Trump, İran’da neden geri adım attı?

Bloomberg’in haberine göre ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın enerji altyapısını hedef alma tehdidinden müttefiklerin uyarıları sonrası geri adım attı. Washington ile Tahran arasında dolaylı temaslar başlarken ABD beş günlük saldırı duraklaması ilan etti. İran görüşmeleri reddederken taraflar arasında mesaj trafiği sürüyor.

Bloomberg’in haberine göre ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın enerji altyapısını hedef alma tehdidinden müttefik ülkelerin ve Körfez bölgesi aktörlerinin özel kanallar üzerinden ilettiği uyarılar sonrası vazgeçti.

Kaynaklar, bu tür bir saldırının İran’da derin bir kriz başlatabileceği ve ülkenin devlet işlevlerini yerine getiremez hale gelebileceği yönünde değerlendirmelerin Washington’a iletildiğini aktardı.

ABD’nin Orta Doğu’daki ortakları, İran altyapısına kalıcı zarar verilmesinin ülkeyi işlevsiz bir devlet konumuna sürükleyebileceğini belirtti. Bu çerçevede, kamu otoritesinin güvenliği sağlayamadığı, ekonomik hizmetlerin aksadığı ve ülke genelinde kontrolün zayıfladığı senaryolar gündeme getirildi.

Washington ve Tahran arasında dolaylı temaslar başladı

Donald Trump, İran’la temasların Tahran’ın girişimiyle başladığını açıkladı. Görüşmelerde Trump’ın damadı Jared Kushner ile başkan danışmanı Steve Witkoff yer aldı. İlk temaslar hafta sonunda başladı ve pazartesi günü telefon üzerinden sürdürülmesi planlandı.

Diplomatik kaynaklar, sürece Mısır, Türkiye ve Pakistan’ın arabuluculuk yaptığını bildirdi. Bu temasların ardından Trump, İran’a yönelik saldırılarda beş günlük duraklama ilan etti ve müzakere sürecinin başladığını duyurdu.

Piyasalarda etkiler ve tarafların karşılıklı açıklamaları

Trump’ın açıklaması, ABD’de piyasaların açılışı öncesinde geldi. Açıklamanın ardından petrol fiyatlarında düşüş, borsa endekslerinde ise yükseliş kaydedildi.

İran tarafı ise görüşmelerin başladığı yönündeki açıklamaları reddetti. Tahran, Washington’un açıklamalarını piyasalara etki etmeye yönelik bir girişim olarak nitelendirdi.

ABD müttefikleri de olası bir anlaşmanın gerçekleşme ihtimaline temkinli yaklaşıyor. Bu değerlendirmelerde, ABD yönetiminden gelen çelişkili mesajlar ve Trump’ın geçmişteki politika değişiklikleri etkili oldu.

Öte yandan bazı uzmanlar, saldırılara verilen aranın Tahran’ın pozisyonunu güçlendirebileceğini ifade etti. ABD Ulusal İstihbarat Teşkilatı’nın eski Orta Doğu sorumlu yetkililerinden Jonathan Panikoff, İran’ın bu durumu ABD üzerindeki baskının etkili olduğu şeklinde yorumlayabileceğini belirtti.

Trump, 22 Mart’ta İran’a Hürmüz Boğazı’nı 48 saat içinde açmaması halinde elektrik üretim tesislerini hedef alacağını söylemişti. Tahran ise bu tür bir adımın atılması durumunda Orta Doğu’daki Amerikan enerji ve iletişim altyapılarına karşılık verileceğini açıkladı.

Ertesi gün Trump, ABD ile İran arasında “çok iyi” ve verimli görüşmeler yürütüldüğünü ifade etti. Axios’un aktardığına göre ABD yönetimi, İran’da muhatap alınacak aktörler ve arabuluculuk rolünü üstlenecek ülke konusunda değerlendirmelerini sürdürüyor.