Trump, Britanya’nın Hürmüz krizine tepkisini “berbat” buluyor

Başkan Trump, “Birleşik Krallık’tan pek memnun olmadığını” ve İngiltere’nin Hürmüz Boğazı’nı İran saldırılarına karşı korumak için Orta Doğu’ya savaş gemisi göndermeyi reddetmesinin “berbat” olduğunu söyledi.

Başkan, Amerika’nın “en eski müttefiki” olarak İngiltere’nin güvenilirliğini sorguladı ve Başbakan Keir Starmer’ın daha fazla yardımda bulunma konusundaki isteksizliğini eleştirerek, Britanya ve diğer müttefiklerin “coşkuyla bu sürece dahil olması” gerektiğini savundu.

Trump ayrıca, donanmalarını Körfez’e sevk etmeyen ülkelerden ABD askerlerinin çekilebileceğini gündeme getirdi ve Ukrayna’ya askeri desteği çekerek misilleme yapabileceğini ima etti.

Trump, Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada, “Birleşik Krallık beni çok şaşırttı, çünkü iki hafta önce ‘Neden birkaç gemi göndermiyorsunuz?’ demiştim. O ise bunu gerçekten yapmak istemedi,” dedi ve şöyle devam etti:

“Dedim ki, ‘Bunu yapmak istemiyor musunuz? Biz sizin yanınızdayız. Siz bizim en eski müttefikimizsiniz. Sizi korumak için NATO’ya ve tüm bu şeylere çok para harcıyoruz.’ Onları koruyoruz. Ukrayna konusunda onlarla birlikte çalışıyoruz. Ukrayna, geniş bir okyanusla ayrılmış binlerce mil uzakta. Bunu yapmak zorunda değiliz. Bence bu berbat. Çok şaşırdım. Ona, ellerinde bulunan iki uçak gemisini talep ettiğimizi söyledim. Ve o bunu gerçekten yapmak istemedi. Sonra savaş fiilen biter bitmez, yani onlar yok edildikten sonra, ‘Uçak gemilerini göndermek isterim’ dedi. Ben de ‘Savaş bitti ve kazandık, onlara ihtiyacım yok’ dedim.”

The Times’a verilen bilgiye göre Starmer, Orta Doğu’ya uçak gemisi göndermeyi teklif etmedi.

Trump ayrıca, başbakanın Kraliyet Donanması’nı Orta Doğu’ya göndermeden önce danışmanlarına danışması gerektiğini söylediği yakın tarihli bir konuşmayı da hatırlattı.

Trump, “Neden birkaç mayın tarama gemisi ya da tekne göndermek için ekibinizle görüşmeniz gerekiyor?” diye sordu.

Bu, Starmer’ın İngiltere’nin “daha geniş bir savaşa sürüklenmeyeceğini” söylemesi ve Trump’ın baskısı karşısında “kararlı duracağını” taahhüt etmesinin ardından geldi. Starmer, Trump’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak için “inandırıcı, uygulanabilir bir planı” olmadığını öne sürdü ve İngiliz donanma gemilerinin konuşlandırılmasının “zor” olacağını söyledi.

Starmer şunları söyledi:

“Kendimizi ve müttefiklerimizi savunmak için gerekli önlemleri alırken, daha geniş çaplı bir savaşın içine çekilmeyeceğiz. Bölgeye güvenliği ve istikrarı geri getirecek ve İran’ın komşularına yönelik tehdidini durduracak hızlı bir çözüm için çalışmaya devam edeceğiz. Bu savaşın bir an önce sona ermesini istiyorum; çünkü ne kadar uzun sürerse, durum o kadar tehlikeli hale geliyor ve buradaki yaşam maliyetleri açısından da o kadar kötüleşiyor.”

Daha sonra Beyaz Saray’da konuşan Trump, Birleşik Krallık’ı müttefiklerin “Rolls-Royce’u” olarak nitelendirdi ve Starmer’ın Kraliyet Donanması’na ait mayın tarama gemilerini Orta Doğu’ya gönderme konusundaki isteksizliğini bir kez daha sorguladı.

Trump şöyle dedi:

“Birkaç gemi gönderirseniz gerçekten çok yardımcı olur derdim; elinizde mayın tarama gemileri varsa –ki var– bu çok yararlı olurdu. Başbakan iyi bir adam. Çok iyi bir adam. ‘Ekibime danışmak istiyorum’ dedi. Ben de ‘Ekip konusunda endişelenmene gerek yok. Başbakan sen isen, karar verebilirsin’ dedim. Bu yüzden çok hayal kırıklığı yaratıyor. Diğer ülkeleri savunmak için NATO’ya trilyonlarca dolar harcıyoruz… bu ülkede daha akıllıca düşünmeye başlamamız gerekecek.”

Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemi sayısı, İran savaşı öncesinde günde yaklaşık 150 iken geçen hafta 10’un altına düştü; bu durum petrol fiyatını varil başına 100 doların üzerine çıkardı.

Trump’ın yardım çağrılarına direnen tek ülke İngiltere değil; diğer ülkeler de boğazı yeniden açmak için önerilen ABD liderliğindeki koalisyona katılmayı reddetti.

Almanya, Avustralya ve Japonya, İran’ın ablukasını kırmak için savaş gemisi göndermeyeceklerini açıkladı.

Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’in sözcüsü Stefan Kornelius, “Bu savaşın NATO ile hiçbir ilgisi yok. Bu NATO’nun savaşı değil,” dedi.

ABD’nin müttefikleri arasında görülen “coşku” eksikliğini eleştiren Trump, şöyle dedi:

“Bazı ülkelerde, onları tehlikeden korumak için 45.000 askerimiz bulunuyor. ‘Mayın tarama geminiz var mı?’ diye soruyoruz; ‘Şey, biz bu işe karışmak istemiyoruz efendim’ diyorlar. Ben de ‘40 yıldır sizi koruyoruz, siz ise çok önemsiz bir işe karışmak istemiyor musunuz?’ dedim… Ama onlar ‘Karışmak istemiyoruz’ dediler.”

Trump’ın hangi ülkeden bahsettiği belli değil. Japonya’da yaklaşık 54.000, Almanya’da 36.000, Güney Kore’de 28.000, İtalya’da 13.000 ve Birleşik Krallık’ta 10.000 Amerikan askeri personeli konuşlandırılmış durumda.

Geçen yıla kadar ABD’nin Bahreyn’de dört adet Avenger sınıfı mayın tarama gemisi konuşlanmıştı ama bunlar hizmetten çıkarıldı ve ABD filosunda aktif görevde kalan sadece dört mayın tarama gemisi var ve bunların tümü Japonya’da konuşlandırılmış durumda.

Kraliyet Donanması’nın altı adet Hunt sınıfı mayın tarama gemisi varken, Almanya’nın iki mayın tarama gemisi ve on mayın avcısı var.

Sektör uzmanları, İngiltere’nin önümüzdeki iki ay içinde petrol ve doğalgazda “önemli bir arz sıkıntısı” ile karşı karşıya kalacağı ve savaşın devam etmesi halinde bakanların arzı “karneye bağlamak” zorunda kalacağı konusunda uyarıda bulundu.

BP’nin eski strateji başkanı Nick Butler, iki veya üç hafta içinde boğazdan petrol ve gaz akışı yeniden başlamazsa durumun “ciddi” bir hal almaya başlayacağını söyledi.

Robert Gordon Üniversitesi Petrol ve Gaz Enstitüsü direktörü Profesör Paul de Leeuw, İngiltere’nin ithal ettiği petrolün büyük çoğunluğunun ABD ve Norveç’ten geldiğini, fakat ülkenin yine de potansiyel kıtlıklarla karşı karşıya kalacağını söyledi.

Leeuw, “Petrolümüz bitmeyecek, ancak temel hizmetleri ve savunmasız toplulukları korumak ve güvence altına almak için arzı öncelikli hale getirmemiz gereken bir dönem yaşayabiliriz,” dedi.

Pazartesi günü Starmer, evlerini ısıtmak için kalorifer yakıtı kullanan kişilere 50 milyon sterlinin üzerinde destek sağlanacağını duyurdu.