Trump, İran’la ticaret yapan ülkelere yüzde 25 gümrük vergisi uyguladı

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile iş yapan “herhangi bir ülkeye” yüzde 25 gümrük vergisi uygulayacağı tehdidinde bulundu.

Trump, Truth Social’da yaptığı bir paylaşımda, “Derhal yürürlüğe girecek olan bu karar uyarınca, İran İslam Cumhuriyeti ile iş yapan herhangi bir ülke, Amerika Birleşik Devletleri ile yaptığı tüm işlerde yüzde 25 gümrük vergisi ödeyecek. Bu karar kesin ve nihaidir. Bu konuya gösterdiğiniz ilgi için teşekkür ederiz!” diye yazdı.

Bu tehdit, protestolara yönelik baskıda yüzlerce kişinin öldürüldüğü yönündeki iddiaların ardından geldi. Trump daha önce, İran hükümetinin protestoculara karşı şiddet kullanması halinde ABD’nin müdahale edebileceği konusunda uyarıda bulunmuştu.

ABD, İran’ın nükleer programına karşı için son yıllarda uyguladığı sert yaptırımlar nedeniyle İran ile çok az doğrudan ticaret yapıyor. Ticaret Bakanlığı istatistiklerine göre, geçen yıl ABD İran’dan sadece 6,2 milyon dolarlık mal ithal ederken, İran’a 90 milyon doların biraz üzerinde mal ihraç etti.

Fakat ABD, Çin, Hindistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve AB dahil olmak üzere İran ile iş yapan ülkelerle önemli miktarda ticaret yapıyor.

Bu yılın başlarında Trump, Rus petrolü satın alan ülkelere gümrük vergisi uygulamakla tehdit etti, fakat şu ana kadar sadece Hindistan’a karşı bu önlemi aldı ve Çin’i bu süreçten muaf tuttu.

Ayrıca mart ayında Venezuela’dan petrol veya gaz satın alan herhangi bir ülkeye yüzde 25 gümrük vergisi uygulamakla tehdit etmişti ama bu tehdidini yerine getirmiş gibi görünmüyor.

Pazartesi günü ABD’nin İran büyükelçiliğinin web sitesinde yayınlanan bir açıklamada ise şöyle denildi:

“İran genelinde protestolar şiddetleniyor ve şiddet olaylarına dönüşerek tutuklamalara ve yaralanmalara yol açabilir. Güvenlik önlemlerinin artırılması, yolların kapatılması, toplu taşıma hizmetlerinin aksatılması ve internet engellemeleri devam ediyor. İran hükümeti mobil, sabit hat ve ulusal internet ağlarına erişimi kısıtladı. Havayolları İran’a ve İran’dan uçuşları sınırlandırmaya veya iptal etmeye devam ediyor ve bazıları 16 Ocak Cuma gününe kadar hizmetlerini askıya aldı.”

Elçilik, ABD vatandaşlarından internet kesintilerinin devam etmesini beklemelerini, alternatif iletişim araçları planlamalarını ve güvenli ise İran’dan karayoluyla Ermenistan veya Türkiye’ye gitmeyi düşünmelerini istedi.

Fransa’nın Tahran’daki büyükelçiliğindeki tüm “gereksiz” personeli tahliye ettiği bildiriliyor.

Günün erken saatlerinde Beyaz Saray, İran yönetiminin kamuoyuna yönelik meydan okuyan tehditlerinden çok farklı bir üslup kullandığını ve bu durumun, ülkeye hava saldırısı düzenlemeyi düşündüğünü açıklayan Trump ile müzakere etmek istediğinin bir işareti olduğunu ileri sürdü.

İran dışişleri bakanının, Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile temasa geçtiği ve önümüzdeki günlerde bir toplantı düzenleneceği öne sürülüyor.

ABD, İran ile nükleer silahsızlanma görüşmelerini yeniden başlatmak istiyor ve bazı rejim muhalifleri, ABD’nin diplomatik kanalları, baskılarını sürdürmek için zaman kazanmak amacıyla kullandığından endişe ediyor.

Beyaz Saray basın sözcüsü Karoline Leavitt pazartesi günü yaptığı açıklamada, “Diplomasi her zaman başkanın ilk tercihi olmuştur,” dedi ve Trump’ın hava saldırıları da dahil olmak üzere tüm seçenekleri masada tuttuğunu ekledi.

Leavitt, “İran rejiminin kamuoyuna yaptığı açıklamalar, yönetimin özel olarak aldığı mesajlardan oldukça farklı. Başkanın bu mesajları incelemekle ilgilendiğini düşünüyorum,” dedi.

Sözcü, buna rağmen, başkanın gerektiğinde askeri seçenekleri kullanmaktan çekinmediğini gösterdiğini ve bunu “İran’dan daha iyi bilen kimsenin olmadığını” söyledi.

Trump’ın nükleer silahsızlanma dışında görüşmelerden başka ne istediği sorulduğunda, “Tahran sokaklarında insanların öldürülmesini kesinlikle istemediğini açıkça belirtti ve ne yazık ki şu anda bunu görüyoruz,” dedi.