Tarifeler sonrası Wall Street’te büyük çöküş: 2,5 trilyon dolar buharlaştı

ABD Başkanı Donald Trump’ın küresel iktisadi düzeni yeniden şekillendirmeye yönelik son gümrük tarifeleri, Wall Street hisse senetlerinin piyasa değerinin yaklaşık 2,5 trilyon dolarını silip süpürdü.

Başkan perşembe akşamı yaptığı açıklamada, gümrük tarifelerini yüzyılı aşkın bir sürenin en yüksek seviyesine çıkarma planlarının finans piyasalarında çalkantılara yol açacağını “beklediğini” söyledi ve “Ekonominin çok fazla sorunu vardı … can çekişen bir hastaydı,” diye ekledi.

Önceki gün birçok ülkeye yüzde 10’luk genel vergi ve daha yüksek gümrük vergileri getireceğini açıklaması yatırımcı güvenini sarsmış olsa da, gümrük vergilerinin “gelişen bir ekonominin” habercisi olacağını söyledi.

Financial Times’ın (FT) FactSet verilerine dayanarak yaptığı hesaplamalara göre, S&P 500 perşembe günü yüzde 4,8 düşerek endeksin piyasa değerini 2,48 trilyon dolar azalttı.

Teknoloji ağırlıklı Nasdaq Composite, 2020 koronavirüs krizinden bu yana en kötü gününde yüzde 6 düştü. Cuma günü, Avrupa hisse senetleri düşüşlerini genişletti ve Stoxx Europe 600 erken işlemlerde yüzde 1 geriledi.

Japonya’nın Topix endeksi yüzde 3,4, Güney Kore’nin Kospi endeksi yüzde 0,9 ve Vietnam’ın Ho Chi Minh endeksi yüzde 3,7 düşüşle kapandı.

Çin, Hong Kong ve Tayvan’da ise piyasalar ulusal tatil nedeniyle kapalıydı.

Perşembe günü önemli para birimlerinden oluşan bir sepet karşısında yüzde 1,7 değer kaybeden dolar, cuma günü yüzde 0,2 daha düştü.

Düşüşler, Trump’ın Kasım ayındaki seçim zaferinden bu yana elde edilen kazanımları sildi.

ING’de döviz stratejisti olan Francesco Pesole, “Çöküş, genel olarak dolar cinsinden varlıklara olan güvenin kaybıdır. Bu Trump’ın [ilk] 100 gününe karşı bir güvensizlik oylamasıdır,” dedi.

IMF Genel Müdürü Kristalina Georgieva ise, Trump yönetiminin yeni gümrük vergilerinin “büyümenin yavaşladığı bir dönemde” küresel iktisadi görünüm için “önemli bir risk” teşkil ettiği uyarısında bulundu.

İktisatçılar yeni vergilerin enflasyonu körükleyeceğini ve büyümeyi vuracağını öngörürken, ABD banka hisseleri resesyon korkusuyla düştü ve sektörün KBW endeksi yüzde 9,9 geriledi.

Dünyanın en değerli şirketi Apple’ın hisseleri yüzde 9,3 düşerken şirketin piyasa değerinden 300 milyar dolardan fazla para silindi. Bu Apple’ın piyasa değerindeki en büyük düşüş oldu.

Nvidia ve Tesla da büyük düşüşler yaşadı.

Küresel petrol göstergesi Brent ham petrolü yüzde 6,7 düşüşle varil başına 69,94 dolar oldu.

Yatırımcılar, piyasaların çalkantılı olduğu anlarda sığınılan bir liman olarak görülen ABD Hazine tahvillerine hücum etti. Kısa vadeli tahviller, Ağustos 2024’ten bu yana iki ve üç yıllık getirilerdeki en büyük hareketlerle en büyük yararlanıcılar oldu.

Kısa vadeli tahviller faiz oranı beklentileriyle hareket ediyor ve perşembe günkü getiri artışı, yatırımcıların Fed’den daha fazla faiz indirimi beklediğini gösteriyor. Getiriler fiyatlara ters yönde hareket ediyor.

Trump gümrük vergilerinin Amerikan üretimini yeniden canlandıracağını, yatırımları teşvik edeceğini, diğer ülkelerin “ABD’yi soymasını” önleyeceğini ve vergi indirimlerini finanse etmek için trilyonlarca dolar gelir sağlayacağını savunuyor. 

Fakat ABD’de gerginlik işaretleri var. Otomobil üreticisi Stellantis, Trump’ın yabancı otomobil ithalatına getirdiği yüzde 25’lik ayrı gümrük vergilerine yanıt olarak Kanada ve Meksika’daki üretimin geçici olarak durdurulmasının bir sonucu olarak ABD’deki beş fabrikada 900 işçiyi işten çıkaracağını söyledi.

Aralarında spor giyim grubu Nike ve elektronik perakendecisi Best Buy’ın da bulunduğu tüketici odaklı gruplar, son gümrük vergilerinin Amerikan hanehalkı arasında zaten karamsar olan duyarlılığı nasıl etkileyeceği ve tedarik zincirlerine olası zararları konusundaki endişeler nedeniyle en kötü etkilenenler arasında yer aldı.

Nike %14 değer kaybederken, Lululemon Athletica, Abercrombie & Fitch ve Gap de geriledi.