Tayvan, Trump’ın gümrük vergisi tehdidinin ardından ABD’ye güvence vermeye çalıştı

Tayvan yönetimi salı günü, Başkan Donald Trump’ın %100’e varan çip tarifeleri uygulamakla tehdit etmesinin ardından, ABD ile yarı iletken işbirliğinin bir “kazan-kazan” önerisi olduğunda ısrar etti.

Pazartesi günü Cumhuriyetçi Parti üyelerine konuşan Trump, “çok yakın bir gelecekte, bilgisayar çipleri, yarı iletkenler ve ilaçların yabancı üretimine gümrük vergileri koyacağız” dedi. Çip üretiminin “bizi terk edip Tayvan’a gittiğinden” yakınan Trump, bu üretimi geri getirmek için bir “teşvik” gerektiğini, çip üreticilerinin “%25, %50 ve hatta %100 vergi” ödemek istemeyeceğini savundu.

Tayvan Ekonomik İşler Bakanlığı Nikkei Asia’ya gönderdiği açıklamada “Tayvan ve Amerikan yarı iletkenleri ile diğer bilim ve teknoloji endüstrilerinin birbirini tamamlayıcı nitelikte olduğunu… Amerikan endüstrisi için bir kazan-kazan iş modeli oluşturduğunu” söyledi.

Tayvan lideri Lai Ching-te’nin sözcüsü Karen Kuo da benzer bir açıklama yaparak şunları vurguladı: “Tayvan ve Amerika Birleşik Devletleri uzun zamandır birbirleriyle işbirliği yapıyor ve yarı iletkenler ve diğer yüksek teknoloji endüstrileri alanında karşılıklı güvene sahipler. Aralarında yakın bir ilişki var ve bir kazan-kazan durumu yaratıyorlar.”

Üretiminin çoğu Tayvan’da olmasına rağmen, en büyük çip üreticisi Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC) ABD’nin Arizona eyaletindeki varlığını arttırmaya devam ediyor. Ancak Trump, selefi Joe Biden’ın yatırımı çekmek için yüklü miktarda hibe sağlama kararını eleştirdi. Trump, “Biden’ın bu saçma programı gibi onlara milyarlarca dolar vermek istemiyoruz” dedi. “Onların zaten milyarlarca doları var” diye ekledi.

Tayvan Ekonomi Bakanlığı, ABD’nin politikalarına dikkat etmeye devam edeceğini, Washington ile yakın bağlantı ve işbirliği içinde olacağını ve “Tayvan ve ABD endüstrilerinin ve ulusal çıkarlarının küresel zorluklar karşısında karşılıklı olarak gelişmesini sağlayacağını” söyledi.

Trump’ın Beyaz Saray’a dönüşü dikkatleri Çin ile nasıl bir ilişki kuracağına ve Amerika’nın süper güç rakibine ağır gümrük vergileri uygulayıp uygulamayacağına odakladı. Ancak Trump’ın işlemsel diplomasi konusundaki ünü, gümrük tarifelerini tercih etmesi ve Tayvan’a savunma harcamalarını büyük ölçüde artırma çağrısı yapması Washington’un Tayvan’la olan gayri resmi ilişkileri üzerinde de belirsizlik yarattı.

Aynı zamanda, ilk Trump yönetimi Taipei’ye silah satışı ve siyasi destek konusunda önemli atılımlar başlatmış ve Tayvan’daki yetkililere önümüzdeki dört yıl için güven vermişti.

Ekonomi Bakanlığı’nın yanıtı Tayvan’ın Trump’ın yeni ekibiyle yapıcı bir çalışma ilişkisi geliştirme umudunu hala koruduğunu gösteriyor. Dışişleri Bakanı Lin Chia-lung, Nikkei Asia’ya verdiği son röportajda, Tayvan’ın “Çin’in üretim gücüne karşı gerekli bir yanıt olarak ABD ve benzer düşünen diğer ülkelerle demokratik bir tedarik zinciri oluşturmada hayati bir rol oynamayı hedeflediğini” söyledi.

Lin, Tayvan’ın “ABD, Japonya ve Avrupa Birliği gibi dost hükümetlerle çalışmayı hedeflediği sekiz alan arasında yarı iletkenlerin yanı sıra güvenilir ağ altyapısı, siber güvenlik ve yapay zeka egemenliğini” de saydı.

Erken önlem

Bu ayın başında açıklanan hükümet verilerine göre Tayvan’ın ABD’ye net ihracatı geçen yıl %83,5 artışla 64,9 milyar dolara yükseldi. Ticaret fazlasının artması, Trump’ın ticari açıklara karşı ateşli söylemi göz önüne alındığında Tayvan’ı zor bir duruma sokabilir.

Ekonomik İşler Bakanı Jyh-Huei Kuo’ya geçtiğimiz günlerde Tayvan’ın daha gelişmiş çip üretim teknolojisi kullanmak amacıyla ABD’de daha fazla yatırıma izin verip vermeyeceği sorulduğunda, bunun TSMC için bir iş kararı olacağını söyledi.

Kuo, “Özel işletmeler kendi teknolojik ilerlemelerine dayanarak kendi iş kararlarını vermelidir” dedi. Kuo, Tayvan dışında belirli yeni nesil çip üretimine yönelik yatırımlar üzerindeki kısıtlamalara da değinerek şunları söyledi: “Bunlar eski zamanların kurallarıydı. Zaman değişti.”

Taipei’de yaşayan Amerikalı avukat ve yorumcu Michael Fahey, Trump’ın yorumları ışığında Kuo’nun açıklamasının şimdi “çok daha mantıklı” olduğunu söyledi.

Fahey, “Bence bunu bekliyorlardı ve önceden sinyal veriyorlardı” dedi.

Muhalefet liderliğindeki yasama meclisi geçen hafta savunma bütçesinde önemli kesintiler yapmasına rağmen Tayvan şu ana kadar Trump’ın daha fazla askeri harcama çağrısına da olumlu yanıt verdi.