Amerika
Trump, ‘büyük ve güzel yasa tasarısı’ zaferiyle iktidarını sağlamlaştırıyor

Donald Trump, Amerikalılar bağımsızlık gününü kutlamaya hazırlanırken, siyasi gücünü pekiştiren ‘büyük ve güzel yasa tasarısı” için Iowa eyalet fuar alanında zafer turu attı.
İkinci dönemine yemin etmesinden beş aydan biraz fazla bir süre sonra Trump, bu hafta kabul edilen amiral gemisi niteliğindeki vergi ve harcama tasarısı da dahil olmak üzere bir dizi siyasi zafer kazandı. Başkan, cuma günü Beyaz Saray’da, en yakın kongre müttefiklerinin eşliğinde ve askeri uçakların geçit töreninin gölgesinde bir imza töreni düzenleyecek.
Trump, perşembe gecesi kalabalığın alkışları eşliğinde, “Amerika için, birkaç saat önce Kongre’nin Amerika’yı yeniden büyük yapmak için büyük, güzel yasayı kabul etmesiyle elde ettiğimiz olağanüstü zaferden daha iyi bir doğum günü hediyesi olamazdı” dedi.
Trump, perşembe akşamı Washington’dan Des Moines’e gitmeden önce bir gazetecinin sorusuna yanıt olarak, “Şu anda daha fazla güce sahip olduğumu düşünüyorum, gerçekten” dedi.
“Büyük başarılara imza attık. İlk dönemim çok, çok başarılı geçti, ülkemizin tarihindeki en iyi ekonomiye ulaştık,” diyen Trump, “Bu dönem de ortalığı kasıp kavuracağız” diye ekledi.
Geçtiğimiz ay Trump, göçmenlere yönelik sert önlemleri artırdı, Los Angeles sokaklarına orduyu sevk etti, İran’ın nükleer tesislerini hedef alan gizli bombardıman saldırıları düzenledi ve NATO müttefiklerini savunma harcamalarında büyük artışlar yapma talebine boyun eğdirdi.
Ayrıca, federal yargıçların yönetim politikalarını engelleyen ülke çapında ihtiyati tedbir kararları verme yetkisini sınırlayan bir karar veren ABD Yüksek Mahkemesi’nde önemli bir zafer elde etti.
Aynı zamanda, ABD başkanı, Wall Street ve Amerikan şirketlerinin ticaret ve maliye planlarına yönelik eleştirileri hafifleten olumlu ekonomik verilerden de yararlandı.
Enflasyon kontrol altında kalırken istihdam artışı devam etti. ABD borsaları, Trump’ın ilk sert gümrük vergisi açıklamalarının ardından nisan ayında kaydedilen tüm kayıpları silerek yeni zirvelere ulaştı. Yönetim yetkilileri, perşembe günü açıklanan beklenenden iyi istihdam rakamlarını ve S&P 500 ve Nasdaq borsa endekslerinin rekor seviyelere ulaşmasını sevinçle karşıladı.
Trump’ın ‘büyük ve güzel yasa tasarısı’ nın kabul edilmesi, bölünmüş Cumhuriyetçi Parti üzerindeki kontrolünü sıkılaştırdığının en açık işareti oldu.
Elon Musk gibi müttefikleri de dahil olmak üzere, muhafazakar Amerika’nın genelinde, önümüzdeki on yıl içinde federal bütçe açığını 3 trilyon dolardan fazla artıracağı tahmin edilen yasanın mali etkisi konusunda ciddi şüpheler vardı. Daha ılımlı Cumhuriyetçiler, düşük gelirli ve engelli Amerikalılar için sağlık sigortası programı olan Medicaid’de yapılan keskin kesintiler ve temiz enerji şirketlerine verilen sübvansiyonların geri alınması konusunda endişelerini dile getirmişti.
Ancak sonunda, birkaç gün süren son dakika pazarlıklarının ardından Trump, eleştirenleri susturdu. Yasa tasarısı, Senato’da sadece üç Cumhuriyetçi karşıtın, Temsilciler Meclisi’nde ise iki vekilin karşı oyuna rağmen kabul edildi.
Perşembe öğleden sonra tasarı Temsilciler Meclisi’nden geçtikten sonra Beyaz Saray’da keyifler yerindeydi.
Bir Beyaz Saray yetkilisi gazetecilere, “Piyasalar şimdiden tasarıyı çok sevdi” dedi. “Bunun Amerika’nın altın çağına giden köprü olduğunu düşünüyoruz. Artık bu ülke için bir nesil boyunca refah, güvenlik ve emniyeti yeniden tesis etmek için gerçekten çalışmaya başlayacağız” diye ekledi.
Ancak, yönetim yetkilileri yasanın “Cumhuriyetçiler için ezici bir siyasi kazanç” olacağını ısrarla belirtirken, Trump’ın daha fazla zorlukla karşılaşabileceğine dair işaretler var — özellikle de amiral gemisi niteliğindeki vergi ve harcama gündemini ABD halkına kabul ettirme konusunda.
Geçen hafta sonu yapılan bir Morning Consult anketine göre, seçmenlerin yüzde 50’si “büyük, güzel yasa tasarısı” na karşı çıkarken, yüzde 36’sı destekledi.
RealClearPolitics’in son kamuoyu yoklamalarının ortalamasına göre de, önemli bir çoğunluk olan yüzde 50,5’lik bir kesim başkanın performansını onaylamazken, yüzde 46,3’lük bir kesim onaylıyor.
Amerika
NYPD şefi Tisch, Mamdani karşıtı Cumhuriyetçi mega bağışçıdan ödül aldı

New York Şehri Emniyet Müdürü Jessica Tisch, Belediye Başkanı Zohran Mamdani’yi sert bir şekilde eleştiren ünlü bir İsrail yanlısı bağışçıdan bir ödül aldı.
Dünya Yahudi Kongresi’nin (WJC) ev sahipliğinde düzenlenen bir galada Tisch, WJC’nin başında bulunan, uzun süredir Cumhuriyetçi partiye bağış yapan ve eski belediye başkan adayı olan Ronald Lauder’dan Theodor Herzl Ödülü’nü alırken İsrail’e desteğini açıkça ortaya koydu.
Manhattan’da düzenlenen akşam yemeğinde Tisch, “Gururlu bir Yahudi ve ‘Am Yisrael Chai’ye [İsrail ulusu yaşıyor] derinden inanan biri olarak, Theodor Herzl Ödülü’nü almak benim için büyük bir onur ve özel bir anlam taşıyor,” dedi.
Dünya Yahudi Kongresi galası halka açık değildi fakat POLITICO, Tisch’in konuşmasının kaydını elde etti.
WJC web sitesine göre, Lauder’in Tisch’e verdiği ödül, “İsrail’e uluslararası destek sağlayarak Yahudi halkı için daha güvenli ve daha hoşgörülü bir dünya yaratma yönündeki Herzl’in idealini destekleyen” kişilere veriliyor.
Tisch ve Mamdani, zaman zaman gergin olsa da istikrarlı bir çalışma ilişkisi sürdürdü. Fakat belediye başkanının solcu bazı müttefikleri, Mamdani’nin Tisch’in kamu güvenliği politikalarını benimsemesini ve Tisch’in İsrail’e verdiği desteği eleştiriyor.
Mamdani, New York Belediye Başkanlığı görevini üstlenenler arasında İsrail’e yönelik en sert eleştirileri yönelten kişi. Tisch ise geçmişte kendini “gururlu bir Siyonist” olarak tanımlamıştı.
Çoğu Tisch’i açıkça destekleyen yerel Yahudi gruplar, Mamdani’nin İsrail’e yönelik söylemlerinin New York’ta antisemitizmi körüklediğini ve 7 Ekim’den bu yana beş ilçede en fazla sayıda nefret suçu olayı oluşturanın Yahudi karşıtı olaylar olduğunu ileri sürüyor.
Tisch’in pazartesi gecesi yaptığı açıklamalar, Mamdani’nin destekçilerinin, nihai olarak kontrolü altında bulunan NYPD’yi yeniden yapılandırma konusundaki seçim vaatlerinin önünde engel oluşturduğuna inandıkları için onu kovması yönünde artan baskı altında olduğu bir dönemde geldi.
Pazartesi gecesi yaptığı konuşmada Tisch, Estée Lauder Companies’in milyarder varisi Lauder’a seslenerek, “Sayın Lauder, bu cömert tanıtım ve bu geceki olağanüstü takdiriniz için teşekkür ederim,” dedi.
1989’da Cumhuriyetçi aday olarak New York Belediye Başkanlığı seçimlerine katılıp başarısız olan Lauder, Donald Trump’ın başkanlık kampanyalarına ve diğer muhafazakâr gündemlere milyonlarca dolar bağışladı.
Sadece geçen yıl, Lauder ve akrabaları, belediye başkanlığı yarışında Mamdani’yi yenilgiye uğratmaya yönelik çabalara 2 milyon dolardan fazla para aktardı.
Böylece Lauder, 2025 yılında Mamdani karşıtı kampanyaların en büyük tekil bağışçılarından biri oldu.
Mamdani’ye karşı yaptığı harcamaların yanı sıra Lauder, belediye başkanını “Yahudi karşıtı politikalar” izlemekle ve “antisemitik kışkırtma”da bulunmakla suçladı.
“Demokratik sosyalist” Mamdani, antisemitik görüşlere sahip olduğunu reddediyor. Geçen yılki belediye başkanlığı yarışında Mamdani, Lauder’ı doğrudan eleştirerek, Lauder ve diğer milyarderlerin, hareketinin “varoluşsal bir tehdit” oluşturduğuna inandıkları için kendisini hedef aldıklarını söylemişti:
“Burada bir şeyi itiraf etmek istiyorum. Onlar haklı. Paralarıyla demokrasimizi satın alabileceklerini düşünen milyarderler için varoluşsal bir tehdit oluşturuyoruz.”
Mamdani’nin bir sözcüsü, salı günü komisyon üyesinin WJC akşam yemeğine katılımı hakkında yorum yapmayı reddetti. Lauder’in sözcüleri ise yorum taleplerine yanıt vermedi.
Pazartesi gecesi düzenlenen akşam yemeğinde Tisch’in konuşmasıyla ilgili bir soruya yanıt veren NYPD sözcüsü, Tisch’in hazırladığı konuşma metninin şu bölümüne dikkat çekti:
“Bu ödülün temelini oluşturan değerler hayatımın merkezinde yer alıyor: Yahudi halkının güvenliğine derinden önem vermek, nefret ve hoşgörüsüzlükle mücadele etmek ve Yahudilerin Yahudi olarak, açıkça ve özgürce yaşayabilecekleri bir dünyayı teşvik etmek.”
Bu yıl Dünya Yahudi Kongresi’nin Herzl ödülünün diğer sahibi, POLITICO’nun ana şirketi olan uluslararası medya grubu Axel Springer’in CEO’su Mathias Döpfner oldu.
Pazartesi gecesi düzenlenen akşam yemeğinde yaptığı konuşmada Döpfner, New York şehrinin “son derece rahatsız edici bir siyasi durumla karşı karşıya olduğunu” savundu:
“Her demokratik sosyalist antisemit değildir. Ama bazıları —çok fazlası— öyledir ve sırf antisemitizm kendini siyaseten doğruculuk, eşitlik ve insan hakları dilinde ifade ediyor diye göz ardı etmek yanlıştır.”
Döpfner’in sözlerinde belirli bir kişiyi kast edip etmediği sorulduğunda, Axel Springer sözcüsü salı günü yaptığı açıklamada, “genel olarak antisemitik kişilere” atıfta bulunduğunu belirtti.
Amerika
ABD’de idam cezasına destek 55 yılın en düşük seviyesine geriledi

Gallup anketine göre ABD’de hüküm giymiş katiller için idam cezasına verilen destek son 55 yılın en düşük düzeyine geriledi. Ankete katılan yetişkinlerin yüzde 49’u idam cezasını desteklerken yüzde 45’i uygulamaya karşı çıktı ve destek oranı 1971’den bu yana ilk kez yüzde 50’nin altına indi.
Amerikalılar arasında idam cezasına verilen destek son 55 yılın en düşük seviyesine geriledi.
Gallup anketi, ABD’li yetişkinlerin yüzde 49’unun hüküm giymiş katiller için idam cezasını desteklediğini, yüzde 45’inin ise buna karşı çıktığını ortaya koydu.
Gallup, ölüm cezasına desteğin yüzde 50’nin altına en son 1971 yılında düştüğünü ve o dönem de oranın yüzde 49 olduğunu açıkladı.
Bin 200 yetişkinin katıldığı Gallup anketi 1 ile 19 Ekim tarihleri arasında düzenlendi ve artı ya da eksi dört yüzdelik puan hata payı taşıyor.
Anket çalışması, Tennessee eyaletinde hüküm giymiş katil Christa Pike’ın zehirli iğneyle gerçekleştirilen infazının başarısızlıkla sonuçlanmasından bir gün sonra başladı.
Ölümcül dozda pentobarbitalden sağ kurtulan Pike, kritik durumda hastaneye kaldırıldı.
Daha sonra hapishaneye geri gönderilen Pike, yakın zamanda yaptığı açıklamada sürekli ağrı çektiğini söyledi.
İdam Cezası Bilgi Merkezine göre Pike, ölümcül dozda infaz ilaçları enjekte edildikten sonra hayatta kalan tek mahkum konumunda.
ABD İdam Cezasını Sona Erdirme Kampanyası Direktörü Laura Porter, anketin ülkenin “idam cezası konusundaki kamuoyu görüşünde çok önemli bir dönüm noktasında” olduğunu gösterdiğini belirtti.
Porter, “Amerikalılar son dönemdeki başarısız infazların yanı sıra bir infazın canlı yayınlanması önerisi karşısında dehşete düştü” dedi.
Porter sözlerini şöyle sürdürdü: “Aynı zamanda hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat valiler giderek artan bir hızla af kararları veriyor. İdam cezası gerçek yüzüyle, yani tam bir başarısızlık olarak görülüyor.”
ABD Başkanı Donald Trump, askeri üste toplu silahlı saldırı düzenlemekten hüküm giyen bir kişinin kurşuna dizilerek infaz edilmesini canlı yayınlamaya yönelik tartışmalı planı yakın zamanda iptal etti.
Kaliforniya Valisi Gavin Newsom bu ay eyaletteki tüm idam cezalarını müebbet hapse çevirdiğini duyurdu ve bu adım 500’den fazla mahkumu etkileyecek.
Gallup, 50 yaşın üzerindeki Amerikalıların çoğunluğunun hüküm giymiş katiller için idam cezasını destekleme eğiliminde olduğunu, daha genç Amerikalıların ise buna karşı çıktığını kaydetti.
Kuruluş, Cumhuriyetçilerin yüzde 73’ünün, bağımsızların yüzde 50’sinin ve Demokratların yalnızca yüzde 28’inin idam cezasını desteklediğini aktardı.
ABD’de bu yıl tamamı zehirli iğneyle olmak üzere 35 infaz gerçekleştirildi.
ABD’nin 50 eyaletinin 23’ünde idam cezası kaldırılırken Kaliforniya, Oregon ve Pennsylvania’dan oluşan diğer üç eyalette moratoryum uygulanıyor.
Teksas’taki Fort Hood’da 2009 yılında El Kaide’den esinlenen saldırıda 13 kişiyi vurarak öldüren ordu psikiyatristi Nidal Hasan’ın 3 Aralık’ta askeri üste kurşuna dizilerek idam edilmesi planlanıyor.
Amerika
Amerikalıların kredi kartı borcu rekor seviyeye ulaştı

New York Fed tarafından yayınlanan yeni bir rapora göre, Amerikalıların kredi kartı borçları üçüncü çeyrekte 1,29 trilyon dolarla rekor seviyeye ulaştı.
Kredi kartı ödemelerinde gecikme, zor durumda olan hanehalklarını ücretler, kredi notu düşüşü ve giderek pahalılaşan borçlanma döngüsüne hapsedebilir.
En son rakamlar, ülke genelinde gecikme oranlarında iyileşme görülse de, mali sıkıntıların düşük gelirli topluluklarda yoğunlaştığını gösteriyor.
Tüketici kredi kartı bakiyeleri üçüncü çeyrekte 22 milyar dolar arttı ve bu %1,7’lik bir artış anlamına geliyor. Bu rakam, bir yıl öncesine göre 52 milyar dolar daha yüksek.
Rakamlar enflasyona göre düzeltilmedi; bu da artışın bir kısmının, reel anlamda daha fazla borçlanma değil, fiyat artışlarını yansıttığı anlamına geliyor olabilir.
Mortgage kredileri, öğrenci kredileri ve otomobil kredileri dahil olmak üzere toplam hanehalkı borcu, üçüncü çeyrekte 334 milyar dolar artarak 19,1 trilyon dolarlık rekor seviyeye ulaştı.
Bu toplam rakam, pandemiden hemen önceki 2019 yılına kıyasla 5 trilyon dolar artış gösterdi.
Ciddi gecikmeye düşen kredi kartı bakiyelerinin sayısı azalıyor; bu durum, Amerikalıların ödemelerini düzenli olarak yapma kabiliyetinde bir miktar iyileşme olduğuna işaret ediyor.
Kredi kartı borçlarının ciddi gecikmeye düşme oranı üçüncü çeyrekte %6,9’a geriledi. Fakat bu oran, pandemi öncesinde kaydedilen %5,2’nin hâlâ belirgin bir şekilde üzerinde bulunuyor.
Salı günü New York Fed tarafından yayınlanan ayrı bir rapora göre, düşük gelirli mahallelerde yaşayan Amerikalılar, daha varlıklı kesime kıyasla kredi kartı ödemelerini yerine getirmekte daha fazla zorluk çekiyor.
Tüm mahalle gelir gruplarında gecikme oranları salgın öncesi seviyelerin üzerinde seyrediyor; en zengin ve en yoksul bölgeler arasındaki fark ise 2022’den bu yana artıyor.
En düşük gelirli mahallelerde, geçtiğimiz yıl kredi kartı bakiyelerinin %10,3’ü ciddi gecikmeye girdi.
Bu oran, en zengin mahallelerde görülen %4,4’lük oranın iki katından fazlasına denk geliyor.
TransUnion’ın 3. çeyrek analiz raporuna göre, borçlu başına ortalama kredi kartı bakiyesi şu anda 6.678 dolar.
Fed’in raporuna göre, 30 yaşın altındaki borçlular arasında, kredi kartı borçlarının en az 90 gün gecikmeye girme oranı en yüksek seviyedeydi.
Demokratlar, ara seçimleri fiyatları düşüreceklerine söz vererek kazandılar fakat seçmenlerin hane bütçelerinde gerçekten hissedebilecekleri bir rahatlama sağlamak, yerine getirilmesi zor bir hedef olacak.
Asya2 hafta önceMao gafı krize yol açtı: Mbappe özür diledi, Çin’de boykot başladı
Dünya Basını2 hafta önceGünah keçisi olarak Netanyahu
Amerika5 gün önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Dünya Basını2 hafta önceEmperyalizmin açmazları: Savaşlar, yalanlar ve çöken refah devleti
Ortadoğu2 hafta önceİsrail’de rekor katılımlı seçim: İki blok da 61 sandalyeye ulaşamıyor
Ortadoğu2 hafta önceABD ara seçim sonrası İran’a saldırı için Körfez’i uyardı
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir
Ortadoğu2 hafta önceBAE, Hürmüz’ü baypas eden yeni hattan petrol ihracatına başlayacak











