Trump, Çin ziyaretinde ekonomik bir anlaşma hedefliyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın, Pekin ziyareti sırasında Çin ile bir “ekonomik anlaşma” hedeflemesi bekleniyor.

Trump’ın ilk dönemindeki yönetiminde görev yapmış eski bir üst düzey diplomat Stephen Biegun, ABD liderinin Pekin’den Amerikan tarım ve imalat ürünlerini “büyük miktarda” satın almayı taahhüt etmesini isteyeceğini belirtiyor.

2019-2021 yılları arasında ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı olarak görev yapan Stephen Biegun, Pekin’in Washington ile ticaret müzakerelerini çok uzun süre uzatması halinde ise, Trump’ın Çin’e karşı çok daha sert bir tavır alması riskiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu.

Çarşamba günü Avustralyalı düşünce kuruluşu Lowy Institute tarafından Melbourne’da düzenlenen bir etkinlikte, Trump’ın ertelenen Çin gezisinden ne elde etmeyi umduğu sorulduğunda, “Başkan bir anlaşma istiyor, özellikle de ekonomik bir anlaşma” dedi.

“Tartışmalı olan tek şey, Çinlilerin bunu ona tek seferde mi vereceği, yoksa müzakereleri devam ettirmek ve ABD’yi bu angajmana bağlı tutmak için önümüzdeki üç yıla yayarak mı vereceği” diye ekledi.

Biegun’un bu yorumu, Trump’ın Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile görüşmek üzere Pekin’e yapacağı yüksek riskli ziyaretin 14 ve 15 Mayıs tarihlerine ertelendiğini açıklamasından birkaç saat önce geldi.

Washington başlangıçta gezinin 31 Mart-2 Nisan tarihleri arasında planlandığını açıklamıştı, ancak Pekin resmi bir onay yayınlamamıştı. Trump daha sonra İran’a karşı savaşın öncelikli hale gelmesi nedeniyle gezinin ertelendiğini söylerken, Çin hükümeti ise iki tarafın geziyi hâlâ görüşmekte olduğunu belirtmişti.

Xi-Trump zirvesinin ABD-İsrail’in İran’a karşı savaşının sona ermesine bağlı olup olmadığı sorulduğunda, Beyaz Saray sözcüsü Karoline Leavitt çarşamba günü iki liderin yeniden planlama konusunu görüştüklerini söyledi.

Leavitt, Çinli liderin, başkanın “bu savaş operasyonları süresince” ABD’de kalmasının “çok önemli” olduğunu anladığını da ekledi.

Dünyanın en büyük iki ekonomisinin liderleri arasında uzun zamandır beklenen toplantının zeminini hazırlamak amacıyla Çin ve ABD, geçen hafta Paris’te altıncı tur ticaret görüşmelerini tamamladı.

İki günlük görüşmelerde Pekin’in baş müzakerecilerinden biri olan Çin Ticaret Bakan Yardımcısı Li Chenggang’a göre, her iki taraf da “gümrük vergilerinin istikrarını korumaya devam etme” konusunda anlaştı ve ikili ticaret ve yatırımı teşvik etmek için bir mekanizma kurulması olasılığını görüştü.

Lowy etkinliğinde konuşan Biegun, Trump’ın aradığı anlaşmanın, Çin’in ABD tarım ve imalat ürünlerini “büyük” miktarlarda satın alma taahhüdünü ve ayrıca Amerikalı yatırımcılar için kolaylaştırılmış pazar erişimini içermesini beklediğini söyledi.

Ayrıca, anlaşmanın Pekin’in ABD’ye “büyük miktarlarda yatırım” yapma taahhüdünü de içereceğini ekledi. Ancak, ABD’de Çin’e yönelik görüşlerin o kadar düşmanca hale geldiğini belirterek, bu yatırım vaadinin “federal düzeyde değil de yerel topluluklar düzeyinde gerçekleşirse… bir tepkiyle karşılaşabileceğini” söyledi.

Biegun ayrıca, anlaşmanın Çin’in ekonomik uygulamalarında kalıcı bir yeniden yapılandırmaya yol açmasını beklemediğini belirtti.

Çin’in diğer ekonomilere yönelik “yapısal zorluklar”ın “sadece kötü niyetten değil, ülkenin büyüklüğünden kaynaklandığını” belirtti.

“Ticaret politikasının tarihine baktığımda, Çin’in yaptığı ve diğer ülkeler tarafından yapılmamış hiçbir şey yok – teknoloji çalmak, yatırımcılara mülkiyet kısıtlamaları getirmek,” dedi ve ekledi: “Yeni olan şey, bunun bu kadar büyük bir ülke tarafından hiç yapılmamış olması. Ve bu da sorunu özel bir hale getiriyor.”

Ayrıca, Çin’in ABD ile yaptığı ticaret müzakerelerinde “bariz” bir strateji izlediğini de belirtti.

“Müzakereleri hızlı bir şekilde başlatmak istediler. Yavaş yavaş bitirmek istiyorlar. Mümkünse bu sürecin dört yıl sürmesini istiyorlar,” dedi.

“Ancak belirli bir noktada, başkan Çinliler tarafından oyalanıyormuş gibi hissederse, bir tepkiyle karşılaşma riskiyle karşı karşıya kalırlar. Dolayısıyla bunu kendileri ayarlamak zorundalar” değerlendirmesinde bulundu.

Konuşması sırasında Biegun, Trump yönetiminin “temel hedeflerinden” birinin, modern teknolojiyi desteklemek için gerekli olan kritik minerallerin kaynaklarını, “özellikle Çin’in kontrolü dışındaki kaynakları” açığa çıkarmak için diğer ülkelerle ortaklık kurmak olduğunu da belirtti.