaptığını ve erken seçimle ilgili durumun “eskisinden farklı” olduğu, “sahanın değiştiği” izlenimini edindiğini söyledi — bu da seçimin giderek daha olası hale geldiğine işaret ediyor.
“[Alt meclisin] feshi başbakanın münhasır yetkisidir, ancak ne zaman karar verirse versin [seçime] girmeye hazırız” dedi.
Muhalefet partileri de erken seçim ihtimaline açıkça hazırlık yapıyor. Bunların en büyüğü olan Anayasal Demokrat Parti (CDP), LDP’nin eski uzun süreli koalisyon ortağı Komeito ile yakın çalışmaya istekli. CDP lideri Yoshihiko Noda, pazartesi günü Komeito lideri Tetsuo Saito ile görüşerek bir sonraki seçimde “daha üst düzeyde işbirliği” yapma konusunda anlaştı.
Noda gazetecilere, “Hem yurt içinde hem de uluslararası alanda pek çok zorluk birikirken siyasi bir boşluk oluşmasının hiçbir gerekçesi yok. Yine de bunu yapmakta ısrar ederlerse, duruşumuzu koruruz” dedi.
Noda, daha önceki seçimlerde LDP’ye destek veren laik Budist örgüt Soka Gakkai tarafından desteklenen Komeito’nun, “hükümetin aşırı sağa kaydığı durumu düzeltme açısından bize en uyumlu parti” olduğunu söyledi.
Halk için Demokratik Parti (DPFP) lideri Yuichiro Tamaki de Salı günkü basın toplantısında, “Ne olacağını bilmiyoruz ama her zaman seçime hazır olmak zorundayız. Bu kez olup olmayacağına bakılmaksızın aday belirleme sürecimizi hızlandıracağız” dedi.
Ancak Tamaki, erken fesih kararının “ekonomiyi askıya almak” anlamına geleceğini belirtti. Seçim çağrısının, 1 Nisan’da başlayacak 2026 mali yılı bütçesinin ve ilgili yasaların zamanında geçirilmesini tehlikeye atacağını ve “artan fiyatlar karşısında zorlanan vatandaşların yaşamlarını ve Japon ekonomisini ciddi biçimde etkileyeceğini” uyardı.
Takaichi’nin liderliğindeki LDP, kasım ayında Japonya İnovasyon Partisi ile koalisyon kurup üç bağımsız milletvekilini de yanına alarak alt mecliste güçlükle çoğunluğu sağlamıştı. İktidar koalisyonu, LDP’nin temmuz seçimlerindeki yenilgisi sonrası üst meclis olan Danışmanlar Meclisi’nde hâlâ çoğunluğa sahip değil.
Olası seçimde alt mecliste sandalye artışı bekleniyor olsa bile, üst meclisin mevcut yapısı nedeniyle LDP liderliğindeki koalisyonun yasa geçirmek konusunda zorluk yaşamaya devam etmesi muhtemel — ta ki üst meclis vetosunu aşmak için gereken üçte iki çoğunluk gibi yüksek bir eşiği aşabilirse.
Takaichi ekim ayında LDP genel başkanı seçildi ve aynı ay Japonya’nın ilk kadın başbakanı oldu. Aralık sonlarında yapılan bir Nikkei/TV Tokyo anketi, kabinesinin onay oranının üç ay üst üste %70’in üzerinde kalarak %75 gibi çok yüksek bir seviyede seyrettiğini gösterdi. Ancak aynı ankete göre LDP’nin kendisine yönelik destek %37 ile oldukça geride.
Salı günü, Japon medyasının Takaichi’nin fesih seçeneğini değerlendirdiğini bildirmesinin ardından (pazartesi ulusal tatildi) ilk işlem gününde Tokyo’nun gösterge hisse senedi endeksi keskin biçimde yükselirken, Japon devlet tahvilleri ve yen değer kaybetti. Bu hareketler, seçimin Takaichi yönetiminin “aktif maliye politikası”, yani daha yüksek kamu harcamaları çizgisini pekiştireceği beklentisiyle tetiklendi.
Japonya ve Güney Kore liderleri ikili ilişkilerde daha derin bir angajman vurgusu yaptı
Asya
Kazakistan, yakıt ithalatında gümrük vergisini sıfırlıyor

Kazakistan hükümeti, iç pazarda yaşanabilecek olası tedarik aksaklıklarına karşı önlem amacıyla üçüncü ülkelerden akaryakıt ithalatında gümrük vergilerini sıfırlamayı planlıyor. Başta Çin olmak üzere alternatif tedarik kanalları oluşturmayı hedefleyen ülke, bu kapsamda vergisiz ithalat rejimini bir yıl süreyle uygulamaya geçirecek.
Kazakistan, iç pazarda yaşanabilecek olası tedarik sıkıntılarına karşı önlem olarak, üçüncü ülkelerden, özellikle de Çin’den yapılacak akaryakıt ithalatında gümrük vergilerini sıfırlamaya hazırlanıyor.
Tengrinews’in haberine göre, Kazakistan Ticaret ve Entegrasyon Bakan Yardımcısı Janel Kuşukova, konuya ilişkin kararın Avrasya Ekonomik Komisyonu (AEK) nezdinde olgunlaştırıldığını açıkladı.
Kuşukova, “Üçüncü ülkelerden, öncelikle de Çin’den yakıt ithalatını teşvik etmek amacıyla Avrasya Ekonomik Komisyonu çerçevesinde ithalat gümrük vergilerinin düşürülmesine yönelik karar alıyoruz” dedi.
Mevcut durumda Kazakistan’ın ana yakıt tedarikçisinin Rusya olduğunu belirten Kuşukova, iç pazarda bir yetersizlik yaşanması ihtimaline karşı alternatif bir tedarik mekanizması kurmak istediklerini ifade etti.
Bakan Yardımcısı, söz konusu muafiyet rejiminin benzin, dizel ve uçak yakıtını kapsayabileceğini doğrulayarak, bu adımla akaryakıtın gümrüksüz ithalatına hazırlık yapıldığını kaydetti.
Kuşukova, ithalat miktarı için önceden belirlenmiş bir kota planlamadıklarını, yakıtın iç pazarın ihtiyaç duyduğu hacimde ithal edileceğini belirtti.
Ülkede şu an için bir yakıt açığı bulunmadığını vurgulayan Bakan Yardımcısı, Kazakistan’ın amacının ihtiyaç duyulması halinde gerekli miktarda akaryakıtı hızlı bir şekilde ithal edebilme imkanına sahip olmak olduğunu dile getirdi.
Kazakistan, ithalata yönelik bu kolaylaştırma adımlarının yanı sıra kendi yakıt ihracatını kısıtlamaya devam edecek.
Kuşukova, öncelikli olarak iç pazar ihtiyaçlarını güvence altına almak amacıyla uygulanan ihracat kısıtlamalarının birkaç yıldır yürürlükte olduğunu ve her altı ayda bir uzatıldığını hatırlattı.
Kazakistan hükümeti daha önce ülkede akaryakıt sıkıntısı yaşanmadığını, benzin, dizel ve uçak yakıtı rezervlerinin 1 milyon tonun üzerinde olduğunu açıklamıştı.
Aynı zamanda petrol ürünlerinin yasa dışı yollarla ülkeden çıkarılmasını önlemek amacıyla devlet sınırındaki denetimler de sıkılaştırıldı.
Söz konusu gümrüksüz ithalat rejiminin ise bir yıl boyunca yürürlükte kalması öngörülüyor.
Diğer yandan Rusya’da da yüksek talep sezonu öncesinde iç pazarda açık oluşmasını engellemek amacıyla 1 Nisan’dan 31 Temmuz’a kadar geçerli olan bir benzin ihracatı yasağı uygulanıyor.
Rusya içindeki yakıt piyasası, Kırım, Sivastopol ve Krasnodar gibi bölgelerdeki yüksek talep nedeniyle mayıs ayından bu yana hükümetin yakın takibinde bulunuyor.
Yakın tarihte, 23 Haziran’da, Rusya’nın 16 bölgesinde yakıt satışlarına kısmi veya tam kısıtlamalar getirildi.
Ayrıca Rusya Devlet Duması, Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının saldırılarından zarar gören rafinerileri desteklemek ve iç pazara benzin arzını teşvik etmek amacıyla Vergi Kanunu’nda değişiklikler öngören yasa tasarısını kabul etti.
Asya
Güney Koreli SK Hynix, ABD borsalarında 29 milyar dolarlık halka arza hazırlanıyor

Güney Koreli çip üreticisi SK Hynix, ABD’de 29,65 milyar dolar büyüklüğe ulaşabilecek bir halka arz planladığını duyurdu. Açıklamanın ardından şirketin hisseleri tarihi zirvesini yenilerken, yükselişte rakip üretici Micron’un güçlü çeyrek sonuçları da etkili oldu.
Güney Koreli bellek çipi üreticisi SK Hynix, ABD’de 29,65 milyar dolar büyüklüğe ulaşabilecek bir halka arz planladığını duyurdu.
Bu gelişmenin ardından şirketin hisseleri keskin bir yükseliş kaydetti. Yükselişte, şirketin ABD listeleme planlarının yanı sıra sektördeki en büyük rakiplerinden Micron’un güçlü çeyrek dönem sonuçları da etkili oldu.
25 Haziran Perşembe günü gerçekleştirilen işlemlerde SK Hynix hisseleri, bir önceki günün kapanışına göre yüzde 15,8 artışla gün içinde en yüksek 2.987.000 von seviyesine ulaşarak tarihi zirvesini tazeledi.
Şirketin hisseleri günü yüzde 13,06 değer kazancıyla 2.917.000 von seviyesinden tamamladı.
Aramco halka arzına yakın büyüklük
SK Hynix, NASDAQ borsasında Amerikan Depozito Makbuzu (ADR) formunda 17,79 milyon yeni hisse senedi ihraç etmeyi planlıyor. İhracın toplam büyüklüğünün 45,45 trilyon vona (yaklaşık 29,65 milyar dolar) ulaşabileceği belirtiliyor.
Bu tutar, Suudi Arabistan devlet petrol şirketi Saudi Aramco’nun 2019 yılında gerçekleştirdiği 29,4 milyar dolarlık rekor ilk halka arz (IPO) hacmiyle benzer bir büyüklüğe işaret ediyor.
Şirket, ADR işlemlerinin 10 Temmuz’da başlamasını beklemekle birlikte bu tarihin değişebileceğini ifade etti.
Şirket tarafından yapılan açıklamada, ABD’deki listelemenin yatırımcı tabanını genişleteceği ve şirketin “gerçek kurumsal değerinin tam olarak takdir edilmesine” olanak tanıyacağı belirtildi.
CNBC’nin aktardığı şirket açıklamasına göre SK Hynix, yapay zeka alanındaki teknolojik inovasyonun merkezi olan ABD pazarına erişim sağlayarak küresel şirket statüsünü güçlendirmeyi hedefliyor.
Analistler değerleme farkının kapanmasını bekliyor
SK Hynix hisseleri son 12 ayda on kattan fazla (yüzde 950’ye yakın), yılbaşından bu yana ise 4,5 kat (yüzde 350’ye yakın) değer kazanmasına rağmen rakiplerine kıyasla iskontolu işlem görmeye devam ediyor.
Şirketin fiyata göre ileriye dönük kazanç oranı (F/K) 7,5 seviyesinde bulunurken, bu oran Micron için 9,5, TSMC için ise 21 seviyesinde seyrediyor. Analistler, ABD’deki listelemenin bu değerleme farkını kapatabileceğini düşünüyor.
Klay Group Hisse Senetleri Grubu Başkanı Adil Ebrahim, Bloomberg’e yaptığı değerlendirmede, “ABD’de likit bir listeleme, SK Hynix’in yarı iletken sektörünün küresel liderleri arasında yer almasına yardımcı olabilir. Tıpkı ADR ihraçları büyük ölçekli kurumsal yatırımcı çeken ve primli değerlemeyle işlem gören TSMC gibi” ifadesini kullandı.
Uzmanlar ayrıca bu adımın küresel yatırımcıların hisseye erişimini kolaylaştıracağını belirtiyor.
Futurum Group Yarı İletken ve Altyapı Grubu Başkanı Rolf Bulk, CNBC’ye yaptığı açıklamada, “SK Hynix, yapay zeka odaklı bellek talebine yatırım yapmanın en belirgin yollarından biri ancak sadece Kore’de listelenmiş olması birçok küresel yatırımcının erişimini kısıtlıyordu” değerlendirmesinde bulundu.
Bununla birlikte, ABD’deki ADR fiyatlarının Güney Kore’deki hisselere kıyasla oluşturabileceği potansiyel primin, hisselerin birbirine dönüştürülebilirliğine bağlı olacağı ifade ediliyor.
Uzmanlar, dönüşümün TSMC örneğindeki gibi kısmi olması durumunda ABD’deki ADR priminin korunabileceğini, tam dönüşüm imkanı sağlanması halinde ise değerlemelerin eşitleneceğini kaydediyor.
İktisatçı Pettifor: Kredi piyasaları ile derecelendirme kuruluşları yangını körüklüyor
Yapay zeka çipi pazarında arz yetersizliği sürüyor
SK Hynix hisselerindeki yükselişi destekleyen bir diğer unsur, ABD merkezli rakip üretici Micron’un beklentilerin üzerinde gelen çeyrek dönem mali sonuçları oldu.
CNBC, bu sonuçların yapay zeka odaklı bellek çipi pazarında arz yetersizliğinin devam ettiğini doğruladığını ve sektördeki diğer şirketler için olumlu bir sinyal teşkil ettiğini aktardı.
Yatırımlarını artırmaya devam eden SK Hynix, Güney Kore’nin Yongin kentinde 2027 yılında faaliyete geçmesi planlanan yarı iletken kümelenme projesini yürütüyor.
Şirket aynı zamanda ABD’deki ilk tesisi olacak Indiana’daki 4 milyar dolarlık çip paketleme fabrikasının inşaatına devam ediyor.
Asya
Güney Kore, siyasete müdahale iddiasıyla Shincheonji kilisesi liderini tutukladı

Güney Kore’de bir mahkeme, Shincheonji İsa Kilisesi’nin kurucusu Lee Man-hee hakkında, takipçilerinin bir siyasi partiye katılması için yasa dışı bir plan organize ettiği iddiaları nedeniyle tutuklama kararı verdi.
95 yaşındaki Lee, dini grupların siyasete karışmasını yasaklayan Siyasi Partiler Yasası’nı ihlal etmekle ve büyük seçimler öncesinde on binlerce takipçisini muhafazakâr Halkın Gücü Partisi’ne katılmaya yönlendirmek suretiyle görevi engellemekle suçlanıyor.
Haberlere göre mahkeme, çarşamba günü geç saatlerde Lee hakkında delilleri yok etme riski bulunduğu gerekçesiyle tutuklama kararı verdi.
Çarşamba günü tutuklama talebine ilişkin duruşma için mahkemeye gelen Lee, hakkındaki suçlamalarla ilgili soruları yanıtlamadı.
Kendisini mesih ilan eden Lee, Shincheonji’yi 1980’lerde kurdu. Birçok ana akım Hristiyan grup, Shincheonji’yi “beyin yıkayan bir tarikat” olarak tanımlıyor.
Soruşturmacılar, 2021 ile 2024 yılları arasında 50 binden fazla Shincheonji üyesinin, 2022 başkanlık seçimi ve 2024 parlamento aday belirleme süreçlerinde Halkın Gücü Partisi adaylarını desteklemek üzere seferber edildiğini söyledi.
Suçlamaları reddeden Lee’nin, yetkililerin din ile siyaset arasında olası bir işbirliği vakası olarak tanımladığı operasyonun tepesinde yer aldığından şüpheleniliyor.
Shincheonji, Güney Kore’de 2020’deki COVID-19 salgını sırasında gündeme oturmuştu; erken dönem vakaların yarısından fazlası grubun takipçileriyle ilişkilendirilmişti.
Lee, 2021’de halk sağlığı yasalarını ihlal ettiği yönündeki suçlamalardan beraat etmişti.
Shincheonji’ye yönelik dava, dine dayalı siyasi müdahaleye ilişkin daha geniş çaplı bir soruşturmanın parçası. Savcılar ayrıca Birleşme Kilisesi’nin üyelerini Halkın Gücü Partisi’ne katılmaları için seferber ettiği ve bağışlar yoluyla siyasetçilerle ilişkiler geliştirdiği iddialarını da inceliyor.
Amerika1 hafta öncePeter Thiel’in gizli cemiyeti: “Dialog”
Avrupa1 gün önceKuzey Akım sabotajında ‘porno filmi kılıfı’ iddiası
Görüş2 hafta önceYeni Delhi’den Yükselen Ses: BRICS’in Yeni Dünya Düzeni Manifestosu
Görüş2 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 5
Asya1 hafta önceÇKP, ‘Xi Jinping’in Parti İnşası Üzerine Düşüncesi’ni resmi doktrin ilan etti
Ortadoğu1 hafta önceİran, ABD ile varılan anlaşmanın detaylarını açıkladı
Asya2 hafta önceGüney Kore’de askeri istihbarat teşkilatına tarihi darbe
Görüş2 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 4












