Trump, Chagos dosyasını tekrar açtı

ABD Başkanı Donald Trump, İngiltere’nin ABD-İngiltere hava üssünün bulunduğu adayı da içeren Chagos Takımadalarının egemenliğini devretme anlaşmasını “tam bir zayıflık” ve “büyük bir aptallık” olarak nitelendirdi.

Washington, geçen yıl Hint Okyanusundaki adaların egemenliğini Mauritius’a devreden, fakat Diego Garcia üssünün kontrolünü 99 yıllık bir kira sözleşmesi ile Londra’nın elinde tutan anlaşmaya onay vermişti.

Fakat Trump, Truth Social’da yaptığı paylaşımla bu durumu tersine çevirdi ve şunları yazdı:

“Şok edici bir şekilde, ‘parlak’ NATO müttefikimiz Birleşik Krallık, şu anda hayati öneme sahip bir ABD askeri üssünün bulunduğu Diego Garcia Adasını Mauritius’a vermek için hiçbir sebep olmaksızın planlar yapıyor.”

Trump, Çin ve Rusya’nın “bu tam bir zayıflık göstergesi olan eylemi fark ettiklerine şüphe olmadığını” savunurken, Birleşik Krallık’ın “son derece önemli bir toprak parçasını” devretmesini, “büyük bir aptallık” ve “Grönland’ın satın alınması gereken çok uzun bir ulusal güvenlik nedenleri listesine eklenen bir başka neden” olarak nitelendirdi.

Trump’ın Chagos yorumlarına yanıt veren İngiliz hükümeti, anlaşmanın tam olarak ulusal güvenlik nedenleriyle yapıldığını söyledi. Bir sözcü, “Diego Garcia’daki üs, mahkeme kararlarının konumumuzu zayıflatması ve gelecekte amaçlandığı gibi çalışmasını engellemesi nedeniyle tehdit altında olduğu için harekete geçtik,” dedi.

600’den fazla adadan oluşan Chagos’un altı ana atolü (mercan adası), Maldivler’in 500 km güneyinde, Afrika ile Endonezya’nın ortasında yer alıyor ve burada yaklaşık 4.000 kişi yaşıyor.

İngiltere, 1960’ların sonlarında ve 1970’lerde Diego Garcia atolünde üs kurmak için 2.000’e kadar yerli Chagosluyu zorla yerinden etmişti, fakat eski kolonisi Mauritius’a egemenlik hakkını verdi ve üssün güvenliğini sağlamak için yılda 101 milyon pound (136 milyon dolar) ödüyor.

Diego Garcia’dan başlatılan son operasyonlar arasında 2024 ve 2025’te Yemen’e yönelik saldırılar, Gazze’ye insani yardım gönderilmesi ve 2001’de Afganistan’daki Taliban ve El Kaide hedeflerine yönelik saldırılar yer alıyor.

İngiliz üst düzey bakan Darren Jones, Chagos anlaşmasının çoktan yapıldığını ve nasıl değiştirilebileceğini bilmediğini söyledi.

İngiltere, Trump’ın yönetimine planı incelemesi için zaman tanımak amacıyla anlaşmanın imzalanmasını Ocak 2025’te Trump’ın göreve başlamasına kadar ertelemişti.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, geçen yıl mayıs ayında anlaşma hakkında, “Başkan Trump bu tarihi başarıya desteğini ifade etti,” demişti.

İngiltere’nin muhalefet partisi Muhafazakârların lideri Kemi Badenoch, Chagos adaları konusunda Trump’a katıldığını belirterek, “korkunç” anlaşmanın İngiltere’nin güvenliğini zayıflattığını savundu.

“Chagos Adalarını teslim etmek için para ödemek sadece aptallık değil, tam bir kendini sabote etme eylemi,” diye yazan Badenoch, “ne yazık ki bu konuda Başkan Trump haklı” diye ekledi.

Çoğu takımadadan sürüldükten sonra İngiltere’de yaşamaya başlayan bazı Chagoslular da kendilerine danışılmadığı gerekçesiyle anlaşmaya karşı çıktılar.