Bizi Takip Edin

Diplomasi

Trump Ankara’da duyurdu: İran ile ateşkes bitti

Yayınlanma

Ankara’da düzenlenen 36. NATO Liderler Zirvesi kapsamında Beştepe’de bir araya gelen ABD Başkanı Donald Trump ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, İran’a yönelik düzenlenen askeri harekatı değerlendirdi. Trump, dün akşam gerçekleştirilen saldırının ardından İran ile ateşkes sürecinin kendisi için sona erdiğini açıklarken, Türkiye’nin F-35 savaş uçaklarını alacağını ifade etti.

Türkiye’nin ev sahipliğinde Ankara’da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında, müttefik ülkelerin liderleri Beştepe’de bir araya geliyor. Zirve çerçevesinde NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile ikili bir görüşme gerçekleştiren ABD Başkanı Donald Trump, dün akşam İran’a yönelik düzenlenen askeri operasyon, ittifakın savunma bütçesi paylaşımı ve küresel ticari ilişkilere dair doğrudan açıklamalarda bulundu.

Dün akşam gerçekleştirilen askeri harekata ilişkin konuşan ABD Başkanı Donald Trump, İran yönetimine yönelik şu ifadeleri kullandı:

“İran’a dün gece saldırdık, nükleer silaha sahip olamayacaklar. İran ile anlaşmak vakit kaybı, müzakereler devam edebilir ama umurumda değil. İran ile ateşkes benim için bitti.”

İran’daki askeri hedeflere yönelik operasyonun gerekçelerini detaylandıran Trump, şu değerlendirmeyi yaptı:

“İran’daki çok tehlikeli kişilere bir saldırı gerçekleştirdik. Bunlar hasta insanlar ve cenaze işleriyle uğraşıyorlar ama bunun yerine gemilere roket atmayı seçtiler ve biz de dün akşam onları çok sert vurduk. Ne zaman siz saldırırsanız biz de vuracağız dedik. Onlar gerçekten pislikler, onları sevmiyorum, onlar kötü insanlar. İran’ın nükleersizleştirilmesini istiyoruz. Çünkü onlar deliler. Binlerce askerimizi öldürdüler geçmişte ve binlerce masum insanı öldürdüler. Kasım Süleymani yaşasaydı daha da tehlikeli olacaktı. Yolun kenarında yürüdüğünüzde bir anda kolunuzu, bacağınızı kaybediyordunuz. Gerçekten onları sevmiyorum.”

Saldırının şiddetine değinen ve İran rejiminin yönetim kabiliyetini eleştiren Trump, sözlerini şöyle sürdürdü:

“20 kat fazla sert vurduk. Ne zaman siz saldırırsanız biz vuracağız dedik. Kirli oynuyorlar, onları sevmiyorum onlar kötü insanlar. İran’ın nükleersizleştirilmesini sağlayacağız. Binlerce askerimizi öldürdüler geçmişte. Onlarla çok vakit harcayarak hata yaptık. Ne yaptıklarını bildiklerini düşünmüyorum. Beceriksiz olduklarını düşünüyorum. 47 yıldır sorun çıkarıyorlar. Benim için ateşkes bitti. Artık onlarla anlaşmak istemiyorum. Hasta insanlar tarafından yönetiliyorlar.”

Görüşmede Türkiye ile ilişkilere ve savunma sanayisi projelerine de değinen Trump, Türkiye’nin askeri gücünü överek F-35 projesine ilişkin şu beyanatı verdi:

“Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı seviyorum. Türkiye F-35’leri alacak.”

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise ABD’nin askeri müdahalesine tam destek vererek şu ifadeleri kullandı:

“Dün akşamki saldırı çok gerekli ve orantılıydı. ABD şirketleri daha fazla iş yapmaya başladı. İran konusunda herkesin uzaktan destek verdiğini söyleyebilirim. ABD’nin İran’a yaptığı önemli. Dün akşam başkanlık sarayında da görüştük. Bence sizin yaptığınız, İran’ın nükleer kapasitesini azaltmış olmanız hem İsrail hem bölge hem de dünya için çok önemli. Sonrasında bunu barışçıl bir şekilde çözmeye çalışmanız, ticari gemilere saldırmalarının ardından yaptığınız gerçekten gerekliydi ve güçlü bir yanıttı. Sizin yanınızdayım. NATO’ya geldiğiniz zaman sizin başardıklarınız, büyük bir kazanç. İsrail konusunda hayal kırıklığınızı biliyorum. Avrupa ABD için devasa bir üs oldu.”

NATO müttefiklerinin savunma harcamalarındaki payına yönelik memnuniyetsizliğini dile getiren Trump, geçmiş dönemdeki ABD yönetimlerini de hedef alarak şunları kaydetti:

“Burada olduğum için mutluyum. NATO’dan memnuniyetsiz olmama karşın milyarlarca dolar fazladan ödüyoruz ve biz onları koruyoruz ama onlar bizim yanımızda olmuyor bu hiç adil değil. Diğer büyük bir sorun da bize katılır mısınız dediğimde ‘hayır’ dediler, bizim yanımızda olmadılar ama biz onların yanında olduk. Trilyonlarca dolar harcadık onlar için, Mark da bunu çok iyi anlıyor. Bize adil davranılmadı. NATO’nun yüzde 100’ünü biz ödüyorduk. Bedavacılık yaptılar, Biden’ın biraz beyni olsaydı ki yoktu, ‘fazla ödeme yapmanız lazım’ derdi. Obama da aynı şekilde.”

İttifak üyesi İspanya’yı sert sözlerle hedef alan Trump, ticaret ilişkilerini keseceklerini şu sözlerle ifade etti:

“NATO’dan memnun değilim çünkü dünyanın bir numaralı terör ülkesi İran konusunda bize yardım etmediler. Mark’la da bu konuyu konuşmadım, bana yardım edecekler mi bilmiyorum. Yardıma da ihtiyacım yok. İspanya cidden vakit kaybı, onlarla vakit harcamak istemiyoruz. İspanya NATO’da berbat bir ortak. İspanya umutsuz vaka ve ticaret yapmak istemiyorum. Düşmanca davranıyorlar, sonrasında arayıp ‘ne olur sizinle ticaret yapmak istiyoruz’ dediklerinde ne kadar düşmanca davranacaklarını göreceğiz. Çok daha az iş yapacaklar. Ve bunun haricinde kısa süre sonra büyük bir toplantı yapacağız.”

Küresel jeopolitik konulara ve toprak taleplerine de değinen Trump, Grönland ve Panama Kanalı hususunda şu açıklamalarda bulundu:

“Grönland bizim için büyük bir sorun. Grönland ABD için çok önemli ama Danimarka için böyle değil. Danimarka Naziler tarafından bir günde ele geçirildiğinde bir günde sürüldüler. Ve sonrasında bizden icabına bakmamı istediler, biz sonrasında da aptal gibi geri verdik. Bunu yapmamalıydık. Burası savunma için çok önemli. Çin de Panama Kanalı’nı almaya çalışıyor ama bu gerçekleşmeyecek.”

Trump, açıklamasının sonunda NATO Genel Sekreteri Rutte’nin liderlik yeteneğini överek, “NATO’dan hiç memnun değilim ama bu adam gerçekten çok büyük bir lider, anlıyor. Birçok liderden daha iyi anlıyor” ifadelerini kullandı.

Diplomasi

ABD heyetinden Ukrayna ve Rusya diplomasisinde ilk temas adımı

Yayınlanma

ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner, Vladimir Zelenskiy ile Washington’da yapılan görüşmenin ardından ilk kez Kiev’i ziyaret etmeyi kabul etti. Ukrayna ve ABD ekipleri ziyaretin önümüzdeki iki hafta içinde gerçekleşmesini beklerken, temsilcilerin Rusya’ya yapması muhtemel geziye dair belirsizlik sürüyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile Donald Trump arasında Washington’da gerçekleşen görüşmelerin ardından Kiev’e ilk ziyaretlerini yapmayı kabul etti.

Financial Times (FT) gazetesi, görüşmelere vakıf kaynaklara dayandırdığı haberinde, temsilcilerin savaşı sonlandırmayı amaçlayan diplomatik çabalara ivme kazandırmak amacıyla Ukrayna’ya gitmeye onay verdiğini aktardı.

FT muhabiri Christopher Miller, sosyal medya hesabı X üzerinden yaptığı paylaşımda, Trump ve Zelenskiy ekiplerinin Witkoff ile Kushner’in önümüzdeki iki hafta içinde Kiev’i ziyaret etmesini öngördüklerini bildirdi.

Miller, kesin bir tarihin henüz belirlenmediğini ve mevcut planların değişiklik gösterebileceğini kaydetti. Steve Witkoff ve Jared Kushner daha önce Kiev’e herhangi bir ziyaret gerçekleştirmemişti.

Zelenskiy, Washington’daki temaslarından bir hafta önce Witkoff ve Kushner ile telefon görüşmesi yapmıştı. Taraflar bu görüşmede barış sürecinin yeniden başlatılmasını ele almış ve Ukrayna ile ABD heyetleri arasındaki temasların sürdürülmesi konusunda anlaşmaya varmıştı.

Moskova ziyaretinin takvimi belirsizliğini koruyor

Rusya resmi haber ajansı TASS’a konuşan bir kaynak, Witkoff ve Kushner’in önümüzdeki iki hafta içinde Rusya’ya da bir ziyaret gerçekleştirebileceğini bildirdi.

Ancak aynı kaynak, söz konusu ziyaret ihtimaline ilişkin şu aşamada net bir ayrıntı veya kesinlik bulunmadığını dile getirdi.

The New York Times gazetesi temmuz ayı başında yayımladığı haberde, Witkoff ve Kushner’in Rusya ve Ukrayna’ya gitmeye hazır olduklarını aktarmıştı. Haberde, her iki ismin de yalnızca kamuoyuna gösteriş yapma amacı taşıyan ziyaretler gerçekleştirmek istemedikleri, müzakerelerde ilerleme sağlanmasına imkan tanıyacak koşulların oluşmasını bekledikleri ifade edilmişti.

Kremlin temaslara hazır olduğunu duyurdu

Kremlin tarafı, Moskova ve Washington’ın Ukrayna konusunda temasları sürdürdüğünü ancak müzakerelerde henüz yeni bir dinamik yakalanamadığını açıkladı.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, ABD’li temsilcilerin diğer işlerini tamamladıktan sonra Rusya’ya gelmek için fırsat bulacaklarını umduğunu söyledi.

Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov da Witkoff ve Kushner’in Rusya’ya yapması muhtemel ziyaretin gündemde kalmaya devam ettiğini belirtti.

Ryabkov, olası gezi için somut tarihler vermenin henüz erken olduğunu dile getirdi. Rusya Devlet Başkanı Danışmanı Yuriy Uşakov ise Moskova yönetiminin ABD heyetini kabul etmeye hazır olduğunu teyit etti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Ukraynalı askerler NATO’nun tatbikat düzenini beğenmedi

Yayınlanma

İsveç’teki NATO tatbikatlarına katılan Ukraynalı askerler, Batı ordularının mevcut yaklaşımlarla modern savaş koşullarına hazır olmadığını savundu. Die Welt gazetesinin haberinde, Ukrayna personelinin tatbikat sahalarındaki sık kahve molalarına ve insansız hava aracı kullanımına getirilen kısıtlamalara şaşırdığı belirtildi.

Alman Die Welt gazetesine konuşan Ukraynalı askerler, mevcut yaklaşımlar sürdürüldüğü takdirde Batı ordularının modern muharebe koşullarına hazır olamayacağı sonucuna vardı.

İsveç’te 2025 yılında düzenlenen NATO tatbikatı sırasında Ukrayna askeri personeli, birliklerin hazırlanmasına yönelik yaklaşımlarda kültürel farklılıklarla karşılaştı.

Tatbikat katılımcılarından birinin aktardığına göre NATO askerleri, dinlenmeye yeterli zaman ayırabilmek amacıyla sürekli kahve molaları verdi.

Habere göre söz konusu asker, poligonlarda insansız hava araçlarının (İHA) kullanımına yönelik çok sayıda kısıtlama getirilmesini de şaşkınlıkla karşıladı.

Saha ve çatışma deneyimine sahip Ukraynalı askeri personel, yayına yaptıkları değerlendirmelerde bu tür yaklaşımların modern savaşın şartlarıyla bağdaşmadığını kaydetti.

Die Welt, Ukrayna’daki çatışma deneyimi temelinde Almanya’da silahlı kuvvetlerin reforme edilmesi ihtiyacının tartışıldığını, ancak savunma kabiliyetinin artırılması için daha kapsamlı değişikliklere ihtiyaç duyulduğunu aktardı.

Almanya Savunma Bakanlığı, şubat ayında Ukraynalı askeri personelin Almanya Silahlı Kuvvetleri (Bundeswehr) askerlerinin eğitimine dahil edilmesine ilişkin Ukrayna ile bir anlaşma imzaladı.

Der Spiegel gazetesinin haberine göre Ukrayna’nın muharebe deneyiminin Alman askerlerine aktarılmasına yönelik görüşmeler 2025 yılından bu yana yürütülüyor. Ukraynalı askerlerin, İHA kullanımı da dahil olmak üzere pratik bilgilerini Alman tarafıyla paylaşması öngörülüyor.

Eğitim sürecinin nihai formatı henüz netleşmedi. Ukraynalı eğitmenlerin birkaç haftalığına Almanya’ya gelerek kara kuvvetleri birlikleriyle çalışması planlar arasında yer alıyor.

Öte yandan Kiev yönetimi, Ukrayna askerlerinin yurtdışında eğitilmesinden kısmen vazgeçerek eğitim süreçlerini Ukrayna topraklarına taşıyor.

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı Doktrin ve Eğitim Genel Müdür Yardımcısı Yevgeniy Mejevikin daha önce yaptığı açıklamada bu durumu doğrulamıştı.

Buna karşılık NATO cephesinden birkaç gün önce yapılan açıklamada, ittifakın “Ukrayna’da gözlemlenene benzer şekilde” kitlesel drone kullanımı koşullarında muharebe yürütmeye hazır olduğu savunuldu.

NATO Avrupa Müttefik Yüksek Komutanı General Alexus Grynkewich, “Cevabın ‘evet’ olduğunu, buna hazır olduğumuzu düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD ve Güney Kore teknoloji hisseleri birbirleriyle sıkı bağlantılı hale geldi

Yayınlanma

Wall Street’teki teknoloji hareketleri ile Güney Kore borsası arasındaki bağlantı giderek daha da güçleniyor.

Yapay zeka harcamalarının ABD’li teknoloji devleriyle Koreli bellek çipi üreticilerinin kaderlerini birbirine bağlamasıyla bu durum daha da belirgin hale gelmeye başladı.

Rayliant tarafından sağlanan verilere göre, Kospi ile Nasdaq 100 arasındaki 60 günlük korelasyon, son zamanlarda 0,50 civarına yükseldi ve 2021’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Bu artan ilişki, Kospi endeksinin yarısından fazlasını oluşturan Samsung Electronics ve SK Hynix’in giderek artan hakimiyetini yansıtıyor.

Her iki şirket de yapay zeka donanım tedarik zincirinin merkezinde yer alıyor ve ABD’li teknoloji devlerinin işlettiği veri merkezleri için gerekli bellek çiplerini sağlıyor.

Futurum Group analisti Rolf Bulk, CNBC’ye e-posta yoluyla yaptığı açıklamada, “KOSPI bir yarı iletken endeksi haline geldiği için bu korelasyon arttı,” dedi.

Samsung ve SK Hynix, ABD’li yarı iletken ve teknoloji şirketlerinin kârlarını artıran aynı hiper ölçekli şirketlerin harcamalarına giderek daha fazla bağımlı hale geliyor.

Bulk’a göre, veri merkezi talebi geçen yıl küresel DRAM talebinin yaklaşık %40’ından bu yıl yarıdan fazlasına yükseldi ve bu oranın daha da artmasını bekliyor.

DRAM, yani dinamik rastgele erişimli bellek, yapay zeka sunucularında kullanılıyor.

Bu durum, Asya’daki yatırımcılara Wall Street açılmadan önce küresel yapay zeka ticaretinin gücüne dair erken bir fikir veriyor.

Fibonacci Asset Management’ın kurucusu Jung In Yun, “Samsung ve SK Hynix, küresel yapay zeka talebini etkileyen gece boyunca yaşanan gelişmelere karşı ilk likit piyasa tepkisini veriyor. Özellikle SK Hynix, yapay zeka tedarik zincirinin en kritik bileşenlerinden biri olan yüksek bant genişliğine sahip bellek alanındaki varlığı nedeniyle önemli bir barometre haline geldi,” dedi. 

Son dönemdeki işlemler bu dinamiği gözler önüne seriyor. 13 Temmuz’da Kospi, SK Hynix’in %15’lik düşüşü ve rekor seviyedeki gerilemesinin etkisiyle %8’in üzerinde değer kaybetti.

Nasdaq 100 de aynı gidişatı izleyerek o gün %1,88 düşüşle kapandı. Büyük teknoloji şirketlerinin hisseleri o gün değer kaybetti. Micron Technology %4 düşüşle kapandı, Sandisk %12 değer kaybetti, Intel ise %6 geriledi.

Samsung’un kâr beklentisi, her çeyrekte yapay zeka talebinin durumuna ilişkin ilk somut işaretlerden birini de sunabilir.

Şirket genellikle, büyük ABD’li yarı iletken şirketlerinden yaklaşık iki hafta önce kâr sonuçlarını açıklar.

Fakat analistler, Kore ve ABD teknoloji hisselerinin birbirlerini sürekli olarak takip etmek yerine, birbirleriyle paralel bir şekilde hareket ettiklerine dikkat çekti.

ABD piyasaları kapalıyken yapay zeka ile ilgili haberler ortaya çıktığında, Samsung ve SK Hynix, Wall Street yeniden açıldığında yatırımcıların nasıl tepki verebileceğine dair bir gösterge işlevi görebilir.

ABD piyasalarında işlem saatleri sırasında gelişmeler yaşandığında ise Nasdaq, benzer şekilde bir sonraki Kore seansına ilişkin bir ön izlenim sunar.

Bu yakın ilişkinin bazı riskleri de beraberinde getiriyor. Sektörün deneyimli isimleri, artan korelasyonun, yatırımcıların geleneksel olarak ABD ve Kore hisse senetlerini portföylerinde bulundurarak elde etmeye çalıştıkları çeşitlendirme avantajlarını azalttığını vurguladılar.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English