Amerika
Trump ile köprüleri atan Musk, Amerika Partisi’yle siyasete giriyor

Milyarder iş insanı Elon Musk, ‘Amerika’ adıyla yeni bir siyasi parti kurduğunu duyurdu. Musk, partinin amacının 2026 ara seçimlerinde kilit rol oynamak olduğunu belirtirken, ABD Başkanı Donald Trump bu hamleye sert tepki göstererek Musk’ı ‘tren enkazı’ olarak nitelendirdi.
SpaceX’in kurucusu ve milyarder iş insanı Elon Musk, “Amerika” adıyla yeni bir siyasi parti kurduğunu duyurdu.
Musk, kararın sosyal medya platformu X’te yaptığı anket sonucunda alındığını belirtti. Ankete katılan 1,3 milyon kullanıcının yüzde 65,4’ü yeni bir partiye “evet” derken, yüzde 34,6’sı karşı çıktı.
Musk yaptığı açıklamada, “İkiye bir oranla yeni bir siyasi parti istediğinizi söylediniz ve onu alacaksınız. Ülkemizin israf ve yolsuzluk nedeniyle iflas etmesi söz konusu olduğunda, bir demokraside değil, tek partili bir sistemde yaşadığımız ortaya çıkıyor. Bugün Amerika Partisi, size özgürlüğünüzü geri vermek için kuruldu,” ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı Donald Trump ise Musk’ın bu hamlesine kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden sert tepki gösterdi.
Trump, “Elon Musk’ın son beş haftadır tamamen ‘yoldan çıkmasını’ ve adeta bir ‘tren enkazına’ dönüşmesini üzüntüyle izliyorum. Üçüncü partilerin ABD’de asla başarılı olamamasına rağmen bir parti kurmak istiyor. Üçüncü partilerin tek iyi olduğu şey, tam bir kargaşa ve kaos yaratmaktır,” dedi.
Trump ile yollar neden ayrıldı?
Musk’ın parti kurma hamlesi, bir zamanlar müttefik olduğu Donald Trump ile ilişkilerinin kopmasının beraberinde geldi.
Musk, Trump’ın seçim kampanyasına 250 milyon dolardan fazla harcama yapmış ve zaferinin ardından özel olarak oluşturulan Hükümet Verimliliği Dairesi’nin başına geçmişti.
Ancak Bloomberg‘in haberine göre, Musk’ın elektrikli araçlar için 7,5 bin dolarlık sübvansiyonların ve yenilenebilir enerjiye yönelik diğer vergi teşviklerinin korunması yönündeki talepleri Beyaz Saray tarafından reddedildi.
Bu gelişmenin ardından Musk, Trump’a karşı açık bir medya kampanyası başlattı.
İkili arasındaki gerilim, Trump’ın vergileri azaltan ve kamu borcu tavanını 5 trilyon dolar artıran “büyük ve harika” olarak nitelendirdiği yasa tasarısıyla zirveye ulaştı.
Musk, bu yasanın bütçede 2,5 trilyon dolarlık bir açık yaratacağını ve borç yükünü ABD için taşınamaz hâle getireceğini savunuyordu. Yasa tasarısı 4 Temmuz’da nihai olarak kabul edildi.
Sosyal medyada sert atışma
Haziran başında Trump ve Musk, sosyal medya hesapları üzerinden kamuya açık bir kavgaya tutuştu. Trump, tasarruf etmenin en kolay yolunun Musk’ın şirketlerinin aldığı devlet ihalelerini ve teşviklerini kesmek olduğunu belirterek, milyarderi soruşturma ve ülkeden sınır dışı etme tehdidinde bulundu.
Buna karşılık Musk, insanlı Dragon uzay aracını hizmetten çekeceğini duyurdu ancak daha sonra bu kararından vazgeçti.
Ayrıca Trump’ın reşit olmayanların istismarıyla ilgili skandallara karıştığını ima eden paylaşımlar yapan Musk, kısa süre sonra özür dileyerek “bazı paylaşımlarından” pişmanlık duyduğunu belirtti.
Bloomberg‘e göre, başkanla yaşadığı bu çatışma nedeniyle Musk’ın serveti 34 milyar dolar azaldı.
Partinin hedefi ‘altın hisse’
Musk, yeni partinin 2026’daki ara seçimlere katılacağını ve Senato’da 2-3, Temsilciler Meclisi’nde ise 8-10 sandalye kazanmayı hedeflediğini açıkladı.
Musk’a göre bu sayılar, tartışmalı yasa tasarılarını engellemeye yetecek bir “altın hisse” anlamına gelecek.
Partinin programının ana hatları da belli oldu. Musk, X’te bir kullanıcının sorusuna verdiği yanıtta, parti programının kamu borcunu azaltma, silahlı kuvvetleri yapay zeka ve robot teknolojisiyle modernize etme, özellikle enerji alanında kuralsızlaştırma, ifade özgürlüğü, yüksek doğum oranlarını destekleme ve merkezci bir politika izleme gibi maddeleri içereceğini kaydetti.
Resmi başvurular yapıldı mı?
Musk’ın duyurusundan kısa bir süre sonra, 6 Temmuz’da Federal Seçim Komisyonunun internet sitesinde Amerika Partisi’nin tescili için bir form yayınlandı. Ancak bu başvurunun Musk veya ekibi tarafından yapılıp yapılmadığı belirsizliğini koruyor.
Aynı gün, “DOGE partisi”, “X partisi”, “Jüpiter partisi” gibi isimleri doğrudan veya dolaylı olarak Musk ile bağlantılı olan birkaç siyasi örgütün daha tescil formları yayınlandı.
Hatta “İşe Yaramaz Parti” adıyla bile bir başvuru bulunuyor. Kayıtlarda ayrıca Musk’ın Teksas’ın 1. bölgesinden Temsilciler Meclisi adayı olarak gösterildiği bir başvuru da yer alıyor, ancak bu başvuruların gerçekliği de teyit edilmiş değil.
ABD’de üçüncü partilerin şansı yok
ABD’de Cumhuriyetçiler ve Demokratlara meydan okuyabilecek üçüncü bir siyasi güç yaratma fikri yeni değil. 2025 itibarıyla ülkede eyalet düzeyindekilerle birlikte 50 ila 60 arasında parti bulunuyor ancak bu listede hiçbir başarı öyküsü yok.
Milyarder Ross Perot tarafından kurulan Reform Partisi, 1992 ve 1996 başkanlık seçimlerinde sırasıyla 20 milyon ve 10 milyon oy almasına rağmen Cumhuriyetçi adaylar için oyları bölmekten öteye gidemedi.
Yine de yeni bir siyasi güce olan talep, istikrarsız da olsa devam ediyor.
Gallup’un 2024 sonbaharında yaptığı bir araştırmaya göre, Amerikalıların yüzde 58’i üçüncü bir partinin kurulmasını onaylıyor. Ancak 2023’te yapılan aynı ankette bu oran yüzde 63 seviyesindeydi.
Amerika
NYPD şefi Tisch, Mamdani karşıtı Cumhuriyetçi mega bağışçıdan ödül aldı

New York Şehri Emniyet Müdürü Jessica Tisch, Belediye Başkanı Zohran Mamdani’yi sert bir şekilde eleştiren ünlü bir İsrail yanlısı bağışçıdan bir ödül aldı.
Dünya Yahudi Kongresi’nin (WJC) ev sahipliğinde düzenlenen bir galada Tisch, WJC’nin başında bulunan, uzun süredir Cumhuriyetçi partiye bağış yapan ve eski belediye başkan adayı olan Ronald Lauder’dan Theodor Herzl Ödülü’nü alırken İsrail’e desteğini açıkça ortaya koydu.
Manhattan’da düzenlenen akşam yemeğinde Tisch, “Gururlu bir Yahudi ve ‘Am Yisrael Chai’ye [İsrail ulusu yaşıyor] derinden inanan biri olarak, Theodor Herzl Ödülü’nü almak benim için büyük bir onur ve özel bir anlam taşıyor,” dedi.
Dünya Yahudi Kongresi galası halka açık değildi fakat POLITICO, Tisch’in konuşmasının kaydını elde etti.
WJC web sitesine göre, Lauder’in Tisch’e verdiği ödül, “İsrail’e uluslararası destek sağlayarak Yahudi halkı için daha güvenli ve daha hoşgörülü bir dünya yaratma yönündeki Herzl’in idealini destekleyen” kişilere veriliyor.
Tisch ve Mamdani, zaman zaman gergin olsa da istikrarlı bir çalışma ilişkisi sürdürdü. Fakat belediye başkanının solcu bazı müttefikleri, Mamdani’nin Tisch’in kamu güvenliği politikalarını benimsemesini ve Tisch’in İsrail’e verdiği desteği eleştiriyor.
Mamdani, New York Belediye Başkanlığı görevini üstlenenler arasında İsrail’e yönelik en sert eleştirileri yönelten kişi. Tisch ise geçmişte kendini “gururlu bir Siyonist” olarak tanımlamıştı.
Çoğu Tisch’i açıkça destekleyen yerel Yahudi gruplar, Mamdani’nin İsrail’e yönelik söylemlerinin New York’ta antisemitizmi körüklediğini ve 7 Ekim’den bu yana beş ilçede en fazla sayıda nefret suçu olayı oluşturanın Yahudi karşıtı olaylar olduğunu ileri sürüyor.
Tisch’in pazartesi gecesi yaptığı açıklamalar, Mamdani’nin destekçilerinin, nihai olarak kontrolü altında bulunan NYPD’yi yeniden yapılandırma konusundaki seçim vaatlerinin önünde engel oluşturduğuna inandıkları için onu kovması yönünde artan baskı altında olduğu bir dönemde geldi.
Pazartesi gecesi yaptığı konuşmada Tisch, Estée Lauder Companies’in milyarder varisi Lauder’a seslenerek, “Sayın Lauder, bu cömert tanıtım ve bu geceki olağanüstü takdiriniz için teşekkür ederim,” dedi.
1989’da Cumhuriyetçi aday olarak New York Belediye Başkanlığı seçimlerine katılıp başarısız olan Lauder, Donald Trump’ın başkanlık kampanyalarına ve diğer muhafazakâr gündemlere milyonlarca dolar bağışladı.
Sadece geçen yıl, Lauder ve akrabaları, belediye başkanlığı yarışında Mamdani’yi yenilgiye uğratmaya yönelik çabalara 2 milyon dolardan fazla para aktardı.
Böylece Lauder, 2025 yılında Mamdani karşıtı kampanyaların en büyük tekil bağışçılarından biri oldu.
Mamdani’ye karşı yaptığı harcamaların yanı sıra Lauder, belediye başkanını “Yahudi karşıtı politikalar” izlemekle ve “antisemitik kışkırtma”da bulunmakla suçladı.
“Demokratik sosyalist” Mamdani, antisemitik görüşlere sahip olduğunu reddediyor. Geçen yılki belediye başkanlığı yarışında Mamdani, Lauder’ı doğrudan eleştirerek, Lauder ve diğer milyarderlerin, hareketinin “varoluşsal bir tehdit” oluşturduğuna inandıkları için kendisini hedef aldıklarını söylemişti:
“Burada bir şeyi itiraf etmek istiyorum. Onlar haklı. Paralarıyla demokrasimizi satın alabileceklerini düşünen milyarderler için varoluşsal bir tehdit oluşturuyoruz.”
Mamdani’nin bir sözcüsü, salı günü komisyon üyesinin WJC akşam yemeğine katılımı hakkında yorum yapmayı reddetti. Lauder’in sözcüleri ise yorum taleplerine yanıt vermedi.
Pazartesi gecesi düzenlenen akşam yemeğinde Tisch’in konuşmasıyla ilgili bir soruya yanıt veren NYPD sözcüsü, Tisch’in hazırladığı konuşma metninin şu bölümüne dikkat çekti:
“Bu ödülün temelini oluşturan değerler hayatımın merkezinde yer alıyor: Yahudi halkının güvenliğine derinden önem vermek, nefret ve hoşgörüsüzlükle mücadele etmek ve Yahudilerin Yahudi olarak, açıkça ve özgürce yaşayabilecekleri bir dünyayı teşvik etmek.”
Bu yıl Dünya Yahudi Kongresi’nin Herzl ödülünün diğer sahibi, POLITICO’nun ana şirketi olan uluslararası medya grubu Axel Springer’in CEO’su Mathias Döpfner oldu.
Pazartesi gecesi düzenlenen akşam yemeğinde yaptığı konuşmada Döpfner, New York şehrinin “son derece rahatsız edici bir siyasi durumla karşı karşıya olduğunu” savundu:
“Her demokratik sosyalist antisemit değildir. Ama bazıları —çok fazlası— öyledir ve sırf antisemitizm kendini siyaseten doğruculuk, eşitlik ve insan hakları dilinde ifade ediyor diye göz ardı etmek yanlıştır.”
Döpfner’in sözlerinde belirli bir kişiyi kast edip etmediği sorulduğunda, Axel Springer sözcüsü salı günü yaptığı açıklamada, “genel olarak antisemitik kişilere” atıfta bulunduğunu belirtti.
Amerika
ABD’de idam cezasına destek 55 yılın en düşük seviyesine geriledi

Gallup anketine göre ABD’de hüküm giymiş katiller için idam cezasına verilen destek son 55 yılın en düşük düzeyine geriledi. Ankete katılan yetişkinlerin yüzde 49’u idam cezasını desteklerken yüzde 45’i uygulamaya karşı çıktı ve destek oranı 1971’den bu yana ilk kez yüzde 50’nin altına indi.
Amerikalılar arasında idam cezasına verilen destek son 55 yılın en düşük seviyesine geriledi.
Gallup anketi, ABD’li yetişkinlerin yüzde 49’unun hüküm giymiş katiller için idam cezasını desteklediğini, yüzde 45’inin ise buna karşı çıktığını ortaya koydu.
Gallup, ölüm cezasına desteğin yüzde 50’nin altına en son 1971 yılında düştüğünü ve o dönem de oranın yüzde 49 olduğunu açıkladı.
Bin 200 yetişkinin katıldığı Gallup anketi 1 ile 19 Ekim tarihleri arasında düzenlendi ve artı ya da eksi dört yüzdelik puan hata payı taşıyor.
Anket çalışması, Tennessee eyaletinde hüküm giymiş katil Christa Pike’ın zehirli iğneyle gerçekleştirilen infazının başarısızlıkla sonuçlanmasından bir gün sonra başladı.
Ölümcül dozda pentobarbitalden sağ kurtulan Pike, kritik durumda hastaneye kaldırıldı.
Daha sonra hapishaneye geri gönderilen Pike, yakın zamanda yaptığı açıklamada sürekli ağrı çektiğini söyledi.
İdam Cezası Bilgi Merkezine göre Pike, ölümcül dozda infaz ilaçları enjekte edildikten sonra hayatta kalan tek mahkum konumunda.
ABD İdam Cezasını Sona Erdirme Kampanyası Direktörü Laura Porter, anketin ülkenin “idam cezası konusundaki kamuoyu görüşünde çok önemli bir dönüm noktasında” olduğunu gösterdiğini belirtti.
Porter, “Amerikalılar son dönemdeki başarısız infazların yanı sıra bir infazın canlı yayınlanması önerisi karşısında dehşete düştü” dedi.
Porter sözlerini şöyle sürdürdü: “Aynı zamanda hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat valiler giderek artan bir hızla af kararları veriyor. İdam cezası gerçek yüzüyle, yani tam bir başarısızlık olarak görülüyor.”
ABD Başkanı Donald Trump, askeri üste toplu silahlı saldırı düzenlemekten hüküm giyen bir kişinin kurşuna dizilerek infaz edilmesini canlı yayınlamaya yönelik tartışmalı planı yakın zamanda iptal etti.
Kaliforniya Valisi Gavin Newsom bu ay eyaletteki tüm idam cezalarını müebbet hapse çevirdiğini duyurdu ve bu adım 500’den fazla mahkumu etkileyecek.
Gallup, 50 yaşın üzerindeki Amerikalıların çoğunluğunun hüküm giymiş katiller için idam cezasını destekleme eğiliminde olduğunu, daha genç Amerikalıların ise buna karşı çıktığını kaydetti.
Kuruluş, Cumhuriyetçilerin yüzde 73’ünün, bağımsızların yüzde 50’sinin ve Demokratların yalnızca yüzde 28’inin idam cezasını desteklediğini aktardı.
ABD’de bu yıl tamamı zehirli iğneyle olmak üzere 35 infaz gerçekleştirildi.
ABD’nin 50 eyaletinin 23’ünde idam cezası kaldırılırken Kaliforniya, Oregon ve Pennsylvania’dan oluşan diğer üç eyalette moratoryum uygulanıyor.
Teksas’taki Fort Hood’da 2009 yılında El Kaide’den esinlenen saldırıda 13 kişiyi vurarak öldüren ordu psikiyatristi Nidal Hasan’ın 3 Aralık’ta askeri üste kurşuna dizilerek idam edilmesi planlanıyor.
Amerika
Amerikalıların kredi kartı borcu rekor seviyeye ulaştı

New York Fed tarafından yayınlanan yeni bir rapora göre, Amerikalıların kredi kartı borçları üçüncü çeyrekte 1,29 trilyon dolarla rekor seviyeye ulaştı.
Kredi kartı ödemelerinde gecikme, zor durumda olan hanehalklarını ücretler, kredi notu düşüşü ve giderek pahalılaşan borçlanma döngüsüne hapsedebilir.
En son rakamlar, ülke genelinde gecikme oranlarında iyileşme görülse de, mali sıkıntıların düşük gelirli topluluklarda yoğunlaştığını gösteriyor.
Tüketici kredi kartı bakiyeleri üçüncü çeyrekte 22 milyar dolar arttı ve bu %1,7’lik bir artış anlamına geliyor. Bu rakam, bir yıl öncesine göre 52 milyar dolar daha yüksek.
Rakamlar enflasyona göre düzeltilmedi; bu da artışın bir kısmının, reel anlamda daha fazla borçlanma değil, fiyat artışlarını yansıttığı anlamına geliyor olabilir.
Mortgage kredileri, öğrenci kredileri ve otomobil kredileri dahil olmak üzere toplam hanehalkı borcu, üçüncü çeyrekte 334 milyar dolar artarak 19,1 trilyon dolarlık rekor seviyeye ulaştı.
Bu toplam rakam, pandemiden hemen önceki 2019 yılına kıyasla 5 trilyon dolar artış gösterdi.
Ciddi gecikmeye düşen kredi kartı bakiyelerinin sayısı azalıyor; bu durum, Amerikalıların ödemelerini düzenli olarak yapma kabiliyetinde bir miktar iyileşme olduğuna işaret ediyor.
Kredi kartı borçlarının ciddi gecikmeye düşme oranı üçüncü çeyrekte %6,9’a geriledi. Fakat bu oran, pandemi öncesinde kaydedilen %5,2’nin hâlâ belirgin bir şekilde üzerinde bulunuyor.
Salı günü New York Fed tarafından yayınlanan ayrı bir rapora göre, düşük gelirli mahallelerde yaşayan Amerikalılar, daha varlıklı kesime kıyasla kredi kartı ödemelerini yerine getirmekte daha fazla zorluk çekiyor.
Tüm mahalle gelir gruplarında gecikme oranları salgın öncesi seviyelerin üzerinde seyrediyor; en zengin ve en yoksul bölgeler arasındaki fark ise 2022’den bu yana artıyor.
En düşük gelirli mahallelerde, geçtiğimiz yıl kredi kartı bakiyelerinin %10,3’ü ciddi gecikmeye girdi.
Bu oran, en zengin mahallelerde görülen %4,4’lük oranın iki katından fazlasına denk geliyor.
TransUnion’ın 3. çeyrek analiz raporuna göre, borçlu başına ortalama kredi kartı bakiyesi şu anda 6.678 dolar.
Fed’in raporuna göre, 30 yaşın altındaki borçlular arasında, kredi kartı borçlarının en az 90 gün gecikmeye girme oranı en yüksek seviyedeydi.
Demokratlar, ara seçimleri fiyatları düşüreceklerine söz vererek kazandılar fakat seçmenlerin hane bütçelerinde gerçekten hissedebilecekleri bir rahatlama sağlamak, yerine getirilmesi zor bir hedef olacak.
Asya2 hafta önceMao gafı krize yol açtı: Mbappe özür diledi, Çin’de boykot başladı
Dünya Basını2 hafta önceGünah keçisi olarak Netanyahu
Amerika5 gün önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Dünya Basını2 hafta önceEmperyalizmin açmazları: Savaşlar, yalanlar ve çöken refah devleti
Ortadoğu2 hafta önceİsrail’de rekor katılımlı seçim: İki blok da 61 sandalyeye ulaşamıyor
Ortadoğu2 hafta önceABD ara seçim sonrası İran’a saldırı için Körfez’i uyardı
Ortadoğu2 hafta önceBAE, Hürmüz’ü baypas eden yeni hattan petrol ihracatına başlayacak
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir











