Trump ile Netanyahu görüştü

ABD Başkanı Donald Trump, pazartesi günü Florida’daki Mar-a-Lago’da bir araya gelerek Orta Doğu’ya ilişkin mesajlar verdi.

Trump, basın toplantısında, İran’ın nükleer programını yeniden inşa ettiği tespit edilirse yeni saldırılar başlatmakla tehdit etti.

Başkan ayrıca, ekim ayından bu yana ABD’nin arabuluculuğunda büyük ölçüde sürdürülen ateşkesin devam ettiği Gazze’de, Hamas’ın “silahsızlanmak için çok kısa bir süre” olduğunu, aksi takdirde “cehennemi yaşayacaklarını” söyledi.

ABD’nin Gazze’deki barış planının uygulanması durdu ve İran ile gerginlik artıyor gibi görünüyor.

Trump, ABD’nin haziran ayında İsrail’in İran ile 12 gün süren savaşına kısa süreliğine katıldıktan sonra, İran’ın nükleer zenginleştirme programının “yok edildiğini” iddia etmiş ve ardından çatışmanın sona erdiğini ilan etmişti.

Trump, “Şimdi İran’ın yeniden güçlenmeye çalıştığını duyuyorum ve eğer öyleyse, onları yıkmalıyız… Onları yerle bir edeceğiz. İran kötü davranıyor olabilir. Bu henüz doğrulanmadı. Ama doğrulanırsa… sonuçları çok ağır olacak,” dedi.

İsrail, İran’ın balistik füze cephaneliğini hızla yeniden inşa ettiğini iddia ediyor.

Netanyahu ayrıca, Hamas’ın silahsızlanmaya yanaşmaması nedeniyle Trump yönetiminin Trump’ın Gazze planının bir sonraki aşamasını uygulamaya koyma çabasının gerçekçi olmadığını öne sürüyor.

Trump’ın planı, Hamas’ın silahsızlandırılması, uluslararası güvenlik gücünün konuşlandırılması ve Gazze’nin gelecekteki yönetimi gibi konularda aksadı.

ABD’li yetkililer, Trump’ın 20 maddelik planının “2. aşaması”nın ocak ayında başlayacağını ısrarla vurguluyor. Bu aşama, uluslararası “barış kurulu”nun ve Gazze Şeridini denetleyecek bir yürütme komitesinin, günlük yönetimi üstlenecek Filistinli teknokratlardan oluşan bir komitenin ve çok uluslu bir barış gücü konuşlandırılmasının açıklanmasını içerecek.

Şu anda Gazze’nin yaklaşık yarısını elinde tutan İsrail askerleri, Hamas’ın silahsızlandırılmasını ve savaş sonrası yeniden yapılanmaya geçişi izlemek üzere çok uluslu bir gücün Gazze Şeridine girmesiyle birlikte kademeli olarak geri çekilecek.

İsrailli yetkililer, toplantı öncesinde Trump’ın Netanyahu’yu daha fazla asker çekilmesini kabul etmeye zorlayabileceğinden endişe duyuyorlardı. Fakat iki lider toplantıdan çıktıktan sonra Trump, İsrail’in geri çekilmesinden bahsetmeyi reddetti ve Hamas’ın anlaşmaya uymadığını söyledi.

Uygulamanın hızı sorulduğunda Trump, “İsrail’in yaptığı hiçbir şey beni endişelendirmiyor. Planı yerine getiriyorlar,” dedi.

İsrailli yetkililer, uluslararası veya Filistin güvenlik güçlerinin Hamas’ın silahsızlandırılmasını üstlenmesi olasılığını reddetti. Trump pazartesi günü, diğer ülkelerin “gelip bunu yapacağını” söyledi ve onlarca hükümetin 20 maddelik barış planını desteklediğini vurguladı; fakat hiçbir ülke Gazze’ye asker göndermeyi taahhüt etmedi.

Trump, kendisi ve İsrail liderinin, ABD’nin İsrail’in Yahudi yerleşimlerinin hızlı genişlemesine karşı çıktığı işgal altındaki Batı Şeria hakkında uzun uzun konuştuklarını söyledi.

Trump, “Batı Şeria konusunda %100 aynı fikirde olduğumuzu söyleyemem, fakat Batı Şeria konusunda bir sonuca varacağız,” dedi ve Netanyahu’nun “doğru olanı yapacağını” ekledi.

Trump ayrıca Netanyahu’dan Suriye ve “iyi bir iş çıkarmak için çok çalışan” yeni Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile “iyi geçinmesini” istedi.

Trump, “Suriye’nin yeni Cumhurbaşkanına  saygı duyuyorum, kendisi güçlü biri. Suriye’nin şu anda ihtiyacı olan da bu. İsrail’in onunla iyi geçinmesini umuyorum,” dedi.

Şara’nın Suriye’de şu ana kadar çok iyi bir iş çıkardığını ve IŞİD ile mücadelede de önemli adımlar attığını kaydeden ABD lideri, bu süreçte Şara’ya güvendiğini belirtti.

İsrail’in Suriye ile iyi geçinmesi konusunda elinden geleni yapacağını ve “bunu sağlayacağını” kaydeden Trump, “Suriye konusunda Bibi ile ortak bir anlayışa sahibiz,” diye konuştu.

Trump İsrail ve Türkiye arasında olası bir çatışma sorulduğunda Erdoğan için “Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı çok iyi tanıyorum ve hepinizin bildiği gibi çok iyi bir dostum. Ona saygı duyuyorum ve Bibi de ona saygı duyuyor ve bir sorun yaşamayacaklar. Beni Erdoğan ve Türkiye ile başka kimsenin yapamayacağı işleri yaparken gördünüz. Sorun yaşamayacağız,” dedi.

Beşar Esad yönetiminin devrilmesinde aslan payının Erdoğan’da olduğu iddiasını yineleyen Trump, Netanyahu’nun da bu görüşe katıldığını öne sürerek, “Biliyorsunuz, bunu Suriye’de bin yıldır, isimler değişse de, bin yıldır yapmak istiyorlardı. Cumhurbaşkanı Erdoğan bunu yaptı. Biz de ona büyük bir kredi veriyoruz; ben şahsen çok büyük bir kredi veriyorum. Ama bence Suriye ile İsrail arasında işler yoluna girecek,” iddiasında bulundu.

ABD Başkanı, “sonuna kadar Erdoğan ile ve sonuna kadar Bibi ile” olduğunu söyledi ve “Hiçbir şey olmayacak,” dedi.

Trump ayrıca, “Biliyorsunuz, Erdoğan benim iyi bir dostum. Ona saygı duyuyorum. Bibi de ona saygı duyuyor ve aralarında bir sorun olmayacak. Bir sorun olmayacak,” ifadelerini kullandı.

Trump ayrıca Türkiye’ye F-35 savaş uçaklarının satılması konusunda, “Bunu çok ciddi bir şekilde düşünüyoruz,” diye konuştu ve Ankara’nın uçakları Tel Aviv’e karşı kullanmayacağı konusunda “söz verdiğini” söyledi.